III SA/Wa 810/10

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) Postanowieniem z 21 czerwca 2010 r. Sąd przyznał Skarżącym – Z. i A. L. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z 11 sierpnia 2010 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała adwokata A. W., iż wyznaczyła go pełnomocnikiem z urzędu dla wyżej wymienionych. Wyrokiem z 27 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżących na wskazane w sentencji postanowienie. Stawający na rozprawie z upoważnienia adwokata, aplikant adwokacki K. K. wniósł o "zasądzenie na rzecz pełnomocnika zwrotu kosztów zastępstwa procesowego", oświadczając jednocześnie, że opłaty nie zostały zapłacone w części, ani w całości. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwane dalej: "rozporządzeniem". Na wstępie należy przypomnieć, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie jest tożsamy z wnioskiem o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (zob. wyrok NSA z 28 września 2010 r., I FSK 1468/09). Tymczasem w niniejszej sprawie aplikant adwokacki wniósł właśnie o "zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego" (zob. protokół rozprawy z 27 października 2010 r.). Takie sformułowanie uprawniałoby do potraktowania jego wniosku jedynie jako wniosku o zwrot kosztów postępowania, o którym mowa w art. 199 Sygn. akt III SA/Wa 810/10 – 210 p.p.s.a. O tak sformułowanym wniosku Sąd nie musiałby rozstrzygać, gdyż w sprawie wydano wyrok oddalający skargę. Referendarz sądowy uznał jednak, iż dalsza część protokołu świadczy o tym, że w istocie na rozprawie zgłoszony został wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Aplikant adwokacki oświadczył bowiem, że "opłaty nie zostały zapłacone w części ani w całości". Jak natomiast wynika z § 20 rozporządzenia, oświadczenie takie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że za świadczoną pomoc prawną adwokat nie otrzymał wynagrodzenia, a zatem, iż zachodzi podstawa do poniesienia tych kosztów przez Skarb Państwa (por. postanowienie SN z 14 października 1998 r., II CKN 687/98, OSNC 1999/3/63). W sprawie mamy więc do czynienia z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy zważył także, że z wnioskiem tym mógł wystąpić upoważniony aplikant adwokacki. Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 28 czerwca 2006 r. (III CZP 27/06) w wypadku zastępstwa przez aplikanta, tenże zastępuje adwokata, który udzielił mu upoważnienia i jakkolwiek jego czynności wywołują skutek wobec strony, to jednak nie dlatego, że jest jej pełnomocnikiem, lecz dlatego, że działa w imieniu pełnomocnika. Inaczej mówiąc wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zgłoszony przez upoważnionego aplikanta jest w istocie wnioskiem samego pełnomocnika. Stawki minimalne za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa § 18 rozporządzenia. W niniejszej sprawie stawka ta wynosi 240 zł, o czym stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Przedmiotem zaskarżenia nie jest bowiem należność pieniężna. Jednocześnie stawka ta podlega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). W tym stanie rzeczy, uwzględniając powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.