III SA/Wa 79/15

Dnia 28 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego oraz podatku do zapłaty za grudzień 2007 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – K. S., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego oraz podatku do zapłaty za grudzień 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 657 zł, Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku Skarżący podniósł, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Mieszkanie kwaterunkowe – własnościowe 57 m2 należy do jego matki. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Jedynym źródłem utrzymania Skarżącego i jego matki jest jej renta w wysokości 1.100 zł. Miesięczne wydatki na opłaty za mieszkanie i media wynoszą około 600 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest na wyżywienie, środki czystości, leki. Do wniosku Skarżący załączył decyzję o uznaniu go za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący nadesłał wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą z dniem 1 stycznia 2014 r. W 2014 r. Skarżący nie uzyskał z tego tytułu przychodów, nie sporządzał także bilansu, ani ksiąg podatkowych. Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2013 r., z którego wynika, ze za ten okres uzyskał przychód w wysokości 6.889.709,31 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 6.851.994,69 zł, zaś jego dochód – po odliczeniach - wyniósł 29.222,37 zł. Skarżący wyjaśnił, że za 2014 r. nie składał jeszcze zeznania podatkowego. Wskazał również, że zamknął posiadane rachunki bankowe, natomiast jego matka takiego nie posiada. Od czerwca 2014 r. na rachunkach Skarżącego nie były dokonywane operacje. Do pisma Skarżący dołączył przekaz pocztowy emerytury matki za marzec 2015 r. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie Skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu uiszczenie przedmiotowych należności bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w szczególności, iż przed tutejszym Sądem toczą się również inne postępowania ze skarg Skarżącego, w których został zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący podkreślił, że w związku z zawieszeniem prowadzonej działalności gospodarczej, nie osiąga on dochodów, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zamknął prowadzone rachunki bankowe. Nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności i aktualnie jest na utrzymaniu matki. Trudno jest przy tym oczekiwać, iż Skarżący będzie rezerwować środki finansowe na ewentualne koszty postępowań sądowych związanych z kontrolami skarbowymi, skoro w jego ocenie dochował wszelkich wymaganych obowiązków w prowadzeniu działalności, a przy tym od stycznia 2014 r. nie uzyskuje środków, które mógłby przeznaczyć na ewentualne koszty postępowań sądowych. Skarżący wyjaśnił ponadto, że co prawda z zeznania podatkowego za 2013 r. wynika, że za ten okres uzyskał przychód w wysokości 6.889.709,31 zł, jednakże również koszty uzyskania tego przychodu były wysokie. Brak zwolnienia Skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych spowoduje przy tym naruszenie prawa do sądu. Przy pismach z dnia 8 lipca 2015 r. i z dnia 10 lipca 2015 r. Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2014 r., z którego wynika, że Skarżący nie osiągnął w 2014 r. przychodu, oraz kopię decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2015 r. o zarejestrowaniu Skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to powinien spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, iż nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada rachunków bankowych. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jego matki. Skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Jedynym źródłem utrzymania Skarżącego i jego matki jest jej renta w wysokości 1.100 zł, Miesięczne wydatki na opłaty za mieszkanie i media wynoszą natomiast około 600 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest na wyżywienie, środki czystości, leki. W 2013 r. Skarżący uzyskał co prawda przychód w wysokości 6.889.709,31 zł, jednakże poniósł jednocześnie koszty uzyskania przychodu w wysokości 6.851.994,69 zł, zaś jego dochód – po odliczeniach - wyniósł 29.222,37 zł. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że przed tutejszym Sądem toczą się również inne postępowania ze skarg Skarżącego, w których został zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych. Zestawiając zatem powyższe okoliczności przedstawione przez Skarżącego, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi może dysponować, z wymaganymi kosztami sądowymi w kwocie 657 zł, stwierdzić trzeba, iż Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżący spełnił więc przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno być mu przyznane. Takie rozstrzygnięcie znajduje ponadto umocowanie w konieczności realizacji prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił o przyznaniu prawa pomocy.