III SA/Wa 769/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. Sp. J. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności płatnika i określenie wysokości należności z tytułu pobranych i niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od maja 2012 r. do stycznia 2013 r. postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony: R. z o.o. z siedzibą we W., K. Spółka z o.o. z siedzibą w O., S. Spółka z o.o. z siedzibą we W.. E. Sp. J. z siedzibą w P. – dalej: "Skarżąca" lub "Spółka" – pismem z dnia 18 lutego 2015 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności płatnika i określenia wysokości należności z tytułu pobranych i niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od maja 2012 r. do stycznia 2013 r. W piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. Skarżąca złożyła wniosek o wezwanie do udziału w postępowaniu podatkowym, w charakterze uczestników postępowania na prawach stron, a zarazem rzeczywistych pracodawców i płatników w stosunku do pracowników – wykonawców usług Skarżącej w spornym okresie - na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." w związku z art. 133 O.p. następujących firmy, spółek prawa handlowego, które nadal nie mają status pracodawców i płatników w stosunku do pracowników zatrudnianych w spornym okresie, a także podatników zobowiązanych do zapłaty zobowiązań publicznoprawnych, w tym także zaliczek na podatek dochodowy od pracowniczych wynagrodzeń: R. Spółka z o.o., K. Spółka z o.o., "S." Spółka z o.o. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że zgodnie z prawodawstwem postępowanie podatkowe nie może być prowadzone bez udziału strony, o której prawach i obowiązkach rozstrzygać będzie organ podatkowy, a na straży tej oczywistej zasady stoi szereg przepisów postępowania. W szczególności, jeżeli strona nie ze swej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, to jest to istotna wada postępowania, mogąca skutkować uchyleniem decyzji, a jednocześnie jest to podstawa do wznowienia tegoż postępowania zakończonego decyzją ostateczną - zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Natomiast jeżeli decyzja podatkowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub została skierowana do podmiotu, który nie jest stroną postępowania, co ma miejsce w postępowaniu w tym właśnie przypadku, to podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określona jest w art. 247 § 1 pkt 3 (rażące naruszenie prawa) oraz art. 247 § 1 pkt 5 O.p. (decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie). Skarżąca wskazała również, że podatnik ma obowiązek regulować swoje podatki z własnych zasobów pieniężnych, a wpłata dokonana przez osobę trzecią nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, bo byłoby to sprzeczne z istotą zobowiązania podatkowego. Mianem tym określa się zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku w wysokości, terminie oraz miejscu, określonych przepisami prawa podatkowego - zgodnie z art. 5 O.p. Jednocześnie wpłacający zobowiązanie podatkowe za innego podatnika może odzyskać wpłacone pieniądze. Skarżąca powołała się na treść art. 118 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym ten, kto uiścił podatek za kogoś innego, ma dziesięć lat na dochodzenie zwrotu zapłaconej kwoty. Termin ten liczony jest od chwili, w której najwcześniej mógł wystąpić z żądaniem zwrotu, czyli w praktyce od momentu zapłaty. Skarżąca przytoczyła również treść uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 maja 2008 r. (I FP3 8/07), cyt: "Jeżeli dany podmiot nie będąc podatnikiem i nie będąc w żadnym stopniu zobowiązanym do uiszczenia należności podatkowych, realizuje zobowiązanie podatkowe za innego podatnika, właściwym trybem zwrotu tych nienależnie uiszczonych należności jest postępowanie w sprawach cywilnych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wierzyciela podatkowego (wyrok SN z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt IIIRN 69/98)". Wskazała ponadto, że podobne stanowisko potwierdzono w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 68/09. Z powyższych względów, w ocenie Skarżącej, istnieje konieczność wezwania do udziału w postępowaniu podatkowym, oprócz spółek R. oraz K., także firmę "S." Spółkę z o.o., która na podstawie umowy współpracy zawartej w dniu 1 marca 2013 roku z firmą K. była i nadal jest zobowiązana do zapłaty zobowiązań podatkowych za spółkę K.. jako płatnika i pracodawcę dla pracowników - wykonawców usług w spółce E. w spornym okresie, a dzięki tej "umowie współpracy" firma "S." nie będzie miała prawa żądać od Skarbu Państwa zwrotu podatków zapłaconych za podatnika, pracodawcę i płatnika, którym była firma K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z art. 33 § 2 P.p.s.a. wynika, że osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, może zgłosić swój udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Należy zatem podkreślić, że sąd administracyjny nie może na wniosek innego podmiotu dopuścić do udziału w postępowaniu osoby, o jakiej mowa w powołanym wyżej przepisie. Podjęcie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie uzależnione jest bowiem od inicjatywy podmiotu zainteresowanego wzięciem udziału w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie od woli innych osób. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że R. Spółka z o.o., K. Spółka z o.o. oraz "S." Spółka z o.o. nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. Poza sporem jest również, że wymienione wyżej podmioty nie zwracały się do Sądu o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie jako uczestnika tego postępowania. Ponadto w ocenie Sądu zaskarżona decyzja w żaden sposób nie dotyczy praw i obowiązków wymienionych wyżej podmiotów i tym samym rozstrzygnięcie Sądu nie będzie miało wpływu na ich interes prawny. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie nakłada żadnego obowiązku na ww. podmioty. Z powyższego wynika, że brak było podstaw do dopuszczenia R. Spółka z o.o., K. Spółka z o.o., "S." Spółka z o.o. do udziału w postępowaniu w rozpoznawanej sprawie w charakterze uczestników tego postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.