III SA/Wa 792/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika M. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za 2005r. postanawia: przyznać zwolnienie od kosztów sądowych W skardze z 20 kwietnia 2009r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] marca 2009r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2005r. pełnomocnik Skarżącego M. L. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi. W dołączonym do skargi formularzu PPF wskazał, że Skarżący nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, ani oszczędności. Utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 950 zł. Zamieszkuje – na zasadzie użyczenia - w pokoju u kuzyna. Wszystkie oszczędności wydał na działalność gospodarczą, do czego przyczyniło się niewywiązanie się przez kontrahenta (J..) z zobowiązań. Z żoną - mieszkającą od kilku lat w S. - żyje w separacji. Skarżący do formularza dołączył dokumentację obrazującą dochodzenie w postępowaniu sądowym wierzytelności od spółki J. Postanowieniem z 30 czerwca 2009r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na nienadesłanie wszystkich żądanych dokumentów, w rezultacie czego nie można było dokonać rzetelnej analizy zdolności płatniczych Skarżącego. Pełnomocnik Skarżącego pismem z 27 lipca 2009r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W wykonaniu zarządzenia Sądu pełnomocnik Skarżącego przedłożył w szczególności zeznania podatkowe M. L. za lata 2007-2008, kopie: umowy użyczenia pokoju, decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie cztery miesiące, nakazów zapłaty i postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego – w niniejszej sprawie postanowienia z 21 stycznia 2008r. Jest ono traktowane - pod względem skutków prawnych - jako nieistniejące. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznanie prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zwolnienie Skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości lub części jest zatem dopuszczanym przez P.p.s.a odstępstwem od wyrażonej w art. 214 tej ustawy, generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez podmioty, wnoszące do sądu pisma, podlegające opłacie lub powodującej wydatki. Sąd rozpoznając wniosek skarżącego ustalił, że wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 950 zł, z której egzekucyjnie potrącane jest 226,16 zł; zajmuje pokój na podstawie umowy użyczenia, posiada obiektywne trudności w dochodzeniu wierzytelności od kontrahenta. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżącego wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z członkami rodziny, nie posiada majątku nieruchomego w postaci domu, mieszkania oraz nieruchomości rolnej. Skarżący w rozpoznawanej sprawie ma obowiązek uiścić wpis w wysokości 2.671 zł. Sąd biorąc powyższe okoliczności faktyczne przedstawione przez stronę stwierdza, że zestawienie dochodów i wydatków skarżącego z wysokością wpisu sądowego, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym, powoduje przyznanie mu prawa pomocy w zakresie wskazanym w sentencji. Spełniona została bowiem przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący pozostaje w trudnej sytuacji finansowej, zaś aktualne zdobycie środków umożliwiających bytowanie oraz sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu, znikome są również szanse na uiszczenie ewentualnie przyszłych opłat sądowych. Tym samym uzasadnione jest całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Umożliwi to stronie merytoryczne rozpoznanie sprawy i zapobiegnie jednocześnie powstaniu uszczerbku dla utrzymania koniecznego Skarżącego. Zdaniem Sądu wniosek o przyznanie praw pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. W tych warunkach Sąd, na podstawie art. 260 w zw. z art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.