III SA/Wa 823/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bądź częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika T.J. (dalej "skarżąca") złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy występując o zwolnienie od kosztów sądowych bądź częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że w innej sprawie nie znalazła osoby uprawnionej do napisania skargi kasacyjnej, o czym skarżąca poinformowała Ministra Sprawiedliwości. Ponadto uzasadniając wniosek powołała argumenty dotyczące zasadności złożonej skargi. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która nie posiada majątku. Opisując własny majątek skarżąca wskazała dom w budowie (współwłasność w ½ ) o łącznej powierzchni 133 m. kw., stan surowy zamknięty, mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 61 m. kw., nieruchomość rolną (2,25 ha) otrzymaną w spadku wraz z domem drewnianym o powierzchni 70 m. kw. Skarżąca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz wykazuje debet na rachunku w wysokości dopuszczalnej. Skarżąca osiąga dochód z emerytury w wysokości netto 2.092 zł, a w 2006 r. jej średniomiesięczny dochód wyniósł 2.536 zł. Ponadto otrzymuje dietę z posiedzeń rady nadzorczej w spółdzielni mieszkaniowej w wysokości netto 49 zł. Łączny miesięczny dochód skarżącej wynosi 2.141zł. Wskazała również, że zatrudnia adwokata i radcę prawnego oraz poinformowała, że Sąd Rejonowy m. st. W. przyznał jej pomoc prawną przy napisaniu skargi kasacyjnej dotyczącej akcji pracowniczych pracowników B. [...]. w W. S.A. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wniosła bowiem zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika, pozostawiając Sądowi do rozważenia zwolnienie z kosztów sądowych w całości lub w części oraz ustanowienie adwokata lub radcę prawnego. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy również mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. W niniejszej sprawie do ewentualnych kosztów postępowania można zaliczyć wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej, podjęła on próbę znalezienia pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej w innej sprawie. Nie wyjaśniła jednak, co było przyczyną odmowy przygotowania środka zaskarżenia przez profesjonalnych pełnomocników do których się zwróciła. W związku z powyższym skarżącej wyjaśnić należy, że każdy, kto ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika powinien wykazać, że spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i z tej przyczyny konieczne jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy we wskazanym przez niego zakresie, w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów. Skarżąca w złożonym wniosku powyższych okoliczności nie wykazała. Niezależnie jednak od powyższego podkreślić należy, że stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego, rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, rzecznikiem patentowym, a zasada ta nie dotyczy jedynie pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca oświadczyła, że zatrudnia prywatnie zarówno adwokata jak i radcę prawnego. Reprezentowanie skarżącą przez pełnomocnika w związku z przepisem art. 246 § 3 p.p.s.a. stanowi okoliczność wyłączającą możliwość przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Ponadto zauważyć należy, iż analiza przedstawionych informacji oraz akt sprawy wskazuje, iż skarżąca posiada stałe źródła dochodów. Otrzymuje emeryturę i dietę z tytułu posiedzeń w radzie nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. Dochód miesięczny wynosi 2.141 zł (netto), a więc bardzo wyraźnie przekracza wysokość wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł). Skarżąca posiada również majątek nieruchomy: mieszkanie, dom, nieruchomość rolną na której również znajduje się dom. Reasumując, w przedstawionej sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy, bowiem sytuacja finansowa skarżącej nie jest wyjątkowa. Dowodem na powyższą okoliczność, jest zarówno stały dochód, który otrzymuje skarżąca jak i posiadany majątek (nieruchomości). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącej prawa pomocy, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji