III SA/Wa 78/08

Sygn. akt III SA/Wa 78/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.) Asesor WSA Maciej Kurasz Protokolant Anna Armińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. B. i S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2007r. ustalił P. i R. małż. J. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2007r. Na powyższą decyzję odwołanie złożyli M. i S. B. (Skarżący w niniejszej sprawie). W uzasadnieniu podnieśli, że małżonkowie J., ich sąsiedzi, w sądzie cywilnym w sprawie o [...] i [...], składają kopie decyzji podatkowych, w których błędnie wskazana jest pow. budynków mieszkalnych przy ul. [...] Nr [...] - 72m2 zamiast 56,6 m2. W związku z tym Skarżący wnoszą o przywrócenie w wystawionych na R. i P. J. decyzjach prawidłowej powierzchni posiadanego przez nich budynku mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej powoływanej jako "Ordynacja podatkowa"), postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. - stwierdziło niedopuszczalność złożonego przez Skarżących odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 133 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Dokonując analizy powyższego przepisu oraz przepisów w nim wymienionych (tj. art. 110 - 117a) SKO w W. uznało, iż Skarżący nie są stronami w postępowaniu ustalającym łączne zobowiązania podatkowe z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości na rzecz państwa J. Nie są również podmiotami wymienionymi w art. 133 oraz art. 110 - 117a) Ordynacji podatkowej, a czynność organu podatkowego nie odnosiła się do nich ani nie dotyczyła ich interesu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego art. 133 Ordynacji podatkowej wyłącza możliwość przyznania statusu strony osobie, która nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 133 § 1. Skarżącym nie można przyznać ponadto statusu strony na podstawie art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również na art. 220 Ordynacji podatkowej, z treści którego wynika, iż podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania jest podmiot który posiada status "strony postępowania", a także adresat decyzji organu podatkowego, który nie jest stroną postępowania, ale ma interes prawny w uchyleniu decyzji podatkowej określającej jego uprawnienia lub obowiązki. Według organu Skarżący jako nie będący stroną postępowania ani adresatem decyzji nie mogli wnieść skutecznego odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2007r., ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rzecz państwa J. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podtrzymali argumentację zawartą w odwołaniu. Podnieśli również, że ich interes prawny polega na tym, iż decyzja podatkowa ustala małżeństwu J. łączne zobowiązanie za 2007r., z tytułu posiadania budynku mieszkalnego o pow. 72m2, a w rzeczywistości za podstawę wymiaru podatku winno się przyjąć pow. 56,6 m2. Skarżący są zdania, że jako przeciwnicy procesowi małż. J. w sprawie o sygn. akt [...] mają niezaprzeczalny interes prawny domagania się sprostowania nieprawidłowości, które występują w decyzjach podatkowych dotyczących małż. J. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2008r. Skarżący wnieśli o zlecenie biegłemu geodecie inwentaryzacji budynku o numerze porządkowym [...] przy ul. [...] na działce [...] obręb [...], stanowiącego własność Skarżących. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił przedmiotowego wniosku nie uwzględnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. I. Sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania w kontrolowanej sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Obowiązek ten określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1296). Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Związany jest jednakże granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Skarżących od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2007r. ustalającej P. i R. małż. J. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Zważywszy na wskazany wyżej obowiązek orzekania w granicach sprawy Sąd uprawniony był jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Nie podlegała natomiast kontroli Sądu w postępowaniu wszczętym przez Skarżących legalność decyzji wymiarowej dot. małż. J. Odnosząc się do wniosku Skarżących o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność rzeczywistej powierzchni spornego budynku wyjaśnić należy, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Sąd kontrolę legalności zaskarżonego aktu opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone orzeczenie (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek - dowód uzupełniający z dokumentów (art. 106 § 3), który Sąd może przeprowadzić, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tego względu wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie mógł być uwzględniony. II. Z dyspozycji art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z kolei art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Badając dopuszczalność odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zostało ono wniesione przez osoby nie będące stroną postępowania, a więc było niedopuszczalne z przyczyn o charakterze podmiotowym. Stanowisko organu odwoławczego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, było w pełni uzasadnione. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie wskazać należy na treść art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, który precyzuje pojęcie strony w postępowaniu podatkowym. Jest nią podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny a także osoby trzecie, o których mowa w art. 111- 117 Ordynacji, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Natomiast zgodnie z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, stroną może być także osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Z treści art. 133 Ordynacji podatkowej wynika, że przyjęta w nim konstrukcja strony została oparta na interesie prawnym bezpośrednio odnoszącym się do sfery prawnej danego podmiotu, który legitymuje ten konkretny podmiot do przypisania mu przymiotu strony w konkretnym postępowaniu. W ujęciu tego przepisu interesem prawnym jest interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo, który wynikać musi z całokształtu okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Interes prawny każdorazowo powinien wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i odnosić się do określonego stanu faktycznego, musi on przy tym bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w tym postępowaniu podatkowym. Stroną postępowania podatkowego są zatem osoby związane z obowiązkiem podatkowym jak i te, których związek z postępowaniem opiera się o inne prawa i obowiązki wynikające z prawa podatkowego (tak: P. Pietrasz [w:] R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006.). W przedmiotowej sprawie, tj. dotyczącej ustalenia małż. J. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego, Skarżący nie są związani więzami tego rodzaju z obowiązkiem podatkowym, tj. z nieskonkretyzowaną powinnością poniesienia przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (art. 4 Ordynacji podatkowej). Nie są podatnikami podatków wynikających z tej decyzji. Skarżącym nie można przyznać ponadto statusu strony na podstawie art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wprawdzie rozciąga pojęcie strony na osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej inne niż wymieniona w § 1, jednak dotyczy on wyłącznie sytuacji, w których zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na danym podmiocie szczególne obowiązki lub zamierza on skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie interesu prawnego, na który powołują się Skarżący, nie można upatrywać w związku z toczą się sprawą w sądzie cywilnym przeciwko adresatom decyzji podatkowej o eksmisję i zapłatę. Okoliczności wskazane przez Skarżących mogą jedynie świadczyć o posiadaniu przez nich interesu faktycznego. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo. (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Precyzując pojęcie interesu faktycznego, wskazano w orzecznictwie, iż jako interes faktyczny należy kwalifikować taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jak w przypadku interesu prawnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984r., I SA 1748/83, publikowany w Kodeksie postępowania administracyjnego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego - E. Smoktunowicz; Warszawa 1995, s. 109). Reasumując podkreślić należy, że skoro z treści art. 220 Ordynacji podatkowej wynika, iż podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania jest podmiot który posiada status strony postępowania, w tym także osoba, która ma interes prawny w uchyleniu decyzji podatkowej określającej jej uprawnienia lub obowiązki, to Skarżący jako nie będący stroną w postępowaniu ani adresatem decyzji, nie mogli skutecznie wnieść odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2007r. Z tych też względów Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zasadnie stwierdziło, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, niedopuszczalność złożonego przez Skarżących odwołania. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.