III SA/Wa 789/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. Sp. z o.o. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 789/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2014 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 30 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił C. Sp. z o.o. (dalej "Skarżąca") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2014 r. Referendarz sądowy uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wyjaśnił, że Skarżąca w 2015 r. nie prowadziła działalności, natomiast w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie [...] zł. Wskazał, że wpis od skargi w sprawie wynosi 8.895 zł, natomiast z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, że Skarżąca posiada środki w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł. Zdaniem referendarza sądowego Skarżąca nie wykazała, dlaczego z tej kwoty nie może uiścić należnego w sprawie wpisu od skargi. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) referendarz zaznaczył, że wydatki, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe W sprzeciwie z 7 czerwca 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." poprzez dokonanie oceny jej kondycji finansowej na podstawie wyniku finansowego z lat odległych, mimo że Skarżąca we wniosku wskazała, iż nastąpiło zajęcie środków finansowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zarzuciła także, że twierdzenie, iż nie spełnia przesłanek zwolnienia od kosztów w sytuacji, gdy jej środki finansowe wynoszą [...] zł a zobowiązania przekraczają kwotę 60 000 zł czyni instytucję prawa pomocy "abstrakcyjną". Do sprzeciwu załączyła zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z [...] maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Skarżąca wnosząc o zwolnienie od opłat sądowych domaga się, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dokonując analizy wniosku Skarżącej, dokumentów dołączonych do wniosku oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie uznał, że Skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania i w konsekwencji odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zwraca uwagę, że w ustaleń dotyczących sytuacji finansowej Skarżącej i oceny jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych dokonano w oparciu o oświadczenia samej Skarżącej (zawarte m.in. w formularzu PPF) i załączone dokumenty tj. bilans oraz rachunek zysków i start za 2015 r., deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres od października 2015 r. do marca 2016 r. W ocenie Sądu, zarzut oparcia się na "wyniku finansowym z lat odległych" jest bezzasadny, skoro Skarżąca nie zaoferowała innych środków dowodowych celem wykazania aktualnej sytuacji finansowej. Ponadto z oświadczenia Skarżącej wynika, że z uwagi na "likwidację" banku [...] nie ma dostępu do rachunku bankowego. Tymczasem z przedłożonego przy sprzeciwie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z [...] maja 2015 r. wynika, że zajęciu podlega rachunek Skarżącej prowadzony przez [...] S.A. Jednocześnie zaznaczyć należy, że dokonane zajęcie nie wpływa na możliwość uzyskania stosowanej dokumentacji dotyczącej historii rachunku i stanu zgromadzonych na nim środków. Sąd w pełni podziela zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych. Zwłaszcza, że w roku 2014 r. Skarżąca osiągnęła przychody w wysokości [...] zł. Okoliczność, że Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu przychodów nie jest jednoznaczna z wykazaniem przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Rezygnacja z bycia czynnym przedsiębiorcą i związany z tym brak środków na pokrycie kosztów sądowych jest powodowany postawą Skarżącej i nie może stanowić podstawy do traktowania jej w sposób uprzywilejowany. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.