III SA/Wa 810/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł, uznając, że spółka wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia częściowe zwolnienie.
Stan faktyczny
Spółka "B." sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wraz ze skargą kasacyjną spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wykazała, że wskutek toczącego się postępowania podatkowego zbankrutowała, jej rachunki bankowe zostały zajęte, majątek zlicytowany, a ona sama zaprzestała działalności. Wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową, w tym bilans, rachunek zysków i strat za 2011 r., wyciągi bankowe oraz postanowienia o zabezpieczeniach i egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł, odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "B." sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł, - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "B." sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Wraz ze skargą kasacyjną z dnia 28 stycznia 2013 r. Spółka wniosła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wskutek toczącego się postępowania podatkowego, Spółka zbankrutowała. Po odmowie złożenia wniosku o upadłość rozpoczęła proces likwidacyjny. Skarżąca wskazała, że posiadane rachunki bankowe zostały zajęte w całości przez organy skarbowe, a znajdujące się na nich środki zostały zabezpieczone. Ponadto zlicytowany został cały zabezpieczony wcześniej majątek trwały i ruchomy, w szczególności [...]. W związku z tym faktem Spółka całkowicie zaprzestała prowadzenia działalności. Ponadto Skarżąca wskazała, że niespłaceni kontrahenci wystąpili na drogę sądową przeciwko niej i uzyskali nakazy płatnicze. Spółka na obecną chwilę posiada dwa rachunki bankowe zajęte przez komornika, na których stan środków pieniężnych wynosi "0", i "18" zł. Ponadto Skarżąca ujawniła, że 2011 r. zamknął się dla niej stratą w wysokości 12.717,28 zł. Wartość środków trwałych Spółka wykazała w wysokości 23.450 zł podkreślając, że zostały zajęte przez komornika. Ponadto na dzień 31 grudnia 2012 r. wszystkie środki zostały sprzedane, a kwoty z ich sprzedaży przeznaczono na pokrycie kosztów prowadzonej likwidacji oraz częściową spłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Do wniosku Spółka załączyła informację z 1 lutego 2013 r. wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat za 2011 r., wyciągi bankowe z Banku [...]. i [...], zarządzenie zabezpieczenia z [...] kwietnia 2007 r., postanowienie o przedłużeniu zabezpieczenia z [...] grudnia 2007 r., nakazy zapłat, zawiadomienie o egzekucji nieruchomości oraz akt notarialny o postawieniu w stan likwidacji. Ponadto Spółka poinformowała, że od 26 kwietnia 2010 r. znajduje się w stanie likwidacji, a od 18 października 2010 r. nie może prowadzić działalności gospodarczej z uwagi na zlicytowanie [...] przez komornika. Jako wierzycieli wskazała Skarb Państwa – Urząd Skarbowy W., F. sp. jawna, B. sp. z o.o., Gminę Miejską Z., Urząd Miejski w Z. Skarżąca poinformowała, że z powodu utraty płynności finansowej firma nie miała możliwości spłaty zadłużenia i realizowała tylko bieżące zobowiązania. Środki zabezpieczone na kontach oraz kwoty uzyskane z licytacji komorniczych wpłynęły bezpośrednio na konto Urzędu Skarbowego W. Likwidator finansuje likwidacje spółki ze środków własnych, pokrywając koszty korespondencji, telefonów, wywozu nieczystości. Ponadto od 2002 r. oddał firmie na biuro – nieodpłatnie – pomieszczenie domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 3.624 zł. Nie ulega wątpliwości, iż każdy, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych, a także powinien być przygotowany na poniesienie wydatków związanych z prowadzeniem procesu sądowego. Wykładnia językowa art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że to wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie ma żadnych środków lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na podkreślenie zasługuje także to, iż Sąd nie jest zobligowany do prowadzenia odrębnego postępowania mającego na celu ustalenie faktycznych możliwości finansowych Skarżącej. To na Skarżącej spoczywa ciężar dowodzenia, iż nie jest w stanie ponieść należnych, ustawowych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego. W niniejszej sprawie Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Rozpoznając niniejszy wniosek należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku oraz złożonych oświadczeniach i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej Spółki oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego. Wskazać należy, iż okolicznością uzasadniającą przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z dokumentów przedstawionych przez Stronę wynika, iż rozpoczęty proces likwidacyjny Spółki, ustanowione na jej majątku zabezpieczenia, a w dalszej kolejności zajęcia rachunków bankowych, pozbawiły Skarżącą możliwości dysponowaniem jakimkolwiek majątkiem. W ocenie Sądu Skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nadmienić także należy, że skoro Spółka postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r. została zwolniona od wpisu od skargi powyżej kwoty 100 zł a obecna sytuacja Skarżącej nie uległa od tamtego okresu stanowczej poprawie, to nie można zasadnie uznać, że ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 3.624 zł. Na uwagę również zasługuje, że na obecnym etapie postępowania wymagalny jest jedynie wpis od skargi kasacyjnej natomiast fakt, że wobec Spółki zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne, którego możliwym skutkiem jest uzyskanie środków finansowych przyczynia się do odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę, po przeanalizowaniu wniosku Spółki oraz złożonej przez nią informacji dotyczącej jej sytuacji finansowej Sąd stwierdził, iż przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do zwolnienia od kosztów sądowych wnioskodawczyni zostały spełnione w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł. Mając na uwadze całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd - na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 3 P.p.s.a. oraz art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 254 § 1 P.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło