III SA/Wa 796/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-20

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, pracujący za granicą i ponoszący wysokie koszty utrzymania, może zostać zwolniony od całości kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, czy jedynie od ich części?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, np. zwolnienie od kosztów sądowych, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Całkowite zwolnienie wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. W przypadku skarżącego, mimo wysokich wydatków i konieczności pomocy rodzinie, jego dochody pozwalają na partycypację w kosztach sądowych, stąd przyznano prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Skarżący pracuje za granicą, uzyskując dochód w wysokości 1300 funtów miesięcznie, ale ponosi wysokie koszty utrzymania (wynajem, media, dojazdy, żywność) oraz pomaga finansowo matce i siostrze. W przeszłości sąd oceniał już jego zdolność do ponoszenia kosztów, uznając, że jest w stanie uiścić wpis w wysokości 500 zł. Obecnie skarżącemu urodziła się córka, co zwiększa jego wydatki.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej. 2. Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20/5/2016 r po rozpoznaniu wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /1/2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2013 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej; 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jak w niniejszej sprawie, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Referendarz sądowy wskazuje, że sytuacja majątkowa skarżącego i jego zdolność do ponoszenia kosztów postępowania była już oceniana przez Sądy Administracyjne. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J.G. powielił argumentację wyrażoną na poprzednich etapach postępowania (Skarżący pracuje w L. . Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że jego miesięczny dochód wynosi 1.300 funtów. Jednoczenie skarżący ponosi koszty najmu w wysokości 725 funtów, media ok. 200 funtów, dojazdy 150 funtów, żywność i środki czystości 300 funtów, telefon polski 11-12 funtów, podatki 110 funtów. Skarżący wskazuje również na konieczność pomocy finansowej matce i chorej siostrze, które utrzymują się tylko ze świadczeń ZUS. Z uwagi na brak pracy w kraju zmuszony był wyjechać do pracy za granicę.). Referendarz sadowy wciąż ma w pamięci postanowienie Sądu wydane względem strony w dniu 24 czerwca 2015 r., w którym Sąd uznał zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów sadowych w wysokości 500 zł. Wprawdzie podstawa oceny sytuacji strony był dochód w wysokości 1.500 funtów – który obecnie zmalała nawet do wysokości 1300 funtów – jednak większość uwag poczynionych przez Sad zachowuje aktualność. Sad wskazał, że skarżący ponosi koszty najmu w wysokości 725 funtów, media ok. 200 funtów, dojazdy 150 funtów, żywność i środki czystości 300 funtów, telefon polski 11-12 funtów, podatki 110 funtów. Skarżący wskazuje również na konieczność pomocy finansowej matce i chorej siostrze, które utrzymują się tylko ze świadczeń ZUS. Wydatki te, ponoszone przez Skarżącego, pochłaniają zasadniczo całość miesięcznych dochodów, nie oznaczał jeszcze – w realiach rozpoznawanej w połowie 2015 r sprawy - że skarżący powinien zostać zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w całości. Prawo pomocy może być bowiem przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sąd uznał, że wobec tego, że Skarżący pracuje, uzyskuje regularne dochody w kwocie 1.500 funtów miesięcznie, to mimo wysokich kosztów bieżącego życia w L. , konieczności ponoszenia kosztów związanych z [...] oraz pomocy rodzinie skarżący jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania uiszczając w niniejszej sprawie wpis w wysokości 500 zł. Sytuacja ta uległa o tyle zmianie, że skarżącemu urodziła się córka. Fakt ten oznacza konieczność zwiększenia przez skarżącego dyscypliny finansowej i to nie tylko w sferach jego dowolnych "pokus". Zresztą dał już temu wyraz nadsyłając paragony ze sklepu mother/care (np. uwieczniające zakup wózka). Nie jest – i nie będzie – zapewne to jedyny wydatek, który skarżący poniesie w związku ze sprawowaniem opieki. Potrzebę pomocy skarżącemu rozumie też referendarz sądowy, który jest zobowiązany niekiedy uwzględniać zasady doświadczenia życiowego i reguły racjonalnego wnioskowania – obok interesów skarbu państwa (homo res sacra homini), a Sąd w szczególności, czego wyrazem jest rozstrzygnięcie w sentencji - na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdolność do ponoszenia innych kosztów postępowania - na razie niewymagalnych w sprawie – będzie rozważana w razie ich wystąpienia z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji finansowej skarżącego. Referendarz sądowy, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło