III SA/Wa 792/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-07
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, uzyskująca rentę rolniczą oraz dochody z działalności wykonywanej osobiście, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub w części, mimo posiadania spółdzielczego prawa do lokalu i nieruchomości rolnej?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od wpisu sądowego od skargi, ponieważ wykazała, że jej obecna sytuacja materialna, mimo posiadania pewnych aktywów i dochodów z działalności wykonywanej osobiście, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, co sugeruje, że sąd uznał, iż skarżąca może ponieść inne, przyszłe koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca podała, że jej dochody wynoszą 140 zł, posiada zadłużenie za energię elektryczną, a jej córka spłaca kredyt i studiuje, podczas gdy syn jest bezrobotny. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że skarżąca posiada mieszkanie i nieruchomość rolną. Uzyskuje rentę rolniczą oraz dochody z działalności wykonywanej osobiście. Skarżąca jest również zobowiązana do uiszczenia wpisu w innych, powiązanych sprawach.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono od wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a 1. zwolnić od wpisu sądowego od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca A. Z., na urzędowym formularzu PPF, wniosła do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. Poinformowała, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej. Jej obecne dochody wynoszą 140 zł. Podniosła, że córka spłaca kredyt i studiuje natomiast syn pozostaje bez zatrudnienia. Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu niezapłaconych rachunków za energię elektryczną.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką i synem, posiada mieszkanie o powierzchni 60 m² (spółdzielcze prawo do lokalu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1 hektara.
Z przedstawionych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych (załączonych do sprawy III SA/Wa 791/11) wynika, że Skarżąca uzyskuje rentę rolniczą w wysokości 138,35 zł. Z przedstawionego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT – 37 wynika, że Skarżąca uzyskała w 2010 r. dochód w kwocie 8.194 zł w tym 6.049,81 zł z tytułu renty oraz 2.145,12 zł z tytułu działalności wykonywanej osobiście. Skarżąca przedstawiła również rachunek opłat czynszowych za mieszkanie na kwotę 678,10 oraz wezwanie do zapłaty za energie elektryczną za miesiące od grudnia 2010 r do maja 2011 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w
Sygn. akt III SA/Wa 792/11
stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 1.060,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
W sprawie należało wziąć również pod uwagę to, że Skarżąca jest również zobowiązana do uiszczenia wpisu w sprawach o sygn. III SA/Wa 791/11, III SA/Wa 793/11 oraz III SA/Wa 794/11. Łączny wpis we wszystkich sprawach wynosi 2.605 zł
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 135,35 zł otrzymywana z tytułu renty rolniczej. Kwota ta jest niewystarczająca na bieżące potrzeby – z akt sprawy wynika, ze Skarżąca zalega z opłatami za energię elektryczną na kwotę 1.244,68 zł.
Za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przemawia okoliczność, że jak wynika z zeznania podatkowego PIT – 37, Skarżąca uzyskuje też dochody z działalności wykonywanej osobiście. Zatem pozwala to przypuszczać, że sytuacja Skarżącej ulegnie poprawie i Skarżąca będzie mogła uiścić inne ewentualne koszty w sprawie.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny,
Sygn. akt III SA/Wa 792/11
ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązana.
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło