III SA/Wa 838/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że decyzja, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej zwaną "k.p.a."), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwany "Prezesem ZUS") postanowił utrzymać w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwanym "Zakładem") z dnia [...] listopada 2005 r. odmawiającej T. C. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 2001 r. do listopada 2002 r.; ubezpieczenie zdrowotne od października .2001 r. do listopada 2002 r.; Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2001r. do listopada 2002 r. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Zakład przeniósł odpowiedzialność za zaległe składki T. C. na męża T. C.. Następnie pismem z dnia 3 października 2005 r. T. C. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP, których nie zapłaciła jego żona prowadząc działalność gospodarczą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...] z dnia [...].11.2005 r. skierowaną do T. C. odmówił umorzenia należności. Z decyzją powyższą nie zgodził się T. C. i pismem z dnia 14 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku Skarżący powołał się między innymi na przewlekłą chorobę oraz nieściągalność zadłużenia, co potwierdzają według niego postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.. Skarżący powoływał się także na zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, długi wobec S. M. "P." w K., decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego oraz prowadzone z tego tytułu egzekucje komornicze. Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję skierowaną do T. C.. W uzasadnieniu wskazał, iż w przedstawionym odwołaniu Skarżący nie ustosunkował się do argumentu Zakładu w związku z brakiem jakiejkolwiek informacji na temat adresu zameldowania lub pobytu żony T. C.. W związku z tym w dalszym ciągu nie jest możliwe ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej zobowiązanej, która pomimo, iż od wielu miesięcy nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego to upoważnia męża (pismo z dnia 31.10.2005 r.) - T. C. - do reprezentowania siebie w sprawach dotyczących działalności gospodarczej. Prezes Zakładu wskazał, iż powołane okoliczności we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie mogą stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności wobec ZUS. Uzasadniając to wskazał, iż nie zachodzi w rozpoznawanym przypadku całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm., dalej powoływanej jako u.o.s.u.s.). Zdaniem Prezesa ZUS nie wystąpiły też przesłanki do umorzenia, o. których mowa w §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141 poz.1365 - zwanego dalej "rozporządzeniem z 31 lipca 2003 r."). Zatem trudna sytuacja życiowa oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS, nie przesądza, w ocenie Prezesa ZUS, o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku tym bardziej, że zaistnienie przesłanek nie obliguje Zakładu do podjęcia pozytywnej decyzji w tym zakresie. Na decyzję Prezesa Zakładu T. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazał, iż regulowanie zaległych składek ZUS pozbawi go i jego rodzinę zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał, iż wszystkie dokumenty podpisywane były jego imieniem i nazwiskiem. Podniósł, iż T. C. nie figuruje jako osoba bezrobotną w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.. W ocenie Skarżącego złożone w trakcie postępowania dokumenty potwierdzają, iż zaległe składki nie są ściągalne. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji a ponadto wskazał na możliwość zawarcia przez zobowiązaną układu ratalnego. Ponadto w piśmie z dnia 22 marca 2006 r. Skarżący poinformował Sąd, iż wniosek o umorzenie zadłużenia z dnia 3 października 2005 r. odwołania z 14 grudnia 2005 r. oraz skargę składał w imieniu własnym, w związku z obciążeniem jego osoby odpowiedzialnością za zobowiązania żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. - zważył co następuje; Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa i polega na ustaleniu wiążących konsekwencji prawnych dla indywidualnie - konkretnego podmiotu prawa. Jednym z najistotniejszych elementów decyzji jest oznaczenie strony, do której jest ona skierowana. Z tego też względu prawidłowe określenie podmiotu będącego stroną postępowania oraz jego statusu prawnego warunkuje właściwe oznaczenie adresata decyzji administracyjnej. Z art. 28 k.p.a. wynika, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei art. 29 k.p.a. wskazuje, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Należy przyjąć zatem, że przepis art. 29 k.p.a. określa podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną. Zdolność ta oznacza prawną możliwość występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym. Posiada ją ten, kto dysponuje zdolnością bycia podmiotem praw i obowiązków, o których rozstrzyga się przez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o normy prawa materialnego. A więc każdy podmiot, który potencjalnie, ze względu na swój interes materialnoprawny, może stać się stroną stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego w oparciu o decyzję administracyjną, będzie uprawniony do występowania w postępowaniu administracyjnym jako strona - Komentarz do art. 29 kodeksu postępowania administracyjnego) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005 Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna - między innymi - zawierać oznaczenie strony, przy czym oczywiście oznaczenie to musi być prawidłowe, tj. zindywidualizowane, co do aktualnego stanu tegoż podmiotu, gdyż związana z tym jest ściśle kwestia wykonania decyzji. Należy zauważyć, iż oznaczenie osoby fizycznej, polega na podaniu jej imienia i nazwiska. Rozpoznając kwestię zindywidualizowania strony w niniejszym postępowaniu należy zauważyć, iż organy wskazały jako adresata decyzji T. C.. Tymczasem stroną tego postępowania jest T. C., na którego przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania żony i który we własnym imieniu występował o umorzenie zaległych składek składając wniosek o umorzenie z dnia 3 października 2005 r. a następnie wniosek o ponowne rozpoznanie i skargę do Sądu. Nie zmienia tego faktu ogólne pełnomocnictwo udzielone przez T. C. mężowi T. C. do reprezentowania "w sprawach działalności gospodarczej oraz jej zakończenia". Z pełnomocnictwa tego nie wynika, że T. C. udziela pełnomocnictwa do występowania przed ZUS w jej imieniu. Należy zauważyć ponadto, iż wniosek o umorzenie wpłynął w dniu 3 października 2005 r. Natomiast działalność gospodarcza została wyrejestrowana w dniu 31 maja 2005 r. Zatem w dniu 3 października 2005 r. Skarżący nie mógł występować w imieniu żony o umorzenie zaległych składek na podstawie pełnomocnictwa, ograniczonego do spraw związanych z działalnością gospodarczą. Skierowanie decyzji do osoby, która nie wnosiła o umorzenie składek i oznaczenie tej osoby jako strony postępowania oraz odmowa przyznania określonych praw jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną. W konsekwencji powoduje to, że decyzja ta jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156. § 1 pkt 4 kpa, ponieważ decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.