III SA/Wa 818/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H.L. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 818/17 w sprawie ze skargi H.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 maja 2017 r. (sygn. akt III SA/Wa 818/17) w ten sposób, że przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca – H.L. – pismem z dnia 16 stycznia 2016 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1665 zł, Skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż utrzymuje się z emerytury (niespełna 1400 zł/m-c), jest w podeszłym wieku, choruje i podlega stałemu leczeniu, korzysta z pomocy ośrodka [...]. Nie ma oszczędności. Z emerytury pokrywa koszty lekarstw, utrzymania, czynszu, żywności itd. (światło 118 zł, gaz 44 zł, czynsz 340 zł, leki 620 zł, kablówka 30 zł, telefon 50 zł, żywność 180 zł). Do wniosku Skarżąca załączyła faktury, rachunki, wydruki z rachunku bankowego, karty informacyjne leczenia szpitalnego. Starszy referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r. zwolnił Skarżącą od wpisu od skargi powyżej 500 zł i odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia starszy referendarz sądowy stwierdził, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącej prawa pomocy w większym zakresie ponieważ Skarżąca posiada dobra materialne w postaci nieruchomości. Pismem z dnia 2 czerwca 2017 r. Skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie starszego referendarza sądowego podkreślając, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania gdyż całe posiadane środki finansowe przeznacza na utrzymanie. Skarżąca podniosła również, że wykazała swoje wszystkie źródła dochodów i ich konsumpcji, wyjaśniła także, że nie posiada oszczędności, które może przeznaczyć na koszty sądowe. Skarżąca ponownie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych twierdząc, że w przeciwnym razie zostanie pozbawiona prawa dostępu do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast według art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w całości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż Skarżąca nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, iż stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu. Zdaniem Sądu, Skarżąca w sposób wystarczający wykazał, iż nie posiada środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w wysokości niespełna 1400 zł i przedstawiając stosowne dokumenty (faktury, rachunki) wyjaśniła, że dokładnie tyle wynoszą jej niezbędne miesięczne wydatki na leki, światło, gaz, czynsz, żywność itd. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego a jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 p.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji.