III SA/Wa 824/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., wydanym na rzecz Skarżącego – P. B., Dyrektor Izby Skarbowej w P., po rozpatrzeniu wniesionej pismem z dnia 11 września 2013 r., skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., polegającą na zajęciu rachunku bankowego Skarżącego w [...], oddalił tę skargę. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 16 sierpnia 2013 r. nr [...] obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług. Zawiadomieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w [...]. Powyższe zawiadomienie o zajęciu dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 29 sierpnia 2013 r., natomiast Skarżący odpis tego zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych odebrał w dniu 28 sierpnia 2013 r. Natomiast Skarżący pismem z dnia 11 września 2013 r. wniósł skargę na powyższą czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż organ egzekucyjny oczekuje pieniędzy w sytuacji, gdy egzekwowana kwota może być skompensowana ze wzajemnym zobowiązaniem wynikającym z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r. o sygn. akt I SA/Po 727/03. Skarżący podniósł, iż jest w trudnej - niezależnej od niego sytuacji i utracił płynność finansową, albowiem prokurator zamknął firmę, czego potwierdzeniem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1738/11. Skarżący wskazał, iż wystąpił o odszkodowanie za nieprawne zamknięcie firmy i poniesione z tego powodu straty. Wskazał, że po wyegzekwowaniu należnych mu kwot odszkodowania pokryje zobowiązania względem Urzędu Skarbowego. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P., zarzucając, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. po raz kolejny nie dopełnił swojego obowiązku dotyczącego weryfikacji poprawności różnych dokumentów w tym m.in. tytułów wykonawczych. Skarżący podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. ma zaległości płatnicze wobec Skarżącego, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r., który był już wielokrotnie okazywany, jednakże nikt nie podjął decyzji egzekucyjnych wobec organów państwowych, ani decyzji co do kompensaty. Tym samym został naruszony interes prawny Skarżącego. Skarżący wskazał również, że nie uchyla się od spłaty jego zadłużenia, co uczyni po uzyskaniu odpowiednich kwot z odszkodowania za nieprawne zamknięcie jego firmy przez Prokuraturę Rejonową w K.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji. Minister odwołał się do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.". Stwierdził, że instytucja wynikająca z powyższego przepisu ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym. Zatem w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Według Ministra w przedmiotowej sprawie dochodzono należności podlegających egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 u.p.e.a. W ramach egzekucji administracyjnej podjęto czynność zmierzającą do zrealizowania środka egzekucyjnego, polegającego na zajęciu rachunku bankowego. W ocenie organu nadzoru powyższą czynność zrealizowano w sposób prawidłowy. Minister nie stwierdził naruszenia prawa przez organ egzekucyjny, gdyż organ ten dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go u.p.e.a. Minister podkreślił, że zastosowany w przedmiotowej sprawie środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., tj. egzekucja rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany w sposób zgodny z art. 80 tej ustawy – z akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w powyższym przepisie zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 22 sierpnia 2013 r. doręczono bankowi w dniu 29 sierpnia 2013 r. Skarżącemu doręczono odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 28 sierpnia 2013 r. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Odnosząc się do zarzutów zażalenia Minister stwierdził, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne rozpatrzeniu nie podlegają kwestie materialnoprawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. W ramach postępowania egzekucyjnego strona postępowania posiada bowiem ochronę prawną na każdym jego etapie. Stąd kwestie mające wpływ na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Strona nie może oczekiwać, że w ramach postępowania dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną zostaną zweryfikowane kwestie odnoszące się globalnie do postępowania przed wierzycielem. Według Ministra okoliczności dotyczące poprawności wystawienia tytułu wykonawczego, a także kwestie związane z kompensatą egzekwowanych należności nie podlegały zatem rozpatrzeniu w ramach skargi Skarżącego, wniesionej w oparciu o art. 54 u.p.e.a. Organ zauważył przy tym, iż zasądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Po 727/03, na rzecz Skarżącego, kwota 17.200 zł, została w dniu 6 października 2005 r. przelana na konto Skarżącego w [...]. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Ministra Finansów. Według Skarżącego wskazany przez niego prawomocny wyrok WSA w Poznaniu funkcjonuje w obrocie prawnym. Zdaniem Skarżącego prawo jest jednak prawem i organy, zgodnie z zasadami prawnymi, winne są mu określone, wymierne kwoty. W związku z powyższym w dalszym ciągu zamierza skompensować wzajemne wymagalności. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a."). W świetle akt sprawy nie zachodzą wyżej określone przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z rachunków bankowych. Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, podniesiono okoliczności związane z wymagalnością egzekwowanych należności w związku z istniejącą – zdaniem Skarżącego - możliwością kompensaty egzekwowanych należności w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 maja 2005r. sygn. akt I SA/Po 727/03, jak również wskazywano, że Skarżący po wyegzekwowaniu odszkodowania za nieprawne zamknięcie firmy pokryje pozostałe zaległości płatnicze w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Sąd, mając powyższe zarzuty na względzie, podziela stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego. Mogą one jedynie stanowić ewentualnie podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienioną w art. 33 u.p.e.a. Zdaniem Sądu organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęcia wierzytelności z ww. rachunku bankowego. Sposób dokonania tej czynności, w ocenie Sądu, odpowiada bowiem przepisom art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. w związku z art. 67 § 2 u.p.e.a., a jej forma jest zgodna z załącznikiem nr 14 ww. rozporządzenia z 2001r. określającymi wzór zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.