III SA/Wa 786/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] października 2013 r. w przedmiocie skargi T. K. (dalej zwanego "Skarżącym" ) na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. , w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Minister Finansów wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oraz tytułów wykonawczych, bowiem Skarżący nie poinformował organów o zmianie adresu. Minister podkreślił, że Skarżący adres swojego zamieszkania wskazał w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-1 z 24 lipca 2008 r., złożonym w Urzędzie Skarbowym w S. , zeznaniu PIT-28 o wysokości uzyskanego przychodu za rok 2012, złożonym w Urzędzie Skarbowym w T. w dniu 5 lutego 2013 r., oraz zeznania PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2012, złożonym w Urzędzie Skarbowym w T. w dniu 6 kwietnia 2013 r. Zatem, według Ministra, wierzyciele - zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. , jak i Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. oraz Prezydent Miasta G. - wystawiając tytuły wykonawcze dysponowali oświadczeniem Skarżącego co do jego miejsca zamieszkania i nie mogli domniemywać, nie mając ku temu żadnych przesłanek, że adres ten nie jest prawidłowy. Przesłanką ku temu nie jest fakt, że w toczącym się postępowaniu podatkowym o wskazanym numerze Skarżący podał inny adres. Było to bowiem postępowanie odrębne od niniejszego. Organ nie miał podstaw i obowiązku poszukiwania adresu innego, niż wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym. W ocenie Ministra Finansów w sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, pozwalające uznać, że zawiadomienie z 28 sierpnia 2013 r. oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2013 r. zostały doręczone w dniu 18 września 2013 r., inny tytuł wykonawczy nr - w dniu 14 października 2008 r., a jeszcze inny – w dniu 25 maja 2012 r. Skarżący, nie zgadzając się z wydanym postanowieniem, złożył skargę do Sądu. Wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący zarzucił Organowi naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), zwanej też dalej "u.p.e.a." lub "ustawą". Uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie poczynił z urzędu żadnych ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania Skarżącego, przez co poczynił błędne ustalenia co do tego miejsca oraz błędnie ustalił, iż tytuły wykonawcze oraz zajęcia zostały skutecznie doręczone. Minister Finansów w swoim postanowieniu powielił błędy Dyrektora Izby Skarbowej. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy tryb, w jakim przed Organami toczyło się niniejsze postępowanie – zostało ono zainicjowane pismem Skarżącego z dnia 16 września 2013 r., zatytułowanym "Skarga na zajęcie egzekucyjne", w którym kwestionowano dokonane zajęcie pieniędzy na rachunku bankowym. Wskutek tego pisma Dyrektor Izby Skarbowej w G. , jako organ nadzoru, wydał postanowienie z dnia [...] października 2013 r., oparte o art. 54 § 1 ustawy egzekucyjnej. Skarżący, składając zażalenie na to postanowienie, potwierdził swoje intencje co do sposobu kwestionowania postępowania egzekucyjnego. Zażalenie, obok ww. pisma inicjującego postepowanie, wskazywało, że zamiarem Skarżącego było złożenie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia środków na rachunku bankowym. W efekcie Minister wydał zaskarżone postanowienie z [...] grudnia 2014 r. Ze stanowiska Skarżącego wynika, że nie podważa on poglądu Organów, iż w trybie ze skargi na czynność egzekucyjna (art. 54 upea) można badać jedynie formalną, techniczną prawidłowość podjętych czynności egzekucyjnych. Zgodnie przyjmuje się, że instytucja ta służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, podnoszone zarzuty nie mogą natomiast dotyczyć tych ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, którym poświęcone są w inne przepisy ustawy egzekucyjnej. Nie można skutecznie wnieść skargi w trybie art. 54 ustawy, kiedy skarga taka sformułowana jest w oparciu o podstawy dotyczące zażalenia na postanowienie, żądanie umorzenia postępowania, wyłączenia rzeczy spod egzekucji, albo zarzutów unormowanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Skarga z art. 54 uznawana jest bowiem za środek o charakterze ultima ratio - służy on wtedy, gdy zobowiązany nie dysponuje żadnym innym środkiem obrony swoich praw. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest środkiem uniwersalnym, lecz ściśle sformalizowanym i ograniczonym. Minister trafnie zauważył, że rozpatrując zastosowaną wobec Skarżącego czynność egzekucyjną z ww. punktu widzenia została ona dokonana prawidłowo. Skarżący tego faktu nie kwestionuje, wobec czego zbędna staje się dalsza argumentacja Sądu w tym zakresie. Skarżący skonstruował natomiast swoją skargę wokół zarzutu braku doręczenia mu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, zaś zarzut ten uzasadnił w ten sposób, że powyższe dokumenty zostały skierowane pod niewłaściwy adres, pod którym on faktycznie nie zamieszkiwał, w efekcie czego nie mogły być one uznane za doręczone zgodnie z przepisami o doręczeniach zawartymi w Kpa. Otóż, w ocenie Sądu, kwestia ta nie ma znaczenia w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, w którym nadal - nawet pomimo ewentualnego braku doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu rachunku – mogą być analizowane tylko te kwestie, jakim poświęcona jest instytucja skargi z art. 54 ustawy. Z tego względu Sąd nie może odnieść się do podnoszonej w skardze kwestii wadliwego doręczenia tytułów i zawiadomienia. Powstaje oczywiście pytanie o tryb, w jakim Skarżący dochodzić może swoich praw zobowiązanego, jakie – w jego ocenie – zostały naruszone w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Ponieważ jednak pytanie to pozostaje poza niniejszym postępowaniem, Sąd jedynie marginalnie wyraża ocenę, że ewentualne, bezprawne zaniechanie doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu nie może pozbawiać tego zobowiązanego uprawnień, jakie przyznaje mu ustawa egzekucyjna. Nie można przyjąć takiej wykładni, według której, skoro termin na wniesieniu zarzutów w trybie art. 33 ustawy wynosi 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego, to niedoręczenie tego tytułu przy jednoczesnym, faktycznym prowadzeniu egzekucji, pozbawia zobowiązanego prawa wniesienia zarzutów. Taka wykładnia byłaby bowiem nielogiczna i niedorzeczna, gdyż w uprzywilejowanej pozycji sytuowałaby organ egzekucyjny, który z jakichś względów narusza prawo poprzez niedoręczanie tytułu wykonawczego i faktyczne, bezprawne prowadzenie egzekucji. W ten sposób działania organu egzekucyjnego wyjęte zostałyby spod kontroli instancyjnej, a dalej – kontroli sądowej. Do oceny Skarżącego należy decyzja o skorzystaniu z tych środków prawnych (innych niż skarga na czynność egzekucyjną), jakie przyznaje mu ustawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.