III SA/Wa 822/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2013r., wydanym na rzecz Skarżącego – P. B. i jego żony M. B., po rozpatrzeniu wniesionej pismem z dnia 29 marca 2013r. skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. w Urzędzie Miejskim S., oddalił tę skargę. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku małżonków B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wystawionych przez Burmistrza S., tytułów wykonawczych nr [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]) wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. oraz nr [...], [...] wystawionych przez Marszałka Województwa [...], nr [...], [...] wystawionych przez Wójta Gminy P.. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z dnia [...] marca 2013r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. w Urzędzie Miejskim S. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono zobowiązanym i dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 20 marca 2014r. W zażaleniu Skarżący i jego żona wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P., zarzucając, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. po raz kolejny nie dopełnił swojego obowiązku dotyczącego weryfikacji poprawności różnych dokumentów w tym m.in. tytułów wykonawczych. Skarżący i jego żona podnieśli również argumenty dotyczące kompensaty ich wierzytelności z należnościami Burmistrza S. i Wójta Gminy P., ponadto zarzucają Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. brak bezstronności i kierowanie się dobrem instytucji państwowych, a nie literą prawa i dobrem podatnika. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji. Minister odwołał się do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - dalej "u.p.e.a."). Stwierdził, że instytucja wynikająca z powyższego przepisu ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym. Zatem w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Według Ministra w przedmiotowej sprawie dochodzono należności podlegających egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 u.p.e.a. W ramach egzekucji administracyjnej podjęto czynność zmierzającą do zrealizowania środka egzekucyjnego, polegającego na zajęciu wierzytelności pieniężnej. W ocenie organu nadzoru powyższą czynność zrealizowano w sposób prawidłowy. Minister nie stwierdził naruszenia prawa przez organ egzekucyjny, gdyż organ ten dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go u.p.e.a. Minister podkreślił, że zastosowany w przedmiotowej sprawie środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych. Środek ten został zastosowany w sposób zgodny z art. 89 tej ustawy – z akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w powyższym przepisie zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zobowiązanym zawiadomienia o zajęciu doręczono w dniu 20 marca 2013r. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), obowiązującym na dzień dokonania czynności i zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Minister stwierdził, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego i jego żonę mogły być przedmiotem zarzutów rozpatrywanych w trybie art. 33 u.p.e.a., który w świetle obowiązujących przepisów prawa jest podstawowym środkiem zaskarżenia, jaki służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a więc mógł on stanowić istotę odrębnego merytorycznego rozstrzygnięcia pozostającego poza sferą i zakresem rozstrzygnięcia dokonanego przez Dyrektora Izby Skarbowej, gdyż brak było podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych w toku całego postępowania egzekucyjnego. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Ministra Finansów. Według Skarżącego jest on świadomy powstałego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku od nieruchomości i podatku rolnego, którego nie unika. Jednakże taki sam obowiązek ma Skarb Państwa, Urząd Skarbowy w K., Burmistrz S. oraz Wójt Gminy P., aby respektować prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zdaniem Skarżącego - w związku z powyższym - powstałe zobowiązanie może być kompensowane. Skarżący podkreślił także, iż pozostałe zaległości w stosunku do ZUS Oddział w O. ureguluje po wyegzekwowaniu odszkodowania za nieprawne zamknięcie firmy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a."). W świetle akt sprawy nie zachodzą wyżej określone przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z rachunków bankowych. Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, podniesiono okoliczności związane z wymagalnością egzekwowanych należności w związku z istniejącą – zdaniem Skarżącego - możliwością kompensaty egzekwowanych należności w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 maja 2005r. sygn. akt I SA/Po 727/03, jak również wskazywano, że Skarżący po wyegzekwowaniu odszkodowania za nieprawne zamknięcie firmy pokryje pozostałe zaległości płatnicze w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.. Sąd, mając powyższe zarzuty na względzie, podziela stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego. Mogą one jedynie stanowić ewentualnie podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienioną w art. 33 u.p.e.a. Zdaniem Sądu organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęcia wierzytelności z ww. rachunku bankowego. Sposób dokonania tej czynności, w ocenie Sądu, odpowiada bowiem przepisom art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. w związku z art. 67 § 2 u.p.e.a., a jej forma jest zgodna z załącznikiem nr 14 ww. rozporządzenia z 2001r. określającymi wzór zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.