III SA/Wa 784/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. Oddział [...] w G. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty we wpłatach na PFRON 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzja z dnia [...] marca 2004 r. wydana na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze Am.) - po rozpatrzeniu odwołania "[...]" SA Oddział [...] w G. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...]października 2002 r. Nr [...] pozostawiającą bez rozpatrzenia wniosek strony w sprawie zwrotu nadpłaty za 1999 rok. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że zgodnie z art. 169 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, organ wydaje decyzję w sprawie pozostawienia podania bez rozpatrzenia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, a strona, mimo wezwania organu, nie usunęła uchybień w terminie 7 dni. Z nadesłanych przez organ pierwszej instancji akt sprawy wynika, że w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w sporządzonych deklaracjach, polegających na sumowaniu ulg w polu E2 z tytułu zakupów w zakładach pracy chronionej, oraz w związku z brakiem deklaracji za grudzień 2001 r., organ ten wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji za okres od grudnia 1999 r. do grudnia 2001 r. W odpowiedzi na wezwanie organu strona nadesłała deklaracje za 1999 r i 2001r na drukach obowiązujących od 1 stycznia 2002 r., wliczając wskaźnik nie obowiązujący w tym okresie. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji ponownie wezwał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, pouczając ją, że w przypadku nieusunięci braków w podanym terminie, organ pozostawi wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty bez rozpoznania. Zdaniem Ministra ponieważ strona nie usunęła braków uniemożliwiających rozpatrzenie jej wniosku o stwierdzenie istnienia nadpłaty, organ zobowiązany był pozostawić jej wniosek bez rozpatrzenia. W złożonej skardze na wymienioną decyzję [...] SA Oddział [...] wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to art. 169 ustawy Ordynacja podatkowa i przepisów ustawy z dnia [...].08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisów wykonawczych. Zdaniem strony skarżącej, organ odwoławczy błędnie uznał, że skarżąca nie wykonała wezwania organu pierwszej instancji, albowiem skarżąca precyzyjnie wyjaśniła w korespondencji z Prezesem PFRON swoje stanowisko także w przedmiocie wezwania do usunięcia braków. Zdaniem strony, złożone przez nią deklaracje korygujące wpłaty miesięczne były prawidłowo sporządzone. Jednocześnie strona wskazała, że musiała zastosować nowy wzór deklaracji obowiązujący od dnia 1 stycznia 2002 r. zgodnie z przepisem rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2001 r. Deklaracja bowiem sporządzona była w styczniu 2002 r., a więc pod rządami nowego prawa i nie można było stosować przepisów jak i formularza DEK-1 już nie obowiązujących. Dodała, iż organ administracji państwowej stwierdził, że wnioskodawca, nie wypełnił formalnej strony pisma i nie uzupełnił deklaracji wpłat na PFRON wg żądań organu. Spełnienie przez skarżącego żądań organu oznaczałoby, że wniosek o zwrot nadpłaty byłby bezprzedmiotowy. Organ zatem żądał od skarżącego zachowania się, niezgodnego z prawem. W tej sytuacji, skoro osnową sporu jest właśnie zagadnienie formalne organ nie może uchylić się od rozstrzygnięcia istoty sprawy pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia, skoro sporna jest kwestia będące przedmiotem "wezwania" do uzupełnienia pisma przez usunięcie jego braków formalnych. Wniosek skarżącego nie miał braków formalnych, a ocena tego zarzutu jest przedmiotem skargi. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 168 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Sprawa będąca przedmiotem żądania strony tj. stwierdzenia nadpłaty unormowana została w rozdziale 9 i 10 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepisy tej ustawy nie stawiają podaniu daleko idących wymogów formalnych. W myśl art. 79 § 1 ustawy jeżeli podatnik kwestionuje wysokość pobranego podatku, może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty załączając skorygowaną deklarację (§ 2a). Jeżeli prawidłowość skorygowanej deklaracji nie budzi wątpliwości organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty (§ 2b). Spór między stronami powstał na tle możliwości złożenia deklaracji w miesiącu styczniu 2002 r. wg. wzoru rozporządzenia, które utraciło moc z dniem 31 grudnia 2001 r. W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka złożyła deklarację, których brak w aktach sprawy, jednakże na formularzach dotyczących innego roku podatkowego. Ordynacja podatkowa w art. 169 § 1 reguluje tryb postępowania w razie stwierdzenia uchybień i braków podania, które mogą mieć charakter braków formalnych. Braki formalne polegają na tym, że nie czyni ono zadość wymaganiom przewidzianym, w tym przypadku, przepisom Ordynacji podatkowej, co może uniemożliwić lub utrudnić rozpoznanie sprawy wszczętej na żądanie strony. A zatem należało stwierdzić, że złożenie żądania o stwierdzenie nadpłaty i załączenie korekty deklaracji na innym druku od wymaganego przez organ w sytuacji, gdzie ani przepisy Ordynacji jak również przepisy szczególne nie nakładają na podatnika takiego obowiązku, organ nie jest uprawniony do zastosowania trybu, o którym mowa w art. 169 § 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem organ wzywa do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje wydanie decyzji o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 4). Przepis art. 169 § 1 ustawy dotyczy braków formalnych podania. Nie dotyczy on uzupełnienia materiałów, które powinny być przedmiotem oceny przez organ podatkowy. A zatem zastosowanie "sankcji" określonej w tym przepisie było bezpodstawne. Oznacza powyższe, że organ podatkowy miał obowiązek rozpoznać żądanie podatnika o stwierdzenie nadpłaty merytorycznie, stosownie do postanowień ordynacji podatkowej, a nie wzywać stronę do składania dokumentów na innych formularzach. A zatem nie przesądzając kwestii zasadności żądania stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.