III SA/Wa 79/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3/3/3017 r po rozpoznaniu wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /11/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) J.R. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym w formularzu PPF (data 26/1/2017 r), zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie wskazanego radcy prawnego. Powołał się na złą sytuację materialną, zatrudnienie na ¼ etatu, dochody w wysokości niespełna 1600 zł. Wezwania referendarza sądowego z 1/2/2017r – skierowanego na oznaczony w formularzu PPF adres do doręczeń, o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia i in, skutecznie doręczonego (w trybie art. 173 P.p.s.a.) jeszcze 17/2/2017 r (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych) strona nie wykonała. 3) Referendarz sądowy, zobowiązany w swoich decyzjach do uwzględniania reguł racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego, uznał, że skarżący uchylił się od przekazania bliższych informacji o swojej kondycji majątkowej, o szczegółach sposobu zaspokajania potrzeb życiowych. Nie złożył też żadnych dokumentów finansowych, o które był wzywany (wyciągi z rachunków bankowych czy deklaracje podatkowe). Nie udzielił bliższych informacji o szczegółach sposobu finansowania zobowiązań. Referendarz sądowy nie może wobec tego zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy. Dlatego referendarz sądowy nie ma wyboru: nie chcąc narazić się na zarzut marnotrawienia środków publicznych jest zobowiązany przytoczyć wypowiadane w podobnych sprawach poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ urzędnik sadowy jest zobowiązany do uwzględniania w swoich rozstrzygnięciach ukształtowanego dorobku prawnego (Curia via et veritas et vita): "(...) gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. (...) Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony". 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.