III SA/Wa 8/05
WyrokWSA w Warszawie2005-05-17
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Adam Zarzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i nie wyjaśniając rozbieżności między fakturami RR a zeznaniami świadków oraz między oryginałami a kopiami faktur, naruszył zasady postępowania podatkowego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, zaufania do organów podatkowych i czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Organ podatkowy, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i nie wyjaśniając rozbieżności między fakturami RR a zeznaniami świadków oraz między oryginałami a kopiami faktur, naruszył zasady postępowania podatkowe określone w art. 120, 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej. Brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz interpretowanie wątpliwości na niekorzyść podatnika stanowi rażące naruszenie tych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Organ I instancji zakwestionował koszty zakupu towarów handlowych od rolników, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i nie wyjaśniając rozbieżności w dokumentacji. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mimo przesłuchania świadków, nie wyjaśniając jednak ujawnionych rozbieżności. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia del. SO Adam Zarzycki (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi H. G. P.H.U. "A." w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określeniaa zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
III SA/Wa 8/05 Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. Decyzją [...] z dnia [...]08.2004 r. wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 , art. 51 § 1 , art. 53 § 1 i 4 , art. 193 § 4 i 6 , art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 , poz. 926 z późn. zm. ) , art. 1 , art. 6 ust 1 i 8 , art. 10 ust 1 pkt 3 i 9 , art. 45 ust 1 , 4 ,6 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 , poz. 176 z późn. zm.) , po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wobec H. G. w zakresie prawidłowości rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanowił określić zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w wysokości [...] zł .
Organ I instancji ustalił , że H. G. w 2002 r. dokonywał zakupu towarów handlowych bezpośrednio od rolników . Organ podatkowy stwierdził w czasie kontroli , że sprzedający nie posiadają oryginałów faktur RR , nie podpisywali ich oraz nie dokonywali transakcji z H. G. na towary ujęte w fakturach . W konsekwencji organ podatkowy uznał , że wymieniony zawyżył koszty zakupu towarów handlowych . W toku kontroli organ podatkowy odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków , argumentując że u tych osób prowadzone były czynności kontrolne na okoliczność sprawdzenia zawartych transakcji .
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik H. G. . W odwołaniu tym zarzucił on rażące naruszenie art. 121 § 1 , art. 122 , art. 123 § 1 , art. 188 , art. 190 § 2 , art. 285 § 1 , art. 289 § 1 ordynacji podatkowej . Podniósł on , że organ podatkowy nie powiadomił go jako pełnomocnika o terminie przeprowadzenia czynności kontrolnych z udziałem kontrahentów handlowych podatnika , czym naruszył art. 190 § 2 w zw. z art. 285 § 1 i art. 289 § 1 ordynacji podatkowej . Ponadto nie uwzględniono jego wniosku o przesłuchanie tych osób w charakterze świadków , czym naruszono art. 188 ordynacji podatkowej . Organ podatkowy nie wyjaśnił także rozbieżności jakie istnieją pomiędzy ustaleniami z czynności kontrolnych a oświadczeniami rolników , mimo iż sam przyznał , że sprzeczności te istnieją . Skarżący podniósł , że skoro te sprzeczności istnieją , to obowiązkiem organu podatkowego było ich wyjaśnienie . Tego jednak nie uczyniono , naruszając przez to art. 121 § 1 , art. 122 i art. 123 § 1 ordynacji podatkowej . Organ podatkowy nie poczynił także ustaleń , czy faktycznie miały miejsce transakcje z rolnikami - W. Z. , K. S. i S. T .
Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. decyzją z dnia [...].11.2004 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 , art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 , art. 51 § 1 , art. 53 § 1 i 4 , art. 193 § 4 i 6 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 , poz. 926 z późn. zm. ) oraz art. 6 ust 1 i 8 , art. 10 ust 1 pkt 3 i 9 i art. 45 § 1 , 4 , 6 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14 z 2000 r. , poz. 176 z późn. zm. ) po rozpatrzeniu tego odwołania postanowił utrzymać w mocy decyzję organu podatkowego I instancji .
Organ II instancji stwierdził , że nie zostały naruszone wskazane przez Skarżącego przepisy ordynacji podatkowej . Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 190 § 2 w zw. z art. 285 § 1 i art. 289 § 1 ordynacji . Czynności kontrolne dokonywane na podstawie art. 288 § 1 ordynacji mają na celu ustalenie , czy dokumenty - w tym przypadku kopie faktur RR - znajdujące się w dokumentacji kontrolowanego mają odzwierciedlenie w dokumentacji podatkowej jego kontrahentów ( rolników kontraktowych ) . Czynności tych nie można utożsamiać z takimi czynnościami dowodowymi jak zeznania świadków . W toku postępowania odwoławczego organ II instancji przeprowadził dowód z zeznań świadków , nie dokonał natomiast oględzin oryginałów faktur , gdyż zostały one zabezpieczone przez organy ścigania . Na podstawie porównania części tych faktur ( od K. S. i W. Z. ) i ich kopii znajdujących się w aktach sprawy organ II instancji stwierdził , że oryginały i kopie nie były wystawiane w tym samym czasie , różnią się bowiem datami wystawienia , numerami , kwotami , produktami na które zostały wystawione . Biorąc pod uwagę także zeznania świadków organ II instancji nie dał wiary oświadczeniom S. T. , K. S. , W. Z. , że dokonywali transakcji z podatnikiem , których udokumentowaniem są faktury VAT RR .
Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik H. G . Zarzucił on rażące naruszenie art. 120 , art. 121 § 1 , art. 122 ordynacji podatkowej polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonaniu w związku z tym błędnej oceny stanu faktycznego . Podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości . Uzasadniając zawarte w skardze zarzuty stwierdził , że organy skarbowe nie wyjaśniły sprawy , interpretując wątpliwości na niekorzyść podatnika . Organ II instancji podjął próbę usunięcia błędów Urzędu Skarbowego i przesłuchał wnioskowanych przez niego świadków . Nie wyjaśnił jednak ujawnionych rozbieżności przy analizie faktur RR . Nie odniesiono się także do wyjaśnień samego podatnika . Nie zostały uznane wszystkie zakupy od rolników dokonane w roku 2002 bez wskazania dlaczego każdy z tych zakupów nie zostaje uznany . Ograniczono się tylko do przywołania kilku przypadków niezgodności między oryginałami i kopiami faktur RR , a następnie nie uznano wszystkich tego typu dowodów księgowych w roku 2002 . W rezultacie brak staranności organów skarbowych i niewyjaśnienie przyczyn rozbieżności pomiędzy oryginałami a kopiami faktur RR spowodował rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść podatnika .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. wniósł o jej oddalenie . W odpowiedzi tej podniósł te same argumenty jakie zawarł w decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie . Przede wszystkim należy stwierdzić , że skarżący słusznie zarzuca organowi podatkowemu II instancji naruszenie przepisów art. 120 , art. 121 § 1 i 122 ordynacji podatkowej . Zgodnie z treścią tych przepisów organ podatkowy działa na podstawie przepisów prawa , postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych , a w toku tego postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym .
Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z rażącym naruszeniem powołanych przepisów . Nie podjęto wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy , nie wyjaśniono w rezultacie wszystkich okoliczności sprawy , czym naruszono zaufanie do organów podatkowych .
Bezpodstawnie organ I instancji odmówił przesłuchania świadków na okoliczność dokonywanych przez nich transakcji z podatnikiem , naruszając tym samym przepis art. 188 ordynacji podatkowej . Oczywiste było bowiem , że przedmiotem tego dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy . Przeprowadzenie czynności kontrolnych ( art. 288a § 1 ordynacji ) dla wyjaśnienia tych okoliczności było niewystarczające .
Organ II instancji przesłuchał wprawdzie wnioskowanych świadków S. T., K. S. i W. Z. , ale słusznie skarżący podnosi , że nie wyjaśniono rozbieżności jakie ujawniły się między tymi zeznaniami a fakturami RR oraz między oryginałami a kopiami faktur co do dat wystawienia tych faktur , numerów , kwot i produktów na które zostały wystawione . Organ II instancji ograniczył się do podania w uzasadnieniu decyzji przykładów tych różnic , wyciągając wniosek że skoro były te rozbieżności , to transakcje te nie miały miejsca . W konsekwencji organ podatkowy nie uznał wszystkich zakupów od rolników . Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić . Należało , jak słusznie podnosi to Skarżący , przeanalizować wszystkie transakcje między wskazanymi rolnikami a podatnikiem i dokładnie wyjaśnić rozbieżności jakie wystąpiły co do wskazanych wyżej okoliczności . Bardziej wnikliwe przesłuchanie świadków , konfrontacja ich zeznań co do okoliczności dokonywanych transakcji z treścią każdej kwestionowanej faktury , wyjaśnienie dlaczego na tych fakturach występują rozbieżności pozwoliłoby na dokładne ustalenie stanu faktycznego . Tymczasem organ podatkowy , bez wyjaśnienia tych rozbieżności , zinterpretował je na niekorzyść podatnika , co jest niedopuszczalne .
Słusznie również Skarżący zarzuca , że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do wyjaśnień samego podatnika , które złożył on w czasie postępowania odwoławczego . Z tych wyjaśnień wynika , że dokonywał on transakcji w wymienionymi rolnikami w 2002 r. , co zresztą oni również potwierdzili . Wynikłe rozbieżności należało w toku postępowania podatkowego wyjaśnić , a nie interpretować na niekorzyść podatnika .
Mając powyższe na uwadze , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło