III SA/Wa 82/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") utrzymało w mocy, wydaną wobec T.P. (dalej: "skarżący") decyzję Prezydenta Miasta O. z [...] listopada 2016 r., ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 544 zł. Ww. decyzje zostały wydane na podstawie następującego stanu faktycznego: Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent Miasta O. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości za rok 2016 od nieruchomości położonej w O. ul. [...] , nr obrębu: [...], nr działki [...]. Do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego organ przyjął budynki pozostałe o pow. 54 m2 i grunty pozostałe o pow. 68 m2. W aktach sprawy znajduję się wykaz nieruchomości z 15 października 1993r. w którym wskazano pow. pozostałych budynków 68m2 i pozostałe grunty o pow. 180m2. Z akt sprawy wynika, że dnia 12 lipca 2016r. do skarżącego przekazano pismo wzywające go do uregulowania należności z tytułu bezumownego użytkowania gruntu gminy O. w okresie 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2016 r. Skarżący pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. wniósł prośbę do Prezydenta Miasta O. o całkowite umorzenie zadłużenia związanego z gruntem i pracownią ceramiczną zlokalizowaną w O. przy ul. [...]. Skarżący za pośrednictwem Urzędu Miasta i Gminy O. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnosząc o jej unieważnienie. W uzasadnieniu skarżący podniósł naruszenie przepisów art. 5 KC oraz art. 2,5,6 i 7 Konstytucji RP. Skarżący odniósł się również do braku uzasadnienia decyzji. SKO decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta O. W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010r., nr 95, poz. 613 ze zm., dalej powoływanej jako "u.p.o.l") i stwierdziło że organ podatkowy I instancji prawidłowo dokonał wyliczeń, właściwie dokonując pomiarów nieruchomości na podstawie złożonej deklaracji, dlatego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO w całości. W uzasadnieniu skarżący stwierdza że decyzja została wydana na podstawie całkowicie błędnych i nieprawdziwych przesłanek oraz że narusza prawo, w szczególności Konstytucję RP i zasady współżycia społecznego. Skarżący również powołuje się na przekroczenie terminów i zbędną zwłokę wydanej decyzji przez Prezydenta Miasta O. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Stosownie do art. 3 u.p.o.l. przesłanką wydania decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości jest wystąpienie w stanu faktycznego, w którym określony podmiot dysponuje nieruchomością lub obiektem budowlanym wskazanymi w przepisach art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. i podmiot ten jest jednym z podmiotów wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1-4, ust. 2, ust. 3, u.p.o.l. Przesłanką wymierzenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości jest też wskazanie podstawy opodatkowania, która stanowi skonkretyzowanie i zindywidualizowanie przedmiotu opodatkowania w sposób wskazany w ustawie. Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości określają przepisy zawarte w art. 4 u.p.o.l. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia a dla budynków powierzchnia użytkowa. Na podstawie art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Dane wykazane w informacji, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. mogą stanowić podstawę do wydania decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 6 ust. 7 u.p.o.l. Dotyczy to sytuacji, w której organ nie kwestionuje tych danych i przyjmuje je do wydania decyzji. W przypadku przyjęcia danych o przedmiocie opodatkowania, mających znacznie dla ustalenia podstawy opodatkowania w innej wysokości niż wykazana w ww. informacji, organ obowiązany jest dane te ustalić w postępowaniu podatkowym z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm., dalej: "O.p".) dotyczących ustalania stanu faktycznego sprawy, którego konsekwencje podatkowoprawne mają być ustalone w drodze decyzji administracyjnej. W rozpoznanej sprawie skarżący zarzucił, że decyzja SKO wydana została "na podstawie całkowicie błędnych i nieprawdziwych przesłanek, z naruszeniem prawa" bez wskazania o jakie przesłanki wydania decyzji skarżącemu chodziło. Wobec takiego sformułowania tego zarzutu Sąd miał obowiązek zbadania wszystkich przesłanek wydania w stosunku do skarżącego decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Z treści pism kierowanych przez Prezydenta Miasta O. do skarżącego oraz pisma skarżącego do tego organu (karty 2,3,4,5 akt administracyjnych) wynika, że skarżący w roku podatkowym, którego dotyczy sprawa był posiadaczem bez tytułu prawnego pawilonu usługowego, położonego na działce przy ul. [...] w O. nr działki [...] obręb nr [...]. Oraz, że prowadził z organem korespondencję w celu umorzenia opłat za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości. Skarżący w postępowaniu przed sądem nie kwestionował tego faktu. Organy twierdzą, że nieruchomość ta stanowiła własność Miasta O. W tak zakreślonym stanie faktycznym organy obydwu instancji uznały, że skarżący był podmiotem wskazanym w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Przepis ten stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego. Z treści tego przepisu wynika, że uznanie wskazanego w nim podmiotu za podatnika podatku od nieruchomości wymaga wykazania, że podmiot ten jest posiadaczem nieruchomości lub ich części bez tytułu prawnego oraz, że nieruchomość ta lub jej część stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Pierwsza ze wskazanych przesłanek uznania za podatnika podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie została spełniona, gdyż w sprawie z dokumentów wynika, że skarżący posiada bez tytułu prawnego nieruchomość i nie jest to kwestionowane przez strony postępowania. Nie zostało natomiast wykazane w postępowaniu podatkowym, że nieruchomość ta stanowi własność Miasta O. Zdaniem sądu w świetle treści powołanego przepisu do wymierzenia skarżącemu zobowiązania podatkowego od ww. nieruchomości koniecznym było wykazanie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Miasta O. Organy podatkowe powinny były na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) dalej powoływanej, jako "p.g.k." wykazać, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest gmina – Miasto O. Stosownie do treści tego przepisu dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. W przypadku nieujęcia tej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków organy powinny były przedmiotową okoliczność wykazać na podstawie zapisów w księdze wieczystej. W rozpoznanej sprawie brak jest takich dokumentów, co oznacza że w sprawie nie wyjaśniono okoliczności faktycznej mającej istotne znaczenie dla wydania decyzji wymiarowej. W sprawie nie wyjaśniono także podstawy do przyjęcia w zaskarżonej decyzji podstawy opodatkowania w wysokości wskazanej w tej decyzji. W rozpoznanej sprawie do opodatkowania przyjęto grunty pozostałe o powierzchni 54 m². W aktach sprawy znajduje się wykaz nieruchomości (karta 1 akt administracyjnych), z którego treści wynika, że pochodzi on od skarżącego i został sporządzony 15 października 1993 r. W wykazie tym wskazano, że skarżący jest właścicielem ewentualnie współwłaścicielem użytkownikiem (pkt 1 wykazu) gruntów pozostałych o powierzchni 180 m² położonych w O. przy ul. [...] oraz pozostałych budynków o powierzchni 68 m². Natomiast zaskarżona decyzja dotyczy nieruchomości położonej w O. nr działki [...] obręb nr [...], bez wskazania numeru posesji. W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających przyjęte do opodatkowania powierzchnie, które zostały wymienione w decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, że działki [...] obręb nr [...] i działka położona przy ul. [...] są to te same nieruchomości. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji dotyczą nieruchomości wskazanych w ww. wykazie. Należy też podkreślić, że powierzchnia gruntów wskazana w decyzji różni się znacznie od powierzchni gruntów wskazanej w ww. wykazie. W świetle tych okoliczności Sąd uznał, że w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających przyjęcie w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji prawidłowych powierzchni gruntu i budynku, jako podstawy opodatkowania. W tej sytuacji Sąd uznał, że brak jest dowodu potwierdzającego, że przyjęte w sprawie do opodatkowania powierzchnie budynku i gruntu są zgodne ze stanem rzeczywistym, co oznacza, że w sprawie nie zostało wykazane wystąpienie podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. W świetle powyższych konstatacji sąd uznał, że w sprawie organy podatkowe naruszyły art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu, który nie pozwala na zweryfikowanie prawdziwości danych wykazanych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej odnoszących się do wielkości podstawy opodatkowania. W ponownie prowadzonym postępowaniu podatkowym konieczne będzie wykazanie w oparciu o wypis z ewidencji gruntów i budynków lub inne rejestry państwowe, że Miasto O. jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb nr [...], położoną w O. Także konieczne będzie wykazanie w oparciu o wypis z ewidencji gruntów i budynków powierzchni tej działki i powierzchni pawilonu znajdującego się na tej działce. W przypadku wystąpienia w sprawie okoliczności mających wpływ na wysokość opodatkowania, które nie podlegają stosownie do p.g.k. ewidencjonowaniu w ewidencji gruntów i budynków, okoliczności te organy powinny ustalić na podstawie innych dowodów z zachowaniem wymogów wynikających z przepisów O.p. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania, gdyż skarżący w skardze nie zawarł wniosku w tym zakresie. Skarżący pouczony na rozprawie o treści art. 210 § 1 powołanej ustawy oświadczył, że nie wnosi o zwrot kosztów postępowania.