III SA/Wa 776/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-02
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego jest uzasadnione w sytuacji, gdy przedsiębiorca posiada zaległości podatkowe nieobjęte restrukturyzacją, ale należące do właściwości innego organu niż organ prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców jest nieuzasadnione, jeśli przedsiębiorca posiada zaległości podatkowe nieobjęte restrukturyzacją, ale należące do właściwości innego organu niż organ prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne. Warunek z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej jest spełniony, gdy zaległości te zostały rozłożone na raty lub odroczone przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, lub gdy należą do właściwości innego organu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o restrukturyzację zaległości w podatku VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, wskazując na istnienie zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych oraz VAT nieobjętych restrukturyzacją. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka argumentowała, że zaległości te nie należały do właściwości organu prowadzącego postępowanie restrukturyzacyjne i zostały uregulowane lub przeksięgowane. Sąd administracyjny uznał, że organy nieprawidłowo oceniły spełnienie warunków restrukturyzacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. - na podstawie art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej powoływanej jako : ord. pod., oraz art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 9 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm., powoływanej dalej jako : ustawa restrukturyzacyjna) - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.z dnia [...] maja 2004r., Nr [...] umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte na wniosek skarżącej Spółki z o.o. P. z siedzibą w W.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskiem z dnia [...] listopada 2002 r. Spółka wystąpiła do Urzędu Skarbowego W. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie przepisów powołanej powyżej ustawy restrukturyzacyjnej, wnosząc o restrukturyzację zaległości w podatku od towarów i usług za następujące okresy : wrzesień-grudzień 2001 r. i styczeń-maj 2002 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., o nr [...] Urząd Skarbowy W.określił Spółce warunki restrukturyzacji, zaś decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...]rozłożył opłatę restrukturyzacyjną na 11 rat.
Następnie decyzją z dnia [...] maja 2004 r. o nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne podnosząc, iż na dzień wydania decyzji strona posiadała nieobjęte restrukturyzacją zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług, a więc nie został spełniony warunek wynikający z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji.
Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji Spółka wyjaśniła, że zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2004 r. w kwocie 45.628 zł nie występuje, gdyż kwota 27.671 zł została przeksięgowana z nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r, kwota 11.710 zł została niesłusznie pobrana przez dział egzekucyjny Urzędu Skarbowego w dniu [...] kwietnia 2004 r., zaś kwota 5.671 zł plus odsetki za zwłokę została uregulowana w dniu [...] czerwca 2004 r.
Odnosząc się do stwierdzonej przez organ zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych Spółka podniosła, iż zaległość ta została spowodowana niezłożeniem przez księgową korekty CIT-8 za 2001 r., natomiast po złożeniu korekty dopłatę w wysokości 33.093 zł uregulowano w dniu 9 czerwca 2004 r. Skarżąca podkreśliła, że problemy z właściwym rozliczeniem podatków związane były z kolejną, trzecią zmianą właściwości Urzędu Skarbowego, z tego też względu nie może przedłożyć niezbędnych zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach, jako że termin ich wydania przypada po terminie do wniesienia odwołania.
Dyrektor Izby Skarbowej w W, , po zapoznaniu się z zarzutami odwołania, w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie istotne jest przede wszystkim ustalenie faktu spełnienia przez stronę warunków restrukturyzacji określonych w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy restrukturyzacyjnej, a więc ustalenie, czy przedsiębiorca wpłacił opłatę restrukturyzacyjną oraz czy w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie posiadał on zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 ustawy, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego.
Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy- podkreślał organ odwoławczy- Urząd skarbowy, do którego został złożony wniosek o restrukturyzację, prowadzi postępowanie restrukturyzacyjne w zakresie wszystkich zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż wszelkie czynności zmierzające do likwidacji zaległości tj. złożenie zaległych zeznań podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych i regulowanie należności w dniach 1 i 9 czerwca 2004 r. zostały podjęte przez stronę po otrzymaniu w dniu 30 maja 2004 r. decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące zaległości objętych decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] W przekonaniu organu odwoławczego argumenty Spółki dotyczące niemożności przedłożenia zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami nie zasługują na uwzględnienie, gdyż – jak już wykazano powyżej – w dniu wydania decyzji Spółka posiadała zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym, co musiało skutkować umorzeniem postępowania restrukturyzacyjnego z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej.
Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutów strony dotyczących opieszałości w działaniu pracowników Urzędu Skarbowego W. i braku rzetelnych informacji pozwalających ustalić właściwy do rozliczeń podatkowych Spółki urząd skarbowy.
W skardze wniesionej w dniu 23 lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz w uzupełniającym skargę piśmie datowanym na dzień 23 lutego 2004 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.z dnia [...] maja 2004 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu organu podatkowego II instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego poprzez uznanie, że w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji Spółka posiadała zaległości wymienione w art. 6 ustawy restrukturyzacyjnej, nieobjęte restrukturyzacją i należące do właściwości organu restrukturyzacyjnego. Jak wyjaśniła - na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji rzeczywiście posiadała zaległości, nienależące jednak do właściwości organu restrukturyzacyjnego, tj. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji bądź aktów w oparciu o kryterium zgodności z prawem i uchyla zaskarżoną decyzję bądź stwierdza jej nieważność, gdy stwierdzi, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej : u.p.p.s.a.), zważył, co następuje:
Dokonana ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. narusza przepisy art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej, po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r.( z zastrzeżeniem ust. 1a i 3) organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji albo umarza postępowanie restrukturyzacyjne – w zależności od tego, czy warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 zostały spełnione. Jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 nie zostały spełnione, to zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, organ restrukturyzacyjny umarza postępowanie restrukturyzacyjne,.
Należności objęte restrukturyzacją, podlegają umorzeniu, pod warunkiem, ze przedsiębiorca – m.in. – w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1, nie posiada zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Przepis art. 10 ust. 3 stanowi, że warunek o którym mowa w ust. l pkt 3 uznaje się za spełniony, gdy zobowiązania lub zaległości, nieobjęte postępowaniem restrukturyzacyjnym zostaną przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. l pkt l, rozłożone na raty lub odroczone.
Należy podkreślić, iż jakkolwiek w świetle powołanych powyżej przepisów warunkiem umorzenia należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym jest nieposiadanie zaległości nieobjętych restrukturyzacją, to warunek ów dotyczy zaległości należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Zawartego w cytowanym przepisie określenia "należących do właściwości organu" nie można odnosić jedynie do jednej z postaci właściwości, np. właściwości rzeczowej, bo nie pozwala na to gramatyczne brzmienie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej, ale oceniać należy w odniesieniu do właściwości zarówno rzeczowej, miejscowej jak i funkcjonalnej.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż organem restrukturyzacyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.
Jak wynika z akt sprawy - w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji skarżąca Spółka posiadała zaległości, ale były to zaległości nienależące do właściwości organu restrukturyzacyjnego, a fakt ten znany był Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. i znalazł potwierdzenie w uzasadnieniu jego decyzji z dnia [...] maja 2004 r. W aktach sprawy znajduje się również korenspondencja pomiędzy organem restrukturyzacyjnym a Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego W. oraz Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego, dotycząca zaległości Spółki w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych. W tym stanie rzeczy należy więc zgodzić się ze skarżącą, że zaległości te – nieobjęte restrukturyzacją, znane były organowi restrukturyzacyjnemu na dzień wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego powyższe okoliczności nie zostały należycie ocenione przez organy podatkowe obu instancji w świetle przepisów art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej.
Jako że zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2004r. należały do właściwości [...] Urzędu Skarbowego, zaś zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za listopad-grudzień 2001 r. oraz luty 2002 r. należały do właściwości Urzędu Skarbowego W. należało uznać, że Spółka dopełniła warunków określonych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej, bowiem urzędy te nie były organem restrukturyzacyjnym Skarżącej.
Skoro zaś ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego przewidział dla sytuacji, gdy warunki te nie zostały spełnione, to brak było podstaw do wydania wobec Skarżącej decyzji, o której mowa w tym przepisie.
Decyzje, jakie zapadły w niniejszej sprawie naruszają przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 187 ord. pod. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl wyrażonej w art. 122 ord. pod. zasady prawdy obiektywnej w toku postępowania organy podatkowe są zobowiązane podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe, które orzekały w sprawie nie odniosły się do kwestii istniejących zaległości podatkowych Spółki w powiązaniu z kwestią właściwości organu restrukturyzacyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej powienien ocenić istnienie określonych w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej przesłanek umorzenia należności podlegających restrukturyzacji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) u.p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. Zakres jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 u.p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło