III SA/Wa 781/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych W. S. (dalej "skarżący") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest biedny i nie stać go na zapłatę wpisu sądowego. Skarżący nie wykazał żadnego majątku, oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a do dochodu zaliczył rentę w wysokości 400 zł oraz kartki na żywność przydzielane przez opiekę społeczną. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego nadesłał odcinek renty za kwiecień 2009 r., decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2009 r. w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na leki, leczenie, środki czystości oraz opłatę energii z powodu niepełnosprawności i długotrwałej, ciężkiej choroby skarżącego oraz decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2009 r. w sprawie przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. referendarz sądowy postanowił odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 14 lipca 2009 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego na formularzy PFF. We wniosku zmodyfikował zakres żądania wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest rencistą, żyje "z opieki społecznej oraz datków", nie stać go na sfinansowanie kosztów sądowych, jest wychowankiem Domu Dziecka. Z uzasadnienia wynika również, że skarżący spłaca zaległy czynsz w zajmowanym przed eksmisją lokalu mieszkalnym. Do formularza PPF skarżący załączył pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2006 r. informujące o potrącaniu z renty skarżącego kwoty 19.659,78 zł (w miesięcznych ratach w wysokości 182,12 zł). Skarżący nadesłał do Sądu również wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, który obowiązane są składać osoby prawne (np. spółki). W dniu 21 lipca 2009 r. wpłynęło do Sądu następne jego pismo, w którym oświadczył, że do końca 2009 r. będzie otrzymywał zasiłek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący załączył do niego pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy M. W.z [...] maja 2009 r. zawiadamiającego skarżącego o rozliczeniu świadczeń za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., pismo skarżącego z dnia 21 stycznia 2008 r. do Komendy Rejonowej Policji W. w sprawie eksmisji skarżącego z lokalu znajdującego się na ulicy [...] w W. oraz odwołanie od eksmisji skierowane go Komornika Sądu Rejonowego Rewiru [...]przy Sądzie Rejonowym dla W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie rozszerzył zakres żądania występując również o ustanowienie radcy prawnego. Jego wniosek zostanie rozpoznany w zakresie rozszerzonym, a więc Sąd zbada, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów i sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przedstawione dokumenty, informacje i złożone oświadczenia pozwalają ocenić sytuację finansową, w jakiej skarżący się znajduje oraz stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przyznanie prawa pomocy jest zasadne. Z nadesłanej kserokopii odcinka renty wynika, że skarżący otrzymuje rentę w kwocie 501,29 zł. Z powodu trudnej sytuacji materialnej spowodowanej niepełnosprawnością i długotrwałą, ciężką chorobą skarżący w lutym 2009 r. otrzymał pomoc na postawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2008r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości 135 zł z przeznaczeniem na leki, leczenie, środki czystości i energię oraz pomoc w formie gorącego posiłku w okresie od 1 lutego 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. Skarżący mieszka w lokalu komunalnym, z poprzednio zajmowanego lokalu został eksmitowany. Ciąży na nim dług z tytułu zaległego czynszu. Zaległość jest potrącana z renty otrzymywanej przez skarżącego. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego uznano, że wnioskodawca przy wykazanych miesięcznych dochodach nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wysokość dochodów skarżącego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W sytuacji, gdy skarżący otrzymuje rentę w kwocie 500 zł, poniesienie nawet niewielkich kosztów procesu obejmujących wpis od skargi kasacyjnej (w niniejszej sprawie - 100 złotych) wykracza poza możliwości finansowe skarżącego. Nie jest on w stanie ponieść również kosztów ustanowienia w sprawie radcy prawnego z wyboru. Pamiętać należy, że na obecnym etapie postępowania sądowego, skarżący chcąc wnieść skargę kasacyjną od kwestionowanego postanowienia Sądu, musi skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.