III SA/Wa 830/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-06
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie precyzuje żądania zgodnie z obowiązującymi przepisami, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ponieważ wniosek pełnomocnika z urzędu nie odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości regulujących ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik jest związany granicami wniosku i przepisami prawa, a jednoznaczna treść wniosku, nawet jeśli niezgodna z wzorem, nie obliguje sądu do wzywania do wyjaśnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata M. F. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik ten został wyznaczony do reprezentowania K. S. w postępowaniu ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Sąd oddalił skargę, a następnie rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów, uznając go za niezasadny z uwagi na brak spełnienia wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6/12//2017 r.. po rozpoznaniu wniosku adw M. F. o zasądzenie kosztów pomocy prawnej w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/1/2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. i 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
Wyznaczony w sprawie przez ORA, pismem z 4/11/2015 r., na podstawie postanowienia NSA z 6/10/2015 r. I Fz 342/15 pełnomocnik z urzędu - adw. M. F. (dwustronicowym) pismem z 19/7/2017 r. poparła (choć bez konkretnego odniesienia się do istotnych elementów sprawy) skargę, przedstawiła wartość przedmiotu zaskarżenia (1347017,- zł) oraz wniosła o "zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu". Również na rozprawie w dniu 17/8/2017 r., na której Sąd oddalił skargę Strony skarżącej w sprawie III SA/Wa 830/15, poparła skargę oraz wniosła o "zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały zasądzone ani w całości, ani w części".
Urzędnik sądowy, rozpoznając wniosek pełnomocnika z urzędu jest związany, zgodnie z zapisem art. 2 i art. 7 Konstytucji RP (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz 483) tak granicami wniosku, jak przepisami prawa, nie wspominając już o okolicznościach sprawy – w tym jednoznacznej treści dwukrotnie złożonych wniosków o "zasądzenie zwrotu kosztów postępowania". Z uwagi na obowiązek respektowania przywołanych zasad legalizmu nie może pominąć, że treść wniosku pełnomocnika z urzędu (byłego adwokata, jak wynika z pisma z 9/11/2017 r.) nie odpowiada jednoznacznie sprecyzowanym wymogom przewidzianym ani w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3/10/2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz 1715), ani w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22/10/2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2015 poz. 1805), ani nawet we właściwym dla oceny sprawy § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz 461 tj). Nie ma wobec oczywistej treści przepisów regulujących zasady zasądzania i przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikom (clara non sunt interpretanda) zastosowania do wniosku pełnomocnika z urzędu koncepcja derywacyjna wykładni prawa (omnia sunt interpretanda), ponieważ urzędnik sądowy jest związany wolą profesjonalnego pełnomocnika jednoznacznie wyrażoną. Urzędnik sądowy uznaje za swoje poglądy, zgodnie z którymi nie miał obowiązku wezwania do wyjaśnienia treści pisma procesowego sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli treść ta jest jednoznaczna, lecz niezgodna z wzorem oświadczeń zawartym w przepisach. Sporządzenie bowiem pisma procesowego przez fachowego pełnomocnika nie pozwala na przypisanie mu takiej treści, która nie została w nim wyrażona (postanowienie z [...] /9/2015 r. [...] ). Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, formalizm procesowy stanowi realizację niezbywalnych zasad postępowania i gwarantuje podmiotom postępowania pewność, że czynności innych podmiotów zostaną poczytane przez sąd za skuteczne o tyle, o ile zostaną podjęte w odpowiedniej formie procesowej (wyrok z 19/4/2012 r., IV CSK 384/11, postanowienie z 6/9/2013 r., V CZ 38/13, program Lex).
Nie istnieje w sprawie możliwość, o co dwukrotnie zwracał się pełnomocnik z urzędu "zasądzenia" kosztów pomocy prawnej, ponieważ, wobec oddalenia skargi wyrokiem z 17/8/2017 r. III SA/Wa 830/15, nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 200 i art. 205, jak też w treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej jako u.p.p.s.a.), czyli możliwość "zasądzenia" od strony przeciwnej wzmiankowanych kosztów. Tym samym, wobec okoliczności sprawy, treści pisma procesowego z 19/7/2017 r., jak też dwukrotnego, o jednoznacznej treści wniosku pełnomocnika z urzędu, odpadła konieczność rozważania stosowania w sprawie art. 250 § 2 u.p.p.s.a. i następstw podjęcia decyzji o stosowaniu tego przepisu wraz z konsekwencjami. Uwaga ta jest istotna z uwagi na tożsamość "merytorycznej" argumentacji z pisma z 19/7/2017 r. z przyczynami zawieszenia postępowania wyjaśnionymi przez Sąd z urzędu w postanowieniu z 25/11/2015 r. III SA/Wa 830/15 o zawieszeniu postępowaniu sądowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 i § 2, art. 200 i art. 258 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a., należało stwierdzić, w stanie faktycznym sprawy, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło