III SA/Wa 778/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-30
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada stałe źródło dochodów i samodzielnie sformułowała zarzuty w skardze?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona posiada stałe źródło dochodów, samodzielnie sformułowała zarzuty w skardze, a udział pełnomocnika nie jest warunkiem dostępu do sądu ani nie zwiększa gwarancji tego dostępu. Sąd może udzielić niezbędnych pouczeń w przystępnym języku, co jest wystarczające dla strony nieposiadającej profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca Z.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, uzasadniając to niską emeryturą i wysokimi kosztami utrzymania. Referendarz sądowy zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, uznając, że skarżąca posiada stałe źródło dochodów i samodzielnie sformułowała zarzuty w skardze.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi. 2. Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia pełnomocnika).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30/03/2017 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o ustanowienia pełnomocnika (adwokata) i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]/12/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi; 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2016 poz. 718ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1) obejmuje ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
Skarżąca – Z.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową. Wskazała, że otrzymuje bardzo niską emeryturę i ponosi bardzo wysokie koszty utrzymania. Oświadczyła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Mieszka w domu wynajmowanym od Nadleśnictwa L.. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości 1.060zł. Skarżąca oświadczyła, że opłata za wynajem wynosi ok. 588,56 zł, rachunki za energię elektryczną 136 zł, telefon 60 zł, niezbędne lekarstwa ok. 200 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Sytuacja finansowa skarżącej została oceniona został w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1716/15, III SA/Wa 1743/15, III SA/Wa 1141/15, III SA/Wa 3054/13.
Oceniając wniosek skarżącej z punktu widzenia przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a. referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie w części gwarantującej Skarżącej bezpłatne rozpoznanie sprawy przez Sąd, który z urzędu podejmie czynności w celu kontroli legalności całej sprawy, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze. Z nadesłanych informacji wynika, że jedynym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości niespełna 1100 zł. Uzyskiwany dochód w całości przeznaczany jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej, w tym czynsz za wynajmowaną od nadleśnictwa nieruchomość.
W związku z powyższym zasadne jest zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, wymagalnych na obecnym etapie postępowania, tj od wpisu od skargi, ponieważ, jak wskazano, warunkują one dostęp Strony do Sądu.
Referendarz sądowy, znający sytuację Skarżącej, uznał, że nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jedynie wyrażenie woli jego działania w sprawie. Okolicznością tą nie jest też to, że – jak stwierdziła Skarżąca – "inne zarzuty mogą zostać ustalone przez wyznaczonego adwokata z urzędu, o którego ustanowienie będę wnosić" (s. 2 skargi, k 4 akt sądowych). Urzędnik sądowy ma zarazem na uwadze, że Skarżąca sprecyzowała w skardze zarzuty (dowolność w gromadzeniu materiału dowodowego, naruszenie bezstronności, pominięcie umowy najmu, brak wizji lokalnej, błędy formalne, kontynuowanie prawomocnie zakończonego postępowania i in.). Należy zaznaczyć przy tym, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 §1 i § 2 p.p.s.a.).
Referendarz sądowy wskazuje nadto, że Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom – ale tylko występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - niezbędnych pouczeń w przystępnym języku, co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.).
Z tych powodów referendarz sądowy uznał, także wobec treści uzasadnienia z formularza PPF i dodatkowo złożonych, w wyniku wezwania, dokumentów, że udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem I instancji nie zwiększy – w niniejszej sprawie - gwarancji dostępu strony do Sądu, ani nie jest warunkiem dostępu do Sądu, pomijając już fakt, że strona precyzyjnie sformułowała w skardze (którą Sąd nie jest związany), zastrzeżenia w stosunku do kwestionowanego aktu. Referendarz sądowy, orzekając o (odmowie) sfinansowania udziału pełnomocnika, ma na względzie również to, że Skarżąca nie wskazała na żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem I instancji, a nadto posiada stałe źródło dochodów, którym – z uwagi na przyznawaną jej do tej pory pomoc prawną – może swobodnie dysponować i planować dysponowanie tym źródłem.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło