III SA/Wa 787/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-10
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i kancelaryjnych, ale nie od zwrotu wydatków?Ratio decidendi
Referendarz sądowy, działając na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwolnił stronę skarżącą od opłat sądowych i kancelaryjnych, uznając jej trudną sytuację materialną. Dochód strony i jej rodziny nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednocześnie odmówiono zwolnienia w zakresie zwrotu wydatków, co oznacza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Strona skarżąca, B.U., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie na urzędowym formularzu PPF. Wskazała na trudną sytuację finansową, wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiadanie domu i nieruchomości rolnej, brak innych wartościowych przedmiotów oraz utrzymywanie się z dochodu żony (ok. 892,57 zł brutto miesięcznie). Skarżący przedłożył dokumenty finansowe na wezwanie referendarza. Wniosek dotyczył zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę od opłat sądowych, tj. wpisu i opłat kancelaryjnych. 2. Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwrotu wydatków).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od opłat sądowych, tj. wpisu i opłat kancelaryjnych 2. odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwrotu wydatków)
B. U. (dalej jako strona, podatnicy bądź skarżący), wnioskiem w skardze, a następnie złożonym na urzędowym formularzu PPF, zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza wskazał, że: - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z zoną; - posiada dom mieszkalny o pow 46 m.kw. i nieruchomość rolną o pow 0,5 ha; - nie posiada innych wartościowych przedmiotów; - jest na utrzymaniu zony (ok. 892,57 zł brutto miesięcznie).
W wykonaniu wezwania referendarza sadowego skarżący przedłożył PIT 11 z 2011 i 2010 r. żony wyciąg z ROR (suma wpłat zbliżona do sumy wypłat), PIT 8c żony strony.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu
i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Referendarz sądowy zauważa, ze jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości – jak wskazał Przewodniczący Wydziału – 2577 zł. O zwolnieniu o opłat kancelaryjnych referendarz zadecydował mając na uwadze rodzaj sporu i wysokie prawdopodobieństwo ich uiszczenia przez stronę.
Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych informacji wynika, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Skarżący wraz z żoną utrzymują się jedynie z dochodu żony, który uzyskuje ona z tytułu umowy zlecenia. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 800 zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na zaspokojenie, ich podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie posiada oszczędności, ani żadnego majątku. Wysokość dochodów, którymi strona dysponuje wraz z żoną nie umożliwiają jej zgromadzenia środków na poczet zapłaty wpisu od skargi w wysokości ponad 2 tys. zł, tak, by podstawy egzystencji strony nie zostały naruszone.
W związku z powyższym, zasadne jest zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych, tak jak to miało miejsce w uprzednio rozpoznawanych przez Sąd sprawach. Taki właśnie zakres udzielenia prawa pomocy podyktowany jest faktem aktualnie trudnej sytuacji materialnej skarżącego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1, u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło