III SA/Wa 830/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżący K. B. , wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest osobą [...] i od kilku lat poszukuje pracy. Oświadczył, że nie przysługuje mu zasiłek z urzędu pracy, nie pobiera żadnych świadczeń społecznych, nie posiada żadnego majatku. Podniósł, że utrzymuje się samodzielnie, a rodzina nie wspiera go finansowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe nie posiada majątku, oszczędności, przedmiotów wartościowych ani dochodów. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dokumentów obrazujących stan majątkowy pełnomocnik Skarżącego (ojciec) oświadczył, że Skarżący nie posiada rachunków bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący nie posiada zatrudnienia i utrzymuje się z oszczędności oraz bardzo nieregularnie i w niskich kwotach jest wspierany przez rodzinę. Miesięczne koszty utrzymania Skarżącego wynoszą: czynsz – 500 zł, rachunki za gaz i energię – 100 zł, wyżywienie 300 zł, odzież - 50 zł, środki czystości – 20 zł, karta miejska – 220 zł / 3 miesiące. W stosunku do Skarżącego prowadzona jest egzekucja na kwotę 803,72 zł. Z przedłożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT-37 za 2011 r. wynika, że Skarżący uzyskał dochód w kwocie 2.148,75 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący jest również zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem w kwocie 492 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy budzą poważne wątpliwości co do prawdziwości złożonych oświadczeń. Z jednej strony Skarżący oświadcza, że nie pracuje i nie ma żadnych dochodów i zasobów pieniężnych, z drugiej jednak strony samodzielnie się utrzymuje ponosząc miesięczne wydatki w kwocie około 850 zł. Ponadto w urzędowym formularzu PPF Skarżący oświadczył że nie ma żadnego majątku w tym oszczędności natomiast z oświadczenia przesłanego w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wynika, że Skarżący posiada oszczędności. Jednakże kwota posiadanych oszczędności nie została wyjawiona. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 100 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji