III SA/Wa 796/15

Dnia 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sękowska, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2013 r. postanawia 1. zwolnić J. G. od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący – J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na bardzo trudną sytuację majątkową. Wyjaśnił, że obecnie pracuje dorywczo w L.. Jednocześnie pomaga matce i niepełnosprawnej siostrze. W Polsce w 2014 r. podjął zatrudnienie na stacji benzynowej, ale po dwóch miesiącach umowa uległa rozwiązaniu. Skarżący zarabiał tam minimalne miesięczne wynagrodzenie. W związku z brakiem pracy w Polsce Skarżący postanowił wyjechać za granicę. Wskazał, że obecnie nie posiada już żadnych oszczędności. Wyjaśnił ponadto, że jego siostra choruje na [...], w związku z czym matka skarżącego nie może pracować. Skarżący z kolei czuje się zobowiązany do pomocy rodzinie. Do swojego majątku Skarżący zaliczył udział 5/6 w 8,12 ha gospodarstwie rolnym. Z kolei swój dochód uzyskiwany z prac dorywczych określił na kwotę 1.500 zł. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie lekarskie o chorobie siostry oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodu za 2013 r. (1.941,89 zł brutto). Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF oraz nadesłane dokumenty, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), Skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej. W odpowiedzi Skarżący nadesłał zeznania podatkowe swoje, swojej siostry i matki za 2014 r., zestawienie swoich dochodów i wydatków, wyciągi z rachunków bankowych w Polsce i w Wielkiej Brytanii, decyzje o wysokości świadczeń otrzymywanych przez matkę i siostrę skarżącego, kopie przekazów pocztowych z ZUS, umowę najmu lokalu w L.. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 13 maja 2015 r. zwolnił Skarżącego od wpisu od skargi ponad 500 zł i odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący pismem z 5 czerwca 2015 r. w ustawowym terminie złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o zwolnienie od wpisu sądowego w całości. W uzasadnieniu wskazał, że utrzymanie w L. pochłania mu całość dochodów. Nadmienił, że wydatki ograniczył do minimum, a i tak nie jest w stanie zgromadzić żadnych oszczędności. Skarżący wskazał na niepewną sytuację zawodową w L. oraz konieczność ponoszenia kosztów wizyt u [...] i [...] jego narzeczonej. Skarżący podkreślił, że konieczność uiszczenia wpisu będzie stanowiło zachwianie jego sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do § 1 pkt 2 ww. artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym od Skarżącego kosztem jest wpis sądowy od skargi w wysokości 1746 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zdaniem Sądu ocena aktualnej sytuacji finansowej Skarżącego daje podstawy do zwolnienia go do wpisu sądowego ponad 500 zł. Sąd mając na uwadze przedstawione przez Skarżącego dokumenty oraz wyjaśnienia nie stwierdził aby Skarżący nie miał żadnych możliwości partycypowania w kosztach wszczętego postępowania sądowego. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że z uwagi na brak pracy w kraju zmuszony był wyjechać do pracy za granicę. Jak wynika z nadesłanych zeznań podatkowych, za 2014 r.: Skarżący uzyskał przychód w wysokości 6.085,75 zł, jego siostra – 1.688,90 zł, a matka – 8.417,90 zł. Aktualnie skarżący pracuje w L.. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że jego miesięczny dochód wynosi 1.500 funtów. Jednoczenie skarżący ponosi koszty najmu w wysokości 725 funtów, media ok. 200 funtów, dojazdy 150 funtów, żywność i środki czystości 300 funtów, telefon polski 11-12 funtów, podatki 110 funtów. Skarżący wskazuje również na konieczność pomocy finansowej matce i chorej siostrze, które utrzymują się tylko ze świadczeń ZUS. Odnosząc się od powyższego zauważyć należy, że fakt, iż wydatki ponoszone przez Skarżącego pochłaniają zasadniczo całość miesięcznych dochodów, nie oznacza jeszcze, że Skarżący powinien zostać zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w całości. Prawo pomocy może być bowiem przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu wobec tego, że Skarżący pracuje, uzyskuje regularne dochody w kwocie 1.500 funtów miesięcznie, to mimo wysokich kosztów bieżącego życia w L., konieczności ponoszenia kosztów związanych z [...] narzeczonej oraz pomocy rodzinie Skarżący jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania uiszczając w niniejszej sprawie wpis w wysokości 500 zł. Mając na względzie powyższą argumentację oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.