III SA/Wa 811/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-23

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała znaczące zadłużenie i zajęcie majątku przez organy egzekucyjne, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka w likwidacji może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Sam fakt likwidacji i istnienie licznych zobowiązań nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, zwłaszcza gdy nie wykazano podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zdobycia funduszy. Jednakże, jeśli strona wykazała znaczące pogorszenie sytuacji majątkowej i brak możliwości korzystania z rachunków bankowych, można przyznać częściowe zwolnienie od kosztów.
Stan faktyczny
Spółka B. spółka z o.o. w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka wykazała znaczące zadłużenie, zajęcie majątku przez organy egzekucyjne, licytację nieruchomości i zaprzestanie działalności. Wskazała na brak środków na rachunkach bankowych i konieczność finansowania kosztów likwidacji ze środków własnych likwidatora. Strona przedstawiła dokumentację potwierdzającą jej trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić stronę od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku B. spółka z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. spółka z o.o. w likwidacji. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnic stronę od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie B. spółka z o.o. w likwidacji (dalej jako strona lub spółka), zajmująca się sprzedażą paliw płynnych, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 25 stycznia 2012 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wskutek toczącego się postępowania podatkowego, strona zbankrutowała. Określona przez organy podatkowe wysokość podatku wraz z odsetkami przekroczyła kwotę 10 mln zł, co było przyczyną rozpoczęcia procesu likwidacji. Strona wskazała, ze posiadane rachunki bankowe zostały zajęte przez organy skarbowe, zabezpieczony został także majątek trwały i ruchomy, rozpoczął się proces wyprzedaży przez komornika. Zabezpieczona nieruchomość komornik zlicytował (października 2010 r.)., w związku z czym spółka całkowicie zaprzestała działalności. Niespłaceni kontrahenci wystąpili na drogę sądową przeciwko spółce i uzyskali nakazy płatnicze. Spółka posiada trzy rachunki o stanie;"0", "118", "1769". Strona, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 7 marca 2012 r. o nadesłanie, m.in. odpisów z rachunków bankowych, faktur VAT za ostatnie miesiące prowadzenia działalności, zestawienia aktualnych należności i zobowiązań, źródeł finansowania bieżącej działalności i in, przekazała informację z 19 marca 2012 r. wraz z bilansem i rachunkiem zysków/strat, wyciągi bankowe z Banku [...] , [...] , zarządzenie zabezpieczenia z 26 kwietnia 2007 r., postanowienie o przedłożeniu zabezpieczenia z 7 grudnia 2007 r., zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych , nakazy zapłaty, wniosek o wpis do KW na wniosek US oraz na wniosek P. sp.j., informacja od komornika o odbytej likwidacji nieruchomości, akt notarialny o postawieniu w stan likwidacji. W piśmie z 19 marca 2012 r spółka poinformowała, że od 26 kwietnia 2010 r. znajduje się w stanie likwidacji, a od 18 października 2010 r. nie może prowadzić działalności gospodarczej z uwagi na zlicytowanie stacji paliw przez komornika. Jej obrót za 2011 r. wyniósł 800 zł. Jako wierzycieli wskazała: - Skarb Państwa, F. sp jawna, Nadleśnictwo Z. , Urząd Miejski w Z., Gminę Miejską Z., B. sp. z o.o.. Strona poinformowała, że z powodu utraty płynności firma nie miała możliwości spłaty zadłużenia i realizowała tylko bieżące zobowiązania. Środki zabezpieczone na kontach oraz kwoty uzyskane z licytacji komorniczych wpłynęły bezpośrednio na konto US. Likwidator finansuje likwidacje spółki ze środków własnych, pokrywając koszty korespondencji, telefonów, wywozu nieczystości. Od 2002 r. oddał firmie na biuro – nieodpłatnie – pomieszczenie domu. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). W ocenie referendarza sądowego, skarżąca rzetelnie przedstawiła swoją sytuację majątkową, a w szczególności jej zmiany w ostatnim okresie. Jednakże, wbrew jej sugestiom, sam fakt podjęcia uchwały o likwidacji (akt notarialny [...]) nie świadczy o braku możliwości wygospodarowania środków na potrzeby postępowania sądowego, ponieważ jednym z celów likwidacji jest uregulowanie należności. Podobnie, liczne zobowiązania strony nie są samodzielną okolicznością skutecznie uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Strona wykazała, że wskutek czynności egzekucyjnych nie może korzystać w celu uiszczenia należności z rachunków bankowych, niezależnie od braku na nich środków. (pisma na 21 -22, 39-50 stronie akt sądowych oraz informacje zawarte w formularzu PPPr). Nadto, godne uwzględnienia są jej twierdzenia dotyczące zbycia nieruchomości (potwierdzone pismem z 26 stycznia 2011 r., karta 62 akt sądowych) i związanym z tym zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem referendarza sądowego okoliczność ponoszenia kosztów bieżącej działalności spółki (korespondencji, lokalu) przez likwidatora nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy wobec braku tożsamości podmiotowej majątku spółki i likwidatora. Wobec zadeklarowanej (i uwiarygodnionej stosownymi pismami) zmiany sytuacji majątkowej spółki w ostatnim okresie, fakt samodzielnego uiszczenia kosztów postępowania w innych, zawisłych uprzednio sprawach przed Sądem, nie będzie przyczyną odmowy przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Przywołany zakres zwolnienia jest uzasadniony tym, że na obecnym etapie postępowania wymagalny jest jedynie wpis od skargi: ani wymagalne koszty sądowe, ani sytuacja majątkowa spółki w przyszłości nie są znane. Referendarz zwraca uwagę, że względem spółki zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne, którego jednym z możliwych skutków jest uzyskanie środków finansowych i uregulowanie zobowiązań. To także jest przyczyna odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie potencjalnie wymaganych kosztów i opłat. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło