III SA/Wa 820/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-26
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Agnieszka Baran, Honorata Łopianowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości o charakterze mieszanym (zamieszkałej i wykorzystywanej na działalność gospodarczą) powinna być sumą opłat obliczonych odrębnie dla każdej części, zgodnie z obowiązującymi uchwałami rady gminy?Ratio decidendi
Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości o charakterze mieszanym stanowi sumę opłat obliczonych odrębnie dla części zamieszkałej (na mieszkańca) i części niezamieszkałej (według liczby i pojemności pojemników oraz częstotliwości odbioru). Obowiązujące przepisy prawa miejscowego, w tym uchwały rady gminy, określają zasady ustalania tych opłat i są wiążące dla właścicieli nieruchomości. W przypadku niezłożenia prawidłowej deklaracji lub uzasadnionych wątpliwości co do jej danych, organ może określić opłatę w drodze decyzji, która obowiązuje do czasu zmiany danych.Stan faktyczny
Skarżący G. K. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. określającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spór dotyczył nieruchomości, na której skarżący zamieszkuje i prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów, naruszenie procedury administracyjnej, błędy w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Twierdził, że opłata powinna być niższa i obliczona na podstawie faktycznie generowanych odpadów oraz zadeklarowanych wcześniej stawek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wójt Gminy P. na podstawie art. 21 § 1 i § 3 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [dalej: Op], art. 6o w związku z art. 6i ust. 1 pkt 2 oraz art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach [Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm], oraz Uchwały Rady Gminy w P. Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, decyzją z [...] lipca 2018 r., znak: [...] określił Panu G. K. [dalej: "Skarżący", "Strona"] opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 56,00 zł za każdy miesiąc począwszy od 1 sierpnia 2018 r.
2. Decyzją z [...] grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] lipca 2018 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, że opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi a zgodnie z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują prezydentowi miasta,
Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 6h o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c [tj. nieruchomości zamieszkałych, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (ust. 1) i niezamieszkałych na podstawie uchwały (ust. 2)], są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do art. 6m ustawy o utrzymaniu porządku właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zadeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 61 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach.
Organ podał, że z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że pod pojęciem właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością, a stosownie do art. 6o ust. 1 ustawy, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Z kolei w myśl ust. 2 tego artykułu opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty.
Organ zauważył, że skoro Skarżący nie złożył prawidłowej deklaracji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości to Wójt Gminy P. miał podstawy do wszczęcia postępowania na mocy art 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Organ wyeksponował, że Rada Gminy P. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalił, iż stawka za pojemnik 120 litrowy wynosi 28,00 zł gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Natomiast w Uchwale Rady Gminy P. Nr [...] z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi określono, że od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne odpady niesegregowane [zmieszane] odbiera się 2 razy w miesiącu.
Z kolei w § 9 ust. 2d Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie P. przyjętym Uchwałą nr XXXI/259/2017 z dnia 28 września 2017 r. Rady Gminy P. wskazano, iż odpady komunalne dla lokali handlowych należy gromadzić co najmniej w pojemniku 120 litrowym na jeden lokal.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że z posesji Skarżącego odbierano odpady 2 razy w miesiącu z pojemnika 120 litrowego, co potwierdza również informacja firmy odbierającej odpady.
Organ podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 4 uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości o charakterze mieszanym, która w części stanowi nieruchomość zamieszkałą, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z § 1 ust. 2 i § 3 ust. 1.
7. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego a także poprzedzającej decyzji Wójta Gminy P. z [...] lipca 2018 r. [...] i ich zmianę, poprzez ustalenie, że wobec zamieszkiwania na stałe na posesji przy ul. [...] w miejscowości P. i równoczesne prowadzenie na tej posesji działalności gospodarczej, w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawa, Skarżący jest nadal zobowiązany do ponoszenia [dotychczas uiszczanych] należności za odbiór segregowanych odpadów komunalnych z gospodarstwa domowego w wysokości 9,80 zł miesięcznie oraz za odbiór niesegregowanych odpadów z działalności gospodarczej w wysokości 28,00 zł miesięcznie, co łącznie stanowi sumę powyższych opłat wynoszącą 37,80 zł miesięcznie, obliczonych zgodnie z § 1 ust. 2 i § 3 ust 1, powoływanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości o charakterze mieszanym – a nie jak wadliwie dotychczas przyjmowano - 56,00 zł miesięcznie za odpady z działalności gospodarczej – niezależnie od ciążących i uiszczanych opłat za odpady z gospodarstwa domowego w kwocie 9,80 zł., co łącznie obciążałoby kwotą 65,80 zł miesięcznie [56,00 zł + 9,80 zł] a nie łączną, należną kwotą 37,80 zł miesięcznie, tj. za trzy pojemniki a nie za dwa pojemniki z odpadami, jak być powinno.
Skarżący wniósł alternatywnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wraz ze co do dalszego sposobu procedowania przedmiotowej sprawy. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie, powoływanych w zaskarżanych decyzjach przepisów prawa;
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez rażące naruszenie dyspozycji przepisów art. 107 § 3 k.p.a. i wysoce nienależyte [zdawkowe] uzasadnienie sentencji orzeczenia, z zaniechaniem takich ustawowych powinności, jak: w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł orzeczenie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom, argumentom i wyjaśnieniom strony odmówił wiarygodności i mocy dowodowej z rażącym naruszeniem z tego powodu prawa strony do skutecznego środka odwoławczego. tj. również przepisów art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;
błędy w ustaleniach faktycznych, z naruszeniem przepisów ustawowych art. 77 § 1 k.p.a., które miały istotne znaczenie dla treści zaskarżanego orzeczenia, tj. nie zebranie, ale i nie rozpatrzenie – nie rozważenie w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego sprawy;
błędy w ustaleniach faktycznych, z naruszeniem przepisów ustawowych art. 77 § 1 k.p.a., które miały istotne znaczenie dla treści zaskarżanego orzeczenia, tj. odniesienie się w omawianym orzeczeniu – jedynie do kwestii odpadów z działalności gospodarczej – pomijając kwestie jednoczesnego wystawiania pojemników z odpadami z działalności gospodarstwa domowego, myląc ilości wszystkich tych pojemników i opłat od każdego z rodzaju tych odpadów;
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ drugiej instancji dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, chociażby dla wyjaśnienia pomijanej przez organ pierwszej instancji kwestii wystawiania pojemnika z odpadami z gospodarstwa domowego i opłacania już tej usługi kwotą 9,80 zł owych odpadów, z żądaniem zapłaty zdublowanej i nienależnie podwyższonej opłaty za wywóz odpadów z zamieszkiwanej nieruchomości;
naruszenie dyspozycji ustawowych przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego – wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na uwadze słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela, z należytym i wyczerpującym informowaniem strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie jej praw niniejszego postępowania, z udzielaniem jej niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, w tym i należytego uzasadnienia orzeczenia, także dla pogłębienia zaufania do organu Państwa publikującego omawiane rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi Skarżący zaakcentował, że w zaskarżonej decyzji przytoczono szereg przepisów prawa, które dla danego przypadku w zasadzie nie mają zastosowania, z uchyleniem się od rzetelnego rozważenia podnoszonych w postępowaniu, zasadnych merytorycznie i słusznościowo argumentów. Skarżący podkreślił, że żaden organów nie odniósł się dotąd do merytorycznych wywodów Skarżącego i twierdzeń o faktach – nie zaprzeczając i nie potwierdzając zarazem prawidłowości bądź wadliwości toku rozumowania, argumentowania i powoływanym przez Skarżącego faktom.
Skarżący w odniesieniu do zamieszczonej w zaskarżonej decyzji tezy, że: "z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż posesji G. K. odbierano odpady 2 razy w miesiącu z pojemnika 120 litrowego..." postawił pytanie, które to przepisy jednoznacznie ustalają fakty, ile razy z posesji Skarżącego odbierano odpady. Skarżący podkreślił, że w dalszej części tego, cytowanego zdania – Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołuje się na informację, nie wskazywanej przez Wójta Gminy P. z nazwy, a więc anonimowej firmy; która ma potwierdzać, ilość i częstotliwość odbierania odpadów ["potwierdza również informacja firmy odbierającej odpady."].
Zdaniem Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zupełnie nie wzięło pod uwagę oświadczenia Skarżącego z [...] października 2018 r., w którym wyraźnie zaprzeczył błędnemu twierdzeniu uzasadnienia Decyzji Wójta Gminy P., opartemu jedynie na wadliwym merytorycznie i formalnie mailu z 11 stycznia 2018 r. nie spełniającego cech formalnych dokumentu, a więc i wiarygodnego dowodu w sprawie, podpisanego przez osobę nieuprawnioną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło również pod uwagę, wskazywanych w tym oświadczeniu, dowodów z wiarygodnych już formalnie dokumentów, zalegających w aktach sprawy, tj. pism z 12 stycznia 2018 r. i z 8 maja 2018 r., odmiennie od owego maila, wskazujących na fakty o ilościach, częstotliwości i rodzaju wystawianych przez Skarżącego pojemników na odpady. Pisma te podpisała osoba uprawniona, tj. Wiceprezes Spółki [...] odbierającej od Skarżącego odpady.
Skarżący zauważył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się dla uzasadnienia niekorzystnej dla Skarżącego decyzji, na ów niewiarygodny mail, a nie na zaprzeczające temu "dowodowi" pisma Członka Zarządu Spółki. Zdaniem Skarżącego, już ten przykład nie wskazuje na rażące naruszenie przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji ustawowych powinności, wynikających także z dyspozycji przepisów art. 7 k.p.a.
W ocenie Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze tak samo kategorycznie i wadliwie stwierdziło, jakoby Skarżący nie złożył prawidłowej deklaracji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości i dlatego Wójt Gminy P. miał prawo określić w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "...w tym przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.".
Skarżący podniósł, że o tym, czy złożona przez niego deklaracja była prawidłowa, czy nieprawidłowa, arbitralnie i bez żadnej możliwości odwoławczej - miałby w tym przypadku prawo decydować Wójt zaś oceny Wójta o rzekomo nieprawidłowej j deklaracji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło się dokonać, zaniedbując podjęcia się kontroli instancyjnej tego podstawowego zagadnienia. Zdaniem Skarżącego, podobnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło się oceny, podnoszonego faktu wadliwego odnoszenia się przez Wójta Gminy P. do zamieszkiwanej nieruchomości – jak do nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zdaniem Skarżącego, powiela także ten błąd Wójta w swojej decyzji.
Skarżący postawił też pytanie, jak można porównywać [przy owych, w/w błędnych założeniach] "średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze", wskazując, że Wójt Gminy P. nie wskazał takich porównywalnych nieruchomości – a powinien, gdyż decyzja Wójta oparta na takich podstawach powinna móc być poddawana kontroli, co do prawidłowości dokonanych porównań. Zdaniem Skarżącego, w danym przypadku porównania takiego nie można dokonać, z uwagi na specyfikę prowadzenia przez Skarżącego jednoosobowo działalności gospodarczej – skromnego, przycmentarnego handlu zniczami i kwiatami, którego w warunkach Skarżącego – nikt inny nie prowadzi na tym terenie, w analogicznych warunkach a generowane z tej specyficznej działalności odpady są znikome, co wielokrotnie podnosił, a co wynika też z zasad doświadczenia życiowego i co z powodzeniem mogły potwierdzić służby kontrolne Wójta Gminy P. – a takich ustaleń nie dokonywano.
Z tych względów, w ocenie Skarżącego, złożonej deklaracji o wysokości [ponoszonej dotychczas] opłaty za gospodarowanie odpadami, powstałymi na nieruchomości zamieszkiwanej przez Skarżącego – absolutnie nie można uznać za nieprawidłową i na tej podstawie żądać arbitralnie ustalonej przez Wójta, nie kontrolowanej również przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i nieprawidłowej, bo abstrakcyjnej i abstrahującej od faktów wysokości opłaty, gdyż słuszne jest uiszczanie godziwej zapłaty za należycie wykonaną usługę [wywozu odpadów] – ale nie jest i nie może być uznane za słuszne, zmuszanie obywatela wadliwymi decyzjami administracyjnym do zapłaty za nie wykonywaną faktycznie lub wykonywana tylko częściowo taką usługę, wadliwie jeszcze obliczaną przez Organ Samorządowy, której kontroli wadliwości bądź poprawności wyliczenia uchyla się organ kontrolny, tj. w tej sprawie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Skarżący zauważył, że w przypadku ewentualnych wątpliwości Wójta Gminy P., co do faktycznej ilości odpadów, generowanych ze specyficznej działalności gospodarczej Skarżącego ale i równocześnie także z gospodarstwa domowego – nic nie stało na przeszkodzie, aby oszacować ich rzeczywistą wielkość i dokonać indywidualnego obciążenia prawidłowo ustaloną kwotą należności z tego tytułu, gdyż wszelkie pobieranie opłat, ustalanych na podstawie porównania do średniego generowania odpadów przez innych, zwłaszcza nie zamieszkujących właścicieli nieruchomości, na których powstają odpady komunalne z prowadzonej przez nich innego rodzaju działalności gospodarczej, jest wysoce nietrafne, niesprawiedliwe i absolutnie nie odzwierciedla konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej [art. 2 w zw. z art. 8 ust 1 i ust 2 Ustawy Zasadniczej].
Skarżący zaakcentował, że tymczasem wszelkie wątpliwości organów państwowych, czy samorządowych – powinny być rozstrzygane na korzyść obywatela, a nie na odwrót, jak w przedłożonej sprawie.
Końcowo Skarżący poczynił spostrzeżenie, że sporna kwota należności za wywóz odpadów może być uznana za stosunkowo niewielką, w postrzeganiu urzędników rozpatrujących dotąd omawianą sprawę, przez pryzmat poziomu własnych zarobków i ta okoliczność może być powodem, że sprawa ta jest dotąd traktowana "po macoszemu", tj. nierzetelnie i wadliwie. Tymczasem Skarżący w tej sprawie kieruje się zarówno zasadą słuszności i sprawiedliwości, której powinno w tej sprawie stać się zadość – niezależnie od wartości przedmiotu sporu, ale również i nieobojętnym dla Skarżącego znaczeniem materialnym, albowiem ta miesięczna wysokość wartości sporu. np. w wymiarze rocznym, urasta już do kwoty nienależnie płaconych należności, przeliczanych na wiele, wiele bochenków chleba, które można lub nie za tę kwotę nabyć do swojego bardzo skromnego – jednoosobowego gospodarstwa domowego, którego jedynym źródłem chwiejnej wysokości dochodów, jest znojna praca fizyczna w drobnym, przycmentarnym handlu, ułatwiająca mieszkańcom Gminy zachowanie należytej dbałości o pamięć dla swoich zmarłych osób bliskich.
8. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.], sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej również jako "p.p.s.a."], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
3. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] lipca 2018 r. nr [...] określającą Skarżącemu opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 56,00 zł za każdy miesiąc począwszy od 1 sierpnia 2018 r.
Spór w sprawie koncentruje się wokół poprawności określenia Skarżącemu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okolicznościach, gdy Skarżący na tej samej nieruchomości zamieszkuje i prowadzi jednoosobowo gospodarstwo domowe, z którego powstają odpady komunalne oraz dodatkowo, na jej części prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przycmentarnego handlu kwiatami i zniczami.
Organ pierwszej instancji – Wójt Gminy P. uznał, że złożona przez Skarżącego deklaracja jest nieprawidłowa, w związku z tym, że wskazuje zaniżoną ilość wywozów odpadów z części nieruchomości zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej, a w związku z tym na podstawie 6o w związku z art. 6i ust. 1 pkt 2 oraz art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określił tę opłatę w drodze decyzji.
4. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi podstawę do określania przez wójta, burmistrza lub prezydenta wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W myśl art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnia ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Lektura akt postępowania wskazuje, że Skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jednak deklaracja ta wzbudziła uzasadnione wątpliwości co do danych w niej zawartych. W ocenie Sądu, wątpliwości te były uzasadnione i wynikały wyłącznie z nieuwzględnienia sztywnych parametrów wynikających z aktów prawa miejscowego, określających sposób ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności, tj. Uchwały nr XXIV/209/2017 z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności. W deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 19 marca 2018 r. [akta post. adm., k. 24-26] Skarżący podał nieselektywny sposób oddawania odpadów [poz. E.3 pkt 44 deklaracji] a także jeden pojemnik odpadów miesięcznie oraz minimalną możliwą pojemność pojemnika na odpady tj. 120 l oraz stawkę za odbiór odpadów 28 zł [poz. G.1 pkt 44 deklaracji].
5. W Gminie P. Rada Gminy podjęła – kierując się przepisem art. 6k ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – podjęła uchwałę regulującą sposób ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności. Przepis art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi bowiem, że rada gminy, w drodze uchwały:
1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;
2) ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości.
W myśl natomiast art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:
1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;
2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;
3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2–2b i 2d;
4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
Na podstawie tego przepisu Rada Gminy P. podjęła Uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności, w której określiła szczegółowo m.in. (1) stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku zbierania i odbierania odpadów w sposób selektywny oraz dla zbierania odpadów nieselektywnego – miesięcznie od mieszkańca; (2) zasady ponoszenia opłaty za odbiór odpadów od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, stosownie do tego czy są one zbierane i odbierane w sposób selektywny lub nieselektywny; (3) zasady ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami od nieruchomości, na których w części zamieszkują mieszkańcy, w części zaś są niezamieszkałe.
Z uchwały tej wynika, że stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku zbierania i odbierania odpadów w sposób selektywny wynosi 9,80 zł miesięcznie od mieszkańca [§ 2 ust. 1 Uchwały], zaś jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 19,80 zł miesięcznie od mieszkańca [§ 2 ust. 2 Uchwały]. W § 1 ust. 2 Uchwały postanowiono, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 ust. 1 lub ust. 2.
W § 3 Uchwały zawarto postanowienia dotyczące wysokości i zasad ponoszenia opłaty w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, uzależnione od wybranego przez właściciela nieruchomości selektywnego lub nieselektywnego sposobu zbierania i odbioru odpadów. W myśl § 3 ust. 1 Uchwały, w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 3 ust. 2 lub ust. 3. Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 Uchwały, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, ustala się następujące stawki za pojemnik o pojemności:
1) 120 I - w wysokości 21 zł,
2) 240 I - w wysokości 34 zł,
3) 1100 l - w wysokości 75 zł,
4) 7 m3 - w wysokości 255 zł.
W myśl § 3 ust. 3 Uchwały, ustala się wyższe stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, za pojemnik o pojemności:
1) 120 I - w wysokości 28 zł,
2) 240 I - w wysokości 42 zł,
3) 1100 l - w wysokości 95 zł,
4) 7 m3 - w wysokości 305 zł.
Natomiast w § 3 ust. 4 Uchwały zawarto regulację dotyczącą ponoszenia odpłat za gospodarowanie odpadami od nieruchomości, na których w części zamieszkują mieszkańcy, w części zaś są niezamieszkałe. Zgodnie z § 3 ust. 4 Uchwały, w przypadku nieruchomości o charakterze mieszanym, która w części stanowi nieruchomość zamieszkałą, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z § 1 ust. 2 i § 3 ust. 1.
Natomiast w Uchwale nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] września 2017 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P., w jej załączniku stanowiącym Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P. [akta post. pod., k. 73-85] zawarto w § 9 regulacje dotyczące minimalnej pojemności pojemnika na odpady.
W § 9 ust. 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P. przewidziano, że ustala się następujące rodzaje pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych na terenie gminy P.:
a) kosze uliczne o pojemności od 35 do 70 l
b) pojemniki na odpady o pojemności 120 l, 240 l, 1100 l
c) worki o pojemności od 80 do 120 l
d) kontenery o pojemności 7 m3
W myśl § 9 ust. 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P., odpady komunalne należy gromadzić w workach, pojemnikach lub kontenerach o minimalnej pojemności, uwzględniając następujące normy:
a) dla budynków mieszkalnych 20 l na mieszkańca, jednak, co najmniej jeden pojemnik 120 l na każdą nieruchomość, odpady segregowane można gromadzić w workach o pojemności co najmniej 80 l,
b) dla szkół wszelkiego typu 3 l na każdego ucznia i pracownika,
c) dla żłobków i przeszkoli 3 l na każde dziecko i pracownika,
d) dla lokali handlowych 50 l na każde 10 m2 powierzchni całkowitej, jednak, co najmniej jeden pojemnik 120 l na lokal,
e) dla lokali gastronomicznych 20 l na jedno miejsce konsumpcyjne,
f) dla zakładów rzemieślniczych, usługowych i produkcyjnych w odniesieniu do pomieszczeń biurowych i socjalnych pojemnik 120 l na każdych 10 zatrudnionych,
g) w przypadku lokali handlowych i gastronomicznych, dla zapewnienia czystości wymagane jest również ustawienie na zewnątrz, poza lokalem, co najmniej jednego pojemnika na odpady,
h) dla domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku - 120 l.
Natomiast w Uchwale Rady Gminy P. Nr [...] z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi [akta post. adm., k. 69-71] zamieszczono regulacje dotyczące minimalnej częstotliwości odbioru odpadów, w zależności od tego czy są one gromadzone i odbierane selektywnie. Wynika z nich, że od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne odpady niesegregowane [zmieszane] odbiera się 2 razy w miesiącu. Z przepisów tych wynika, że dla każdego rodzaju nieruchomości – zabudowy jednorodzinnej, zabudowy wielorodzinnej, a także od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne oraz od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne w tym domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku, każdorazowo, gdy odpady nie są segregowane [zmieszane] określono częstotliwość odbierania odpadów komunalnych dwa razy w miesiącu.
Z przepisów tych wynika:
minimalna pojemności pojemnika na odpady przy każdym sposobie i częstotliwości odbioru odpadów – 120 l [§ 9 ust. 1 lit b, § 9 ust. 2 lit d Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P.] – i taką też pojemność zadeklarował Skarżący;
minimalna częstotliwość odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne odpady niesegregowane – 2 razy w miesiącu [Uchwała Rady Gminy P. Nr [...] z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi] – i w tej części Skarżący kwestionuje częstotliwość odbioru odpadów z jego nieruchomości, wskazując w deklaracji gromadzenie i odbiór nieselektywny odpadów, jednak jedynie raz w miesiącu;
wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku zbierania i odbierania odpadów w sposób nieselektywny wynosi 28 zł od pojemnika [§ 3 ust. 3 Uchwały nr XXIV/209/2017 z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności] – taką też stawkę podał w deklaracji Skarżący.
Przyjęta konstrukcja normatywna opiera się na założeniu, że adresaci aktu prawa miejscowego są bezwzględnie związani jego treścią, muszą zatem się do niego stosować, niezależnie od tego, czy uważają dany akt za słuszny, racjonalny, "legalny", tj. zgodny z prawem, czy też nie. W tym ostatnim przypadku mają jednak możliwość skorzystania z przyznanych im stosownych środków prawnych przewidzianych dla kwestionowania jego legalności [skarga powszechna, skarga konstytucyjna], co jednak nie zwalnia ich z obowiązku podporządkowania się treści takiego aktu, dopóki nie zostanie uchylona jego moc obowiązująca [wstrzymanie wykonania, stwierdzenie nieważności lub orzeczenie o niezgodności z konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami]. Przepisy lokalne obowiązują i wiążą swych adresatów tak długo, jak nie zostaną wyeliminowane z porządku prawnego przez uprawnione do tego organy.
Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że wymienione uchwały Rady Gminy P. stanowią obowiązujące prawo miejscowe i wiążą przy określaniu opłat za odbiór odpadów.
Trafnie zatem w zaskarżonej decyzji podał organ odwoławczy, że z powołanych przepisów wynikają wartości, na podstawie których podlega ustaleniu opłata za odbiór i zagospodarowanie odpadów: 2 krotny w miesiącu odbiór odpadów; pojemność pojemnika 120 l; oraz stawka 28 zł od pojemnika w przypadku zbierania i odbierania odpadów w sposób nieselektywny.
Dwukrotny w miesiącu odbiór odpadów przy nieselektywnym wyborze ich gromadzenia i oddawania wynika więc z przyjętego w Gminie P. sposobu realizacji zadania gospodarowania odpadami, nie zaś z ustalenia, że na konkretnej nieruchomości taka ilość wywozów jest realizowana. Wobec tego pozostaje bez znaczenia dokonywanie ustaleń faktycznych co do rzeczywistej ilości i częstotliwości przekazywania odpadów.
Jeśli więc Skarżący dokonał wyboru metody gromadzenia i oddawania odpadów z prowadzonej działalności gospodarczej w sposób nieselektywny, to wywóz odpadów obligatoryjnie będzie następował dwa razy w miesiącu. Minimalna [i stosowana przez Skarżącego pojemność pojemnika – jak wynika ze złożonej deklaracji] wynosi 120 l. Niezależnie przy tym, ile w rzeczywistości na nieruchomości generowane jest odpadów, przy wybranym, nieselektywnym systemie gromadzenia i oddawania odpadów, odbiór 120 litrowego pojemnika na odpady będzie następował dwa razy w miesiącu. Przyjęte w Gminie P. w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, regulacje stanowią, że miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która to stawka – jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny – wynosi za pojemnik o pojemności 120 l kwotę 28 zł. Powyższe, przy dwóch odbiorach odpadów daje – dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne – kwotę miesięcznej opłaty w wysokości 56 zł.
6. Na uwagę zasługuje przy tym, że Skarżący po wydaniu decyzji, w dniu [...] lipca 2019 r. oraz w dniu [...] czerwca 2019 r. złożył korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której – w części E.3 pkt 43 [akta post. sądowego, załączniki do pisma Skarżącego z 19 listopada 2019 r., k. 44-46, 47-49] podał selektywny sposób zbierania i gromadzenia odpadów. Dla tak zadeklarowanego sposobu gromadzenia odpadów w Gminie P. przyjęto – od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne częstotliwość odbioru odpadów – nie rzadziej niż 1 raz w miesiącu.
Decyzja wydawana na podstawie art. 6o ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach może mieć charakter – tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – decyzji obejmującej przyszłe okresy [decyzji "otwartej", na przyszłość], a nie dotyczącej jedynie historycznego okresu.
Przepis art. 6o ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach stanowi podstawę prawną dla wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do określenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadkach niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W ust. 2 przepis ten wprost stanowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Z przepisu tego wynika zatem, że wydana w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi decyzja zastępuje deklarację podmiotu obowiązanego do jej złożenia i tak długo, póki nie ulegnie stan faktyczny lub prawny, w oparciu o które wydano decyzję [przykładowo, zmiana stawki opłaty] stanowi ona dla zobowiązanego podstawę ponoszenia ciężaru finansowego związanego z opłatą za gospodarowanie odpadami. Zgodnie z art. 6o ust. 3 powołanej ustawy, po doręczeniu decyzji złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty. Stosownie zaś do ust. 4, właściciel nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W ocenie Sądu literalna wykładnia unormowań zawartych w ust. 2 i 3 art. 6o ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach nie pozostawia wątpliwości, że decyzja określająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że jeżeli nie nastąpią zmiany danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, aktualna pozostaje wysokość opłaty określona w decyzji. Innymi słowy, ostateczna decyzja o wysokości opłaty obowiązuje "na przyszłość", tj. do czasu zmiany okoliczności, które mają wpływ na jej wymiar.
Okoliczność zmiany danych, w tym deklaracja Skarżącego o selektywnym gromadzeniu i oddawaniu odpadów powoduje, że ustalona decyzją Wójta Gminy P. z [...] lipca 2018 r., znak: [...] opłata przestaje obowiązywać z końcem miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty [art. art. 6o ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach].
7. W Skardze Skarżący kwestionuje wysokość ustalonej opłaty nawiązując do nieprawidłowej metody jej ustalenia przez organ, wskazując, że organ powinien uwzględnić średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze, zaś Wójt Gminy P. nie wskazał takich porównywalnych nieruchomości – a powinien, gdyż decyzja Wójta oparta na takich podstawach powinna móc być poddawana kontroli, co do prawidłowości dokonanych porównań.
Dostrzeżenia jednak wymaga, że przepis art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazuje, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a dopiero w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnia ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
W rozpoznawanej sprawie organ dysponował wszelkimi danymi pozwalającymi na ustalenie opłaty: częstotliwość odbioru odpadów wynika z przepisów [Uchwały Rady Gminy P. Nr [...] z [...]lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi], podobnie jak minimalna pojemność pojemnika przy działalności handlowej [§ 9 ust. 2 lit d Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P.]; zaś Skarżący samodzielnie zadeklarował gromadzenie i odbiór odpadów w sposób selektywny. Nie jest przy tym sporne, że Skarżący prowadzi działalność handlową [drobny, przycmentarny handel kwiatami i zniczami] w lokalu o powierzchni 23,2 m2. Działanie organu sprowadziło się zatem do podstawienia danych dotyczących częstotliwości odbioru odpadów, pojemności pojemnika, informacji o nieselektywnym gromadzeniu i oddawaniu odpadów oraz stawki za odbiór odpadów od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, naliczanej od pojemnika przy nieselektywnym sposobie ich odbioru. Przy tym, jedyna korekta dokonana przez organ pierwszej instancji w stosunku do informacji deklarowanych przez Skarżącego sprowadziła się do przyjęcia wynikającej z Uchwały Rady Gminy P. Nr [...] z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi] częstotliwości odbioru odpadów, tj. dwa razy w miesiącu, w miejsce deklarowanego przez Skarżącego jednego odbioru.
Zatem określenie przez organ opłaty sprowadziło się wyłącznie do podstawienia dostępnych, wynikających przede wszystkim z przepisów danych dotyczących minimalnej częstotliwości odbioru odpadów przy nieselektywnej ich zbiórce, minimalnej pojemności pojemnika a także stawki za odbiór odpadów od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, naliczane od pojemnika, zależnie od wybranego selektywnego lub nieselektywnego sposobu ich odbioru.
8. Skarżący kwestionuje również wysokość opłaty jako nieprawidłowej, "bo abstrakcyjnej i abstrahującej od faktów wysokości opłaty, gdyż słuszne jest uiszczanie godziwej zapłaty za należycie wykonaną usługę [wywozu odpadów] – ale nie jest i nie może być uznane za słuszne, zmuszanie obywatela wadliwymi decyzjami administracyjnym do zapłaty za nie wykonywaną faktycznie lub wykonywana tylko częściowo taką usługę, wadliwie jeszcze obliczaną przez Organ Samorządowy, której kontroli wadliwości bądź poprawności wyliczenia uchyla się organ kontrolny, tj. w tej sprawie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze".
Skarżący zauważył, że w przypadku ewentualnych wątpliwości Wójta Gminy P., co do faktycznej ilości odpadów, generowanych ze specyficznej działalności gospodarczej Skarżącego ale i równocześnie także z gospodarstwa domowego – nic nie stało na przeszkodzie, aby oszacować ich rzeczywistą wielkość i dokonać indywidualnego obciążenia prawidłowo ustaloną kwotą należności z tego tytułu, gdyż wszelkie pobieranie opłat, ustalanych na podstawie porównania do średniego generowania odpadów przez innych, zwłaszcza nie zamieszkujących właścicieli nieruchomości, na których powstają odpady komunalne z prowadzonej przez nich innego rodzaju działalności gospodarczej, jest wysoce nietrafne, niesprawiedliwe i absolutnie nie odzwierciedla konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej [art. 2 w zw. z art. 8 ust 1 i ust 2 Ustawy Zasadniczej].
Skarżący eksponuje znikomą ilość odpadów, jakie generowane są w ramach wykonywanej przez niego działalności gospodarczej [pismo Skarżącego z 24 kwietnia 2018 r. – akta post. adm., k. 35-38, Skarżącego z 6 czerwca 2018 r. – akta post. pod. k. 46-49]. Działalność ta prowadzona jest w lokalu o pow. 23,2 m2 i polega na przycmentarnym handlu kwiatami i zniczami.
Przypomnienia jednak wymaga, że z przepisu art. 6h w zw. z art. 6i ust.1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, obciąża każdego właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy za każdy miesiąc, w którym nieruchomość jest zamieszkała [por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r., II OSK 1418/15]. Przepisy te interpretować należy w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt 3a, nakładającym na właściciela nieruchomości obowiązek pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2, zgodnie z którym utrzymanie czystości i porządku w gminach stanowi zadanie gminy, które realizują one m.in. poprzez objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie danej gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi i nadzór nad gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Zmiana ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dokonana ustawą z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. z 2011 r., Nr 152 , poz. 897 z późn.zm.] miała na celu m.in. uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, całkowite wyeliminowanie nielegalnych składowisk odpadów, zmniejszenie ilości odpadów komunalnych, w tym ulegających biodegradacji, kierowanych na składowiska odpadów [uzasadnienie projektu ustawy – druk Sejmu VI kadencji nr 3670]. Celem ustawodawcy była zatem niewątpliwie zmiana zasad gospodarowania odpadami i przejęcie przez gminy obowiązku odbioru ich od właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Zauważyć ponadto należy, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, nie jest zależna od tego, czy właściciel umożliwia odbiór odpadów z jego nieruchomości przez podmiot odbierający odpady komunalne, wyznaczony przez gminę. Ustawodawca założył, że na każdej nieruchomości zamieszkałej przez ludzi powstają odpady komunalne. Skoro właściciel nie ma obowiązku zapewnienia we własnym zakresie ich odbioru przez podmiot prowadzący działalność w zakresie odbioru odpadów, bowiem odbiór ten zapewnić ma gmina, a ponadto powinien stosować się do przepisów ustawy, to założyć należy, że odpady takie są od niego odbierane. Tym samym właściciel nieruchomości nie może odmawiać ponoszenia opłaty twierdząc, że sam je usuwa z nieruchomości [por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017 r., II FSK 1579/15, z 24 listopada 2016 r., II FSK 1768/16]. W wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opłata ta została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, opłata ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy [art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy]. Opłata ta należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi bowiem dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu [art. 6r ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy].
To samo dotyczy oddawania odpadów z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Wbrew stanowisku Skarżącego, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest zatem ceną za wykonaną usługę, w sposób bezpośredni wiązaną z rzeczywistą ilością odpadów wytwarzanych na nieruchomości. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej.
Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają więc swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. W niniejszej sprawie aktami tymi są wskazane wyże uchwały Rady Gminy P.. Wysokość opłaty została określona przez organ prawidłowo, na podstawie obowiązujących w Gminie aktów prawa miejscowego.
Skarżący dążąc do wykazania, że faktyczna ilość generowanych odpadów komunalnych na zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej części nieruchomości [nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne] jest mniejsza, a w związku z tym stanowi jeden tylko 120 litrowy pojemnik, odbierany raz w miesiącu w istocie kwestionuje przyjęte w Gminie P. zasady odbioru odpadów komunalnych, który to odbiór – przy nieselektywnej ich zbiórce – ma miejsce dwa razy w miesiącu.
Ponadto, nawet przyjmując założenie, że ogólna, miesięczna ilość odpadów wytwarzanych na części nieruchomości zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej jest mniejsza niż 120 l, a zatem, że nawet przy dwóch, obligatoryjnych z mocy Uchwały Rady Gminy P. Nr [...] z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ich wywozach, łączna ilość odbieranych w miesiącu odpadów nie przekracza 120 l, nie jest możliwe uznanie za dopuszczalne zadeklarowania odbioru ułamkowej części pojemnika, to jest przyjęcie jego dwukrotnego w miesiącu odbioru w ilości mniejszej aniżeli minimalna pojemność pojemnika [tj. 120 l].
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych [por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 102/16, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 966/18] zapatrywania w zakresie braku możliwości zadeklarowania ułamkowej części pojemnika na odpady. W myśl art. 6j ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określonej przez gminę. Skoro w przepisie tym mowa jest o "iloczynie zadeklarowanej liczby pojemników", musi to być cały pojemnik, a nie jego ułamkowa część.
Z tych względów nie są trafne stawiane w skardze zarzuty wskazujące na zaniechanie ustaleń faktycznych związanych z ilością rzeczywiście wytwarzanych na części nieruchomości zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej odpadów komunalnych.
9. Skarżący argumentuje, że wobec zamieszkiwania na stałe na posesji przy ul. [...] w miejscowości P. i równoczesne prowadzenie na tej posesji działalności gospodarczej, w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawa, jest nadal zobowiązany do ponoszenia [dotychczas uiszczanych] należności za odbiór segregowanych odpadów komunalnych z gospodarstwa domowego w wysokości 9,80 zł miesięcznie oraz za odbiór niesegregowanych odpadów z działalności gospodarczej w wysokości 28,00 zł miesięcznie, co łącznie stanowi sumę powyższych opłat wynoszącą 37,80 zł miesięcznie, obliczonych zgodnie z § 1 ust. 2 i § 3 ust 1, powoływanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości o charakterze mieszanym.
Powyższy postulat Skarżącego wskazuje, że stoi on na stanowisku, że powinien ponosić opłatę 9,80 zł od gospodarstwa domowego, w związku z tym, że jest właścicielem nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy i oddaje odpady gromadzone w sposób selektywny [§ 2 ust. 1 Uchwały nr XXIV/209/2017 z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności] oraz dodatkowo opłatę z tytułu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, czyli od części nieruchomości zajętej na działalność gospodarczą, w warunkach nieselektywnego gromadzenia i oddawania odpadów, za pojemnik o poj. 120 l., odbierany raz w miesiącu tj. 28 zł, co dałoby łącznie 37,80 zł.
Skarżący jednak nieprawidłowo odczytuje przepisy Uchwały Rady Gminy P. Nr [...] z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy P. i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określającej minimalną – przy niesegregowanej metodzie zbierania i oddawania odpadów, jaką wybrał Skarżący – dotyczące częstotliwości odbioru odpadów, które w takim wypadku odbierane są dwa razy w miesiącu.
Jak zaś wynika z § 3 ust. 4 Uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i stawki za pojemnik o określonej pojemności, jeśli dana nieruchomość ma charakter mieszany, tj. po części pełni funkcje mieszkalne [stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, co do której opłata ustalana jest jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej zależnie od wybranego selektywnego lub nie sposobu oddawania odpadów], po części zaś jest nieruchomością, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne [czyli taką, co do której opłata ustalana jest jako iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki zależnej od selektywnego lub nie sposobu ich oddawania] – łączna opłata od takiej nieruchomości stanowi sumę obu opłat. Wspomniana Uchwała, w § 3 ust. 4, stanowi, że w przypadku nieruchomości o charakterze mieszanym, która w części stanowi nieruchomość zamieszkałą, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z § 1 ust. 2 i § 3 ust. 1.
Powyższe oznacza, że zastrzeżenia Skarżącego co do dublowania opłaty za odbiór odpadów z gospodarstwa domowego w kwocie 9,80 zł oraz tej w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej [tj. na niezamieszkałej części nieruchomości] oraz ponoszenia już tej opłaty w ramach opłaty za zamieszkałą część nieruchomości [zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ drugiej instancji dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, chociażby dla wyjaśnienia pomijanej przez organ pierwszej instancji kwestii wystawiania pojemnika z odpadami z gospodarstwa domowego i opłacania już tej usługi kwotą 9,80 zł owych odpadów, z żądaniem zapłaty zdublowanej i nienależnie podwyższonej opłaty za wywóz odpadów z zamieszkiwanej nieruchomości] nie uwzględniają, że z obowiązujących w Gminie P. przepisów, obie opłaty są niezależne i w razie nieruchomości o mieszanym charakterze, podlegają one sumowaniu.
W sprawie nie jest sporną kwestia zasadności ponoszenia opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów od gospodarstwa domowego Skarżącego w wysokości 9,80 zł [opłata od jednej osoby zamieszkującej nieruchomość, przy zadeklarowanej selektywnej zbiórce odpadów]. Skarżący nie neguje obowiązku ponoszenia tej opłaty a jedynie kwestionuje opłatę od nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, tj. od tej części nieruchomości, która zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej.
Jak jednak wynika z analizy przepisów obowiązujących w tej mierze w Gminie P., opłata ta została określona wobec Skarżącego prawidłowo i stanowi iloczyn minimalnej przyjętej w Gminie ilości wywozów odpadów komunalnych przy nieselektywnej ich zbiórce [dwa wywozy] i stawki przyjętej dla zadeklarowanej minimalnej pojemności pojemnika na odpady [120 l] przy nieselektywnej ich zbiórce, tj. 28 zł, co daje wynikające z decyzji 56 zł [dwa wywozy x 28 zł]. Opłata za odbiór i zagospodarowanie odpadów od gospodarstwa domowego Skarżącego w wysokości 9,80 zł jest niezależną opłatą od tej ponoszonej od nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, tj. od tej części nieruchomości, która zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Obie opłaty – jeśli nieruchomość ma charakter mieszany – są odrębnie, na innych zasadach obliczane [jedna – od mieszkańca zajmującego zamieszkiwaną nieruchomość, druga zaś – według ilości pojemników na odpady] a następnie podlegają sumowaniu, zatem opłata za odbiór odpadów z gospodarstwa domowego nie składa się na opłatę od nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, czyli tę zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej.
10. Reasumując, w zaskarżonej decyzji prawidłowo odczytano obowiązujące w Gminie P. regulacje związane z ponoszeniem opłat za odbiór odpadów komunalnych, co czyni stawiane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego nietrafnymi.
Wyartykułowane w skardze zastrzeżenia co do pozostawiającego niedosyt uzasadnienia zaskarżonej decyzji także nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jakkolwiek syntetyczne, spełnia wymagania stawiane treścią art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Organ omówił zastosowane przepisy, zarówno zamieszczone w ustawi o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jak i te wynikające z aktów prawa miejscowego. Stwierdził także, że z posesji Skarżącego odbierano odpady dwa razy w miesiącu z pojemnika 120 litrowego. Konsekwencją powyższego jest trafna, wyartykułowana w zaskarżonej decyzji konkluzja, zgodnie z którą decyzja Wójta Gminy P. z [...] lipca 2018 r., nr [...] jest prawidłowa.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło