III SA/Wa 778/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. spraw ze skarg Przedsiębiorstwa L. R.B., L.M. Sp. J. w I. na postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...]grudnia 2010 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji określających wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2004 i za 2005 r. oddala skargi I. Dwoma decyzjami z [...] i [...] sierpnia 2010r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Prezes Zarządu PFRON) określił Przedsiębiorstwu L. R. B. L. M. Spółka Jawna (Skarżący) wysokość zobowiązań za grudzień 2004r. oraz za okres od stycznia do grudnia 2005r. Decyzje te doręczone zostały odpowiednio 3 i 6 września 2010r. Pismami z 13 grudnia 2010r. Skarżący zwrócił się do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z wnioskami o rozłożenie na raty zobowiązań, przywrócenie możliwości złożenia odwołania i uwzględnienie w końcowym rozliczeniu kwot wynikających ze sporządzonych deklaracji, załączonych do wniosku oraz o umorzenie zaległych odsetek. W uzasadnieniu powyższych wniosków wskazano, że kwota zadłużenia powstała z winy Biura Podatkowego oraz częściowo z winy osób kierujących Skarżącym, powołano się na trudną sytuację finansową oraz przeproszono za "całe zamieszanie". Dwoma postanowieniami z [...] grudnia 2010r. Minister Pracy i Polityki Społecznej (MPiPS) odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. W uzasadnieniach organ wskazał, że Skarżący w pismach z13 grudnia 2010r. nie wskazał przyczyn niedochowania terminu do złożenia odwołań. Z uwagi na nie uprawdopodobnienie przez Skarżącego braku winy w uchybieniu terminowi, czyli nie dopełnienie jednej z przesłanej z art. 162 O.p. brak było podstaw do przychylenia się do wniosków Skarżącego. W skargach do tutejszego Sądu Skarżący sformułował zarzuty dotyczące procedury wydawania decyzji określających wysokość zobowiązań, nieprawidłowego zastosowania przepisów ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (t.j, Dz. U. z 2010r. nr 214 poz. 1407), wadliwego określenia wysokości zobowiązania oraz wystąpił o przywrócenie terminów do wniesienia odwołań celem ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonych postanowień i orzeczenia o kosztach postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W toku rozprawy w dniu 17 listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do treści art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.), połączył sprawy wynikające z obu opisanych wyżej skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: II. 1. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skargi analizowane według powyższych kryteriów okazały się nieuzasadnione. 2. Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał w zaskarżonych postanowieniach, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, czyli nie dopełnił jednej z przesłanek o której mowa w art. 162 O.p. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W myśl art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu na podstawie wiarygodnych środków dowodowych, pozwalających na przekonanie organu podatkowego o zgodności danych faktów z rzeczywistością ( zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221. ). Składając wnioski o przywrócenie terminu Skarżący nie wskazał z jakich przyczyn złożenie odwołań w terminie nie było możliwe, co za tym idzie, nie uprawdopodobnił by opóźnienie w złożeniu odwołać było następstwem okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności. Wobec powyższego w pełni podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach i uznać, że Skarżący nie zachował wymagań wynikających z art. 162 par. 1 O.p. 3. Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do treści par. 2 art. 162 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W par. 3 tego przepisu zawarto zapis, że przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w par. 2 jest niedopuszczalne. Okolicznością nie kwestionowaną przez żadną ze stron postępowania jest fakt doręczenia Skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji odpowiednio 3 i 6 września 2010r. Wnioski o przywrócenie terminu wniesione zostały w dniu 14 grudnia 2010r., przy czym we wnioskach nie zostały zawarte żadne informacje dotyczące przyczyn uchybienia terminom do wniesienia odwołania jak również momentu ich ustania. Oznacza to, że Skarżący nie wykazał, by wnioski złożone zostały w terminie 7 dni od daty ustania przyczyn uchybienia terminu, co stanowiło naruszenie art. 162 § 2 O.p. Powyższe uchybienie nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 4. Jak już wyżej wskazano, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której był zakreślony został termin. W niniejszych sprawach czynnościami tymi byłoby wniesienie odwołań od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] i [...] sierpnia 2010r. Zgodnie z art. 222 O.p. odwołanie winno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. W pismach z 13 grudnia Skarżący wniósł o rozłożenie na raty zobowiązania przywrócenie terminu do wniesienia odwołań oraz umorzenie odsetek. W uzasadnieniu wskazane zostało, że prosząc o rozłożenie spłat w ratach Skarżący wnosi o uwzględnienie sporządzonego pełnego rozliczenia zaległego czasu w spłacie należności na PFRON, wyjaśniając z czego wynikają różnice oraz wskazując, że do pism dołączone są deklaracje i zestawienia finansowe. MPiPS nie wskazał w uzasadnieniu swoich postanowień czy uznaje, że Skarżący dopełnił czynności, dla której zakreślony został termin, to jest czy traktuje pisma z 13 grudnia 2010r. jako odwołania od decyzji. 5. Sąd wskazuje, że uchybienia organu odwoławczego opisane w punktach 3 i 4 powyżej uznać należy za naruszenie art. 217 par. 2 O.p. oraz 210 par. 4 w związku z 219 O.p. Uchybienie te sąd uznaje jednak za nie mające wpływu na wynik sprawy, gdyż z uwagi na nie wskazanie przez Skarżącego we wnioskach o przywrócenie terminu jaka była przyczyna uchybienia, a w konsekwencji nie uprawdopodobnienie przez Skarżącego, by była to przyczyna niezawiniona MPiPS nie mógł wydać postanowień o innej treści niż postanowienia odmawiające przywrócenia terminu. 6. Ustosunkowując się do argumentów podniesionych w skargach wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądu były postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. W konsekwencji, zarzuty dotyczące zgodności z prawem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] i [...] sierpnia 2010r. nie mogły podlegać ocenie. Dodatkowo wskazać należy, że ewentualne wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnych nie mogą być uznane za przyczyny uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych. Sąd wskazuje, że do skarg dołączone zostały dokumenty dotyczące stanu zdrowia osoby prowadzącej biuro rachunkowe Skarżącego. Skarżący nie zawarł jednak w skargach wniosku o dopuszczenie dowodu z tychże dokumentów a sąd rozpoznający sprawę nie znalazł podstaw do dopuszczenia dowodu z tychże dokumentów w trybie art. 106 par. 3 p.p.s.a., uznając, że wykazanie przyczyn, dla których Skarżący nie złożył w terminie odwołań od decyzji z [...] i [...] sierpnia 2010r. i w konsekwencji uprawdopodobnienie, że były to przyczyny niezawinione, winno być dokonane na etapie składania wniosków o przywróceni terminu a nie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd oceniał bowiem zgodność z prawem zaskarżonych postanowień uwzględniając stan faktyczny i prawny w dniu ich wydania. Jak już wyżej wskazano, w dniu wydania zaskarżonych postanowień, organ drugiej instancji nie miał żadnej wiedzy co do przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołań od decyzji Prezesa Zarządu PFRON. Z uwagi na powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.