III SA/Wa 810/10

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. i A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić ich od kosztów sądowych oraz ustanowić na ich rzecz adwokata 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł Skarżący Z. i A. L. zwrócili się z prośbą o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty. Wskazali że utrzymują się z rent, które wynoszą 176,57 zł miesięcznie w przypadku Z. L. i 473 zł kwartalnie w przypadku A. L., co nie wystarcza na lekarzy i lekarstwa. Skarżący palą trocinami, gdyż nie stać ich na zakup węgla. Podobnie jak nie stać ich na zakup ubrań i butów. Dzieci Skarżących także są w trudnej sytuacji materialnej, stąd też nie mogą oni liczyć na ich pomoc. Skarżący przedstawili dokumenty obrazujące wysokość otrzymywanych świadczeń. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłali formularz PPF, w którym zaznaczyli, że domagają się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wyjaśnili że z tytułu dzierżawy ziemi nie otrzymują czynszu, gdyż ziemia ta jest słabej klasy. Posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna, chlewnia) został wydzierżawiony. Do wydatków Skarżący zaliczyli opłaty za energię elektryczną (100 zł miesięcznie), gaz (40 zł miesięcznie). Dodatkowo na lekarstwa wydają 130 zł. Skarżący przesłali opinie [...], decyzje w sprawie przyznania płatności na rzecz A. L., dokumentację dotyczącą postępowania egzekucyjnego, wyciąg bankowy, zeznania podatkowe, decyzje podatkowe wydane w stosunku do A. L.polisy ubezpieczeniowe, dokumentację medyczną. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 5. Z brzmienia cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. 6. W ocenie referendarza sądowego dokumentacja przedstawiona przez Skarżących na okoliczność ich sytuacji finansowej daje podstawy by przyjąć, że wykazali oni, iż nie są w stanie opłacić kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika. Z oświadczeń Skarżących wynika, że źródłem ich utrzymania jest w przypadku Z. L. renta w wysokości 176 zł miesięcznie, zaś w przypadku A. L. emerytura w kwocie 473 zł kwartalnie. Kwoty te w całości przeznaczane są na pokrycie wydatków, do których Skarżący zaliczyli opłaty za energię elektryczną i gaz (140 zł miesięcznie) oraz koszty zakupu leków (130 zł miesięcznie). W świetle tych danych zasadne jest zwolnienie Skarżących od kosztów sądowych oraz ustanowienie na ich rzecz pełnomocnika. Przyznając prawo pomocy w takim właśnie zakresie referendarz sądowy miał na uwadze udokumentowany stan zdrowia Skarżących (długotrwałe leczenie [...]) oraz niskie dochody. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.