III SA/Wa 774/15

Dnia 31 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi K. U. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia ustanowić na rzecz strony skarżącej radcę prawnego oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości Skarżąca – K. U. , wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 774/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę Skarżącej. Pismem z dnia 11 czerwca 2015 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz adwokata lub radcy prawnego. W osnowie wniosku Skarżąca podniosła, że wniosek jest uzasadniony zaistniałym na obecnym etapie postepowania sądowo-administracyjnego "przymusem adwokacko-radcowskim". Skarżąca jest emerytką i nie stać jej na pełnomocnika z wyboru. W rubryce dotyczącej stanu rodzinnego Skarżąca wskazała męża, który jest bezrobotny i bez prawa do zasiłku. Skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu będącym przedmiotem współwłasności z jej siostrą. Posiada ponadto nieruchomość w budowie, będącą przedmiotem egzekucji komorniczej. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Uzyskuje miesięczny przychód z tytułu emerytury w wysokości 3.250,91 zł. Zgodnie z oświadczeniem, Skarżąca posiada wierzytelności w kwocie około 2.000.000 zł, będące przedmiotem egzekucji komorniczej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z mężem – z którym ma rozdzielność majątkową. Załączyła umowę majątkową małżeńską z dnia [...] marca 2005 r. Koszty utrzymania gospodarstwa domowego Skarżąca ponosi sama. Skarżąca przedstawiła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 r. PIT-37, z którego wynika, że w roku tym uzyskała dochód w wysokości 38.477,66 zł. Przedstawiła także wyciągi ze swojego rachunku bankowego, z których wynika, że na dzień 15 lipca 2015 r. Skarżąca posiadała na rachunku bankowym środki w wysokości 1.936,92 zł. Skarżąca wskazała końcowo, że miesięczne koszty utrzymania wyszczególnione są na wyciągach z konta bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata lub radcy prawnego. W ocenie Sądu, przy tak sformułowanym zakresie żądania, wniosek Skarżącej zasługiwał jedynie na częściowe uwzględnienie. O ile bowiem zasadne jest – z uwagi na jej sytuację finansową – ustanowienie na rzecz Skarżącej radcy prawnego (Sąd uznał, że pełnomocnik ten najlepiej reprezentować będzie Skarżącą w niniejszym postępowaniu), o tyle wniosek Skarżącej nie znajdował uzasadnienia w części dotyczącej zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości. Z informacji przedstawionych w postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że Skarżąca jest emerytką i uzyskuje miesięczny przychód z tytułu emerytury w wysokości 3.250,91 zł. Skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu będącym przedmiotem współwłasności z jej siostrą. Posiada ponadto nieruchomość w budowie, będącą przedmiotem egzekucji komorniczej. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca posiada na rachunku bankowym środki w wysokości 1.936,92 zł. Skarżąca samodzielnie ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego, w tym koszty eksploatacji mieszkania i funduszu remontowego w średnich miesięcznych wysokościach odpowiednio około 400 zł i około 150 zł. Zdaniem Sądu ze wskazanych powyżej okoliczności wynika, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd zauważa bowiem, że zestawienie dochodów oraz wydatków Skarżącej w porównaniu do przeciętnych stawek wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wskazuje, że Skarżącej istotnie nie stać na jego zatrudnienie. Stwierdzić przy tym trzeba, że takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji prawa do sądu - gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zauważyć jednakże trzeba, że jedynymi wymaganymi kosztami postępowania na tym etapie jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Zdaniem Sądu powyższą kwotę, nawet w obecnej sytuacji majątkowej Skarżącej, można wygospodarować. Co istotne – jak wynika z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego Skarżącej, na dzień 15 lipca 2015 r. posiadała ona na rachunku bankowym środki w wysokości 1.936,92 zł, co wielokrotnie przekracza wysokość wymaganego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z tego też względu Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.