III SA/Wa 802/18

Dnia 8 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżąca C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") wniosła do tutejszego sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że Spółka nie posiada żadnych aktywów poza kapitałem zakładowym w wysokości 5.000 zł. Skarżąca wskazała, że nie posiada środków trwałych. Co do wysokości zysku lub straty za ostatni rok obrotowy oświadczyła, że nie posiada danych w tym przedmiocie. Spółka wskazała, że nie posiada majątku, w tym środków pieniężnych w kasie. W związku z zawieszeniem działalności nie osiąga żadnych dochodów jak również nie ponosi wydatków oraz nie zaciąga żadnych zobowiązań. Skarżąca została wezwana przez referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jej stan majątkowy. Spółka nie nadesłała żądanych dokumentów. Wyjaśniła, że w związku z tym, że Skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą, to nie dokonywała żadnych wpłat i wypłat i brak jest aktualnych wyciągów z jej rachunków bankowych. Pełnomocnik Spółki podniósł, że według jego wiedzy Spółka nie sporządziła bilansu oraz rachunku zysków i strat. Wskazał też, że Spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach ani nieruchomości. Nie posiada też aktualnych należności i zobowiązań wobec osób trzecich. Posiada jedynie zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji. W związku z zawieszeniem działalności gospodarczej Skarżąca złożyła ostatnią deklarację VAT-7K za II kwartał 2015 roku. Pełnomocnik Spółki oświadczył, że nie ma wiedzy czy Spółka złożyła zeznania podatkowe za 2016 i 2017 rok. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia starszy referendarz sądowy wskazał, że Skarżąca nie wykonała wezwania i nie przedłożyła żądanych dokumentów. Referendarz podniósł, że na podstawie samych oświadczeń Spółki i wobec braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącej nie można było dokonać oceny jej aktualnej sytuacji majątkowej. Na powyższe postanowienie w przepisanym terminie sprzeciw wniosła Skarżąca. Zarzuciła orzeczeniu starszego referendarza sądowego naruszenie zarówno prawa materialnego jak i przepisów procedury. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik Spółki powtórzył argumenty podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W świetle zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., do czynności referendarza sądowego w zakresie prawa pomocy należy m.in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy należy również badanie złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy co do wymogów formalnych, a także co do ich treści (art. 258 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). W ocenie sądu rację ma referendarz sądowy wskazując, że w świetle przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony będącej osobą prawną albo tzw. ułomną osobą prawną jest wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrot "gdy wykaże" oznacza bowiem, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie sąd może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Go 385/16). W ocenie sądu zarówno na etapie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i na etapie postępowania wywołanego wniesieniem sprzeciwu Spółka nie przedstawiła dokumentów na okoliczności np. braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych poprzez przedłożenie zaświadczenia o ich zamknięciu. Nie wykazała więc okoliczności, które mogłyby skutkować przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie samych oświadczeń Spółki nie można bowiem dokonać oceny aktualnej sytuacji majątkowej Skarżącej. Wobec powyższego zarzuty Spółki co do naruszenia przez referendarza sądowego zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania nie znajdują uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.