III SA/Wa 770/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), sędzia WSA Dariusz Dudra (del.), asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. spraw ze skargi K.Z., H. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. oraz 1998r. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.397,00 zł (dwa tysiące trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzje [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] i [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. oraz za 1998. Zaskarżona decyzji została skierowana do Państwa K. i H. Z.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 19 lutego 2002 r. Strona wystąpiła o odroczenie terminu płatności podatku dochodowego za 1997 r. i 1998 r. oraz umorzenie w całości odsetek za zwłokę. Strona zmodyfikowała swój wniosek, na wniosek o umorzenie zaległości podatkowej za wyżej wskazane lata. Strona podniosła, że nieuiszczenie zobowiązania podatkowego w 1997 i 1998 roku było wynikiem błędu biura rachunkowego, które w ten sposób naraziło Stronę na szkodę. Ponadto podniosła okoliczność utraty źródła przychodów i z tej przyczyny trudną sytuację materialną. Wskazano, że decyzjami z dnia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.– odmówił Stronie umorzenia zaległości podatkowej oraz odsetek uznając, że sytuacja materialna Strony, jej możliwości płatnicze ani przedstawiona argumentacja nie przemawiają za udzieleniem ulgi. Strona, na co wskazuje uzasadnienie, złożyła w dniu 24 października 2003 r. odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich dla sprawy istotnych okoliczności, rażąco naruszył art. 48 § 1 i art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej or.pod) i nie uwzględnił podniesionego zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej ponownie dokonał oceny okoliczności sprawy i nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I-ej instancji. Wskazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek czynności egzekucyjnych, które miały miejsce w sprawie. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. Z. i H. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucili zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa ponawiając zarzuty zawarte w odwołaniu tj. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, nieuwzględnienie upływu przedawnienia, rażące naruszenie przepisów postępowania – art. 220 §1, 222, 223 §1 i art. 223 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 listopada 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznawanej sprawy organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1270, zwanej dalej u.p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, aczkolwiek, z przyczyn innych niż wskazane przez Skarżących. W sprawie rzeczywiście został złożony 19 lutego 2002 r. wniosek o odroczenia terminu płatności podatku za lata 1997 oraz 1998 i umorzenie odsetek za zwłokę w zapłacie zaległości. Wniosek złożyła Pani K.Z.. Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. skierowaną do Pani K. Z. [...] Urząd Skarbowy W., nie uwzględnił wniosku Strony. Także Pani K. Z. wniosła odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchyliła zaskarżoną decyzję, wskazując jako jej adresata Panią Z.. W dniu 6 stycznia 2003 r. Pani K. Z. zmodyfikowała swój wniosek na umorzenie zaległości podatkowych. 29 września 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję skierowaną do Pani K. Z. i H. Z. o numerze[...], w której nie wyraził zgody na umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r oraz drugą decyzję adresowaną tylko do[...], datowaną także [...] września 2003 r. o numerze[...] , którą nie wyraził zgody na umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998. Odwołanie od wyżej wymienionych decyzji wnieśli ich adresaci w sprawie o numerze [...] – K. i H.Z., natomiast na decyzję o numerze [...]K. Z.. Decyzją z dnia [...] marca ( zaskarżoną do tutejszego Sądu), o numerach [...] i [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. Na stronie 1-ej decyzji wskazując jej adresata - Państwa K. i H.Z.. W ocenie Sądu było to nieprawidłowe. Jak wynika z materiału dowodowego zaległość podatkową za rok 1997 określono w decyzji skierowanej do Pani K. Z. i Pana H. Z. ( vide: decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r.), natomiast zaległość podatkową za rok 1998, w decyzji skierowanej tylko do Pani [...] (vide: decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. ). Jak należy domniemywać, organ I-ej instancji rozpatrując wniosek Pani K. Z. w przedmiocie umorzenia zaległości i odsetek za rok 1997 potraktował go, jako wniosek wniesiony przez małżonków Z. (w zakresie zobowiązania za rok 1997) oraz jako wniosek Pani K. Z. ( co do roku 1998). Do takiego rozdziału uprawniała organ treść art. 133 § 3 or.pod. Przepis ten upoważniał każdego z małżonków do działania w imieniu obojga w sytuacji, kiedy małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów, ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe. Tak stało się w przypadku zaległości za rok1997. Na skutek tego prawidłowo wydano dwie decyzje, skierowane do różnych stron – małżeństwa Z. oraz K. Z.. Jak wcześniej wskazano zostały one przez adresatów zaskarżone. W postępowaniu przed organem II-ej instancji została wydana jedna decyzja, wprawdzie o dwóch numerach, ale skierowana do jednej strony – Pani K. i H.Z.. Wynika to nie tylko z treści "nagłówka’, gdzie nazwano adresata, lecz także z analizy uzasadnienia, gdzie organy posługują się pojęciem Strony postępowania "strona wystąpiła z wnioskiem", Strona złożyła odwołanie", "strona zarzuciła", nie wykazując rozróżnienia, gdy tymczasem w decyzji tej rozpoznano odwołanie od dwóch różnych decyzji – Pani Z. oraz Państwa Z. . Należy stwierdzić, iż brak było podstaw do łącznego rozpoznania tych odwołań, sprawy nie nadawały się bowiem do łącznego prowadzenia. Przepis art. 166§1 or.pod., który taką możliwość przewiduje zezwala na prowadzenie jednego postępowania w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego, z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy. W sprawie taka sytuacja nie zachodziła, choćby dlatego, że stronom nie chodziło w istocie o realizację tego samego roszczenia. Każda ze stron domagała się umorzenia innej należności, za inny rok podatkowy. Odpowiedzialność za każde z nich była inna ( solidarna, osobista) ( Na marginesie dodać należy, iż gdyby była możliwość łącznego prowadzenia spraw, postanowienie w tym przedmiocie winno zapaść już przed organem I-ej instancji). Łączne rozpoznanie sprawiło, że decyzja wydana przez Izbę Skarbową rozstrzygająca odwołanie dwóch odrębnych Stron, nie miała właściwie określonego adresata. W istocie bowiem jeśli organ rozpatrzył łącznie dwa odwołania i skierował decyzję do Państwa Z. to stali się oni adresatami decyzji skierowanej, do innej, samoistnej, z punktu widzenia prawnego, Strony postępowania – K. Z.. W ten sposób także, decyzja wydana w sprawie Pani Z. z skierowana została do niewłaściwej strony - Państwa Z.. Przepis art. 247 § 1 pkt 5 or.pod. w takich sytuacjach nakazuje stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 145 §1 pkt 2 u.p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 152 u.p.p.s.a. orzekł, iż uchylona decyzja nie może zostać wykonana w całości oraz na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego w kwocie równej sumie wysokości wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości, zgodnej z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.( Dz.U.163, poz.1349 ze zm.) w zw. z art. 205§ 2 u.p.p.s.a. Wobec takiego rozstrzygnięcia Sąd uznał, iż ocena decyzji, z punktu widzenia zarzutów zawartych w skardze byłaby przedwczesna.