III SA/Wa 838/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Konrad Aromiński, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę Decyzją z [...] września 2023 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł o solidarnej wraz z S. Sp. z o. o. odpowiedzialności podatkowej A. M. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2-10,12/2021 roku w łącznej kwocie 95.724,72 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 27.285,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 915,18 zł. Decyzja została doręczona Stronie 11 października 2023 roku. W dniu 14 grudnia 2023 roku, z uchybieniem ustawowego terminu, Strona wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Jednocześnie Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej poprzez błędne i nieuzasadnione zastosowanie oraz przyjęcie (a contrario), iż Skarżąca ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w sytuacji kiedy Skarżąca nie miała obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a nawet gdyby Spółka była niewypłacalna, Skarżąca nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, przedwczesne wydanie zaskarżonej decyzji, jak również prowadzonego postępowania, wobec braku wyczerpania wszelkich dostępnych możliwości w zakresie ustalenia majątku Spółki, art. 10 Prawa upadłościowego poprzez błędne uznanie, że Spółka posiadała co najmniej dwóch wierzycieli, podczas gdy organ nie wskazuje danych drugiego wierzyciela, jak również daty powstania zobowiązania drugiego wierzyciela, a w konsekwencji powyższych zarzutów brak podstaw do orzeczenia w zakresie solidarnej odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania Spółki. Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W złożonym odwołaniu pełnomocnik Strony zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu ww. wniosku pełnomocnik Strony wskazał, cyt.: "Skarżąca wnosi o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, z uwagi na sytuację zdrowotną matki Skarżącej, jak również pilnego oraz niezaplanowanego wyjazdu do Republiki Białoruś celem pomocy w opiece matki, chorującej onkologicznie. Skarżąca nie złożyła wniosku z uwagi na pilny wyjazd oraz brak możliwości złożenia odwołania w terminie. W załączeniu przekładam wydruk ze zdjęcia paszportu z prezentatą (potwierdzeniem) przekroczenia granicy polsko - białoruskiej, jak również wydruk dokumentacji medycznej matki Skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym z języka rosyjskiego, wnosząc o przywrócenie Skarżącej terminu do złożenia odwołania w niniejszej sprawie". Postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku oraz odmówił jego przywrócenia. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że uchybienie terminu zawitego powoduje dla strony ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego. Strona wnosząc odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, dopełniła czynności, o której mowa w przepisie art. 162 § 2 zdanie 2 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że z akt niniejszej sprawy wynika, że Strona dowiedziała się o przedmiotowej decyzji w dniu jej doręczenia, tj. 11 października 2023 roku. Skarżącej przysługiwał czternastodniowy termin na wniesienie odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Jednocześnie wskazać należy, że w przedmiotowym wniosku pełnomocnik Strony nie wskazał powyższych okoliczności sprawy. We wniosku o przywrócenie terminu brak jest informacji dotyczącej daty ustania przyczyny, z powodu której doszło do jego uchybienia jaką w przedmiotowej sprawie - zgodnie z oświadczeniem Strony - był pilny oraz niezaplanowany wyjazdu do Republiki Białoruś celem pomocy w opiece chorującej onkologicznie matce. Na dowód Strona załączyła wydruk ze zdjęcia fragmentu strony z paszportu z prezentatą przekroczenia granicy polsko - białoruskiej z wskazaną datą "[...]10.2023". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył jednak, że skarżona decyzja została prawidłowo doręczona Stronie kilka dni później tj. 11 października 2023 r., co dowodzi, że Skarżąca ponownie była już w Polsce. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku Strona złożyła za pośrednictwem operatora pocztowego 14 grudnia 2023 roku. Powyższe jasno wskazuje, że nie została spełniona przesłanka złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku, zgodnie z którym decyzja została przesłana Skarżącej na adres rejestracyjny - do doręczeń wskazany przez Stronę, tj. ul. [...], [...] W. Powyższą decyzję doręczono Stronie 11 października 2023 roku. Dodatkowo powołana przez pełnomocnika Skarżącej argumentacja we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. jest niewystarczająca, nie znalazła swojego potwierdzenia w dokumentacji załączonej przez Stronę. W złożonym wniosku brak jest podstawowej informacji, która dotyczy daty wyjazdu Skarżącej do Republiki Białorusi. Zdaniem Organu odwoławczego Strona nie przedłożyła wiarygodnego dokumentu potwierdzającego wyjazd do Republiki Białorusi. Przesłany załącznik w postaci wydruku ze zdjęcia paszportu z prezentatą (potwierdzeniem) przekroczenia granicy polsko - białoruskiej z datą [...] października 2023 roku nie świadczy o tym, że dokument ten należy do Skarżącej. Organ odwoławczy stwierdził, że powołane okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której Skarżąca nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, tym bardziej, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku została prawidłowo doręczona Stronie 11 października 2023 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne i nieuzasadnione przyjęcie, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi na złożenie odwołania nastąpiło bez winy Skarżącej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż Skarżąca nie zawiniła w uchybieniu złożenia odwołania, 2. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne i nieuzasadnione przyjęcie, iż Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż Skarżąca nie zawiniła w uchybieniu złożenia odwołania, a w konsekwencji wydanie postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W odpowiedzi Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Rozpoznając powyższą skargę w ramach sprawowanej kontroli według powyższych kryteriów Sąd w składzie niniejszym uznał ją za niezasadną. Sąd na wstępie wskazuje, że złożoną w sprawie skargę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest przede wszystkim to, czy zostały przez Stronę spełnione wszystkie przesłanki obligujące organ podatkowy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Naczelnik Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2023 roku. Ustawodawca podatkowy wprowadził instytucje przywrócenia terminu do polskiego systemu podatkowego w ramach art. 162 O.p. Zgodnie z § 1 przedmiotowej regulacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego przepisu należy wywieść, iż organ ma obowiązek przywrócić termin, jeżeli w sprawie wystąpiły kumulatywnie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi; 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W rozpoznawanej sprawie za spełnione należy uznać pierwszą oraz czwartą przesłankę. Akta administracyjne wskazują na niedochowanie przez Stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika. Zatem w sprawie została spełniona przesłanka odnosząca się do uchybienia terminowi do złożenia środka zaskarżenia. W sprawie razem z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono również odwołanie od decyzji. Z tego powodu została spełniona również przesłanka dotycząca dokonania czynności, której termin został uchybiony. Kwestia ta nie jest sporna pomiędzy Skarżącą oraz Organem. Pozostałe przesłanki nie zostały spełnione. Ustawodawca podatkowy w ramach omawianej regulacji wprowadził termin zawity na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przedmiotowy wniosek należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Słusznie, zdaniem Sądu w składzie niniejszym, DIAS zajął stanowisko, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że z akt niniejszej sprawy wynika, że Strona dowiedziała się o przedmiotowej decyzji w dniu jej doręczenia, tj. 11 października 2023 roku. Skarżącej przysługiwał czternastodniowy termin na wniesienie odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. za pośrednictwem organu pierwszej instancji. We wniosku o przywrócenie terminu brak jest informacji dotyczącej daty ustania przyczyny, z powodu której doszło do jego uchybienia jaką w przedmiotowej sprawie - zgodnie z oświadczeniem Strony - był pilny oraz niezaplanowany wyjazdu do Republiki Białoruś celem pomocy w opiece chorującej onkologicznie matce. Wyjazd miałby mieć miejsce [...] października 2023 r. Decyzja została zaś odebrana 11 października 2023 r. przez sama Skarżącą. Tym samym z powyższego wynika, że Strona wróciła do Polski po wyjeździe w dniu [...] października. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 roku Strona złożyła za pośrednictwem operatora pocztowego 14 grudnia 2023 roku. Strona zatem nie wykazała, iż termin do złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie został zachowany. W sprawie nie doszło również do wypełnienia przesłanki dotyczącej braku winy zainteresowanego. Przedstawiciele judykatury wskazują w tym zakresie, iż przy ocenie braku winy organ administracji musi przyjmować tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena winna się odbywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, jak i okoliczności świadczących o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (wyrok NSA z dnia 07.07.2011 r., sygn. akt: II FSK 288/10). Skarżąca wskazywała w tym zakresie, iż nie złożyła odwołania w ustawowym terminie, z uwagi na sytuację zdrowotną jej matki, jak również pilnego oraz niezaplanowanego wyjazdu do Republiki Białoruś celem pomocy w opiece matki, chorującej onkologicznie. Ze zwrotnego potwierdzenia decyzji Organu I instancji wynika, iż decyzja została przesłana Skarżącej na do doręczeń wskazany przez Stronę, tj. ul. [...], [...] W. Powyższą decyzję doręczono Stronie w dniu 11 października 2023 roku. A zatem Strona musiała wrócić z wyjazdu, na który się powołuje, a mający miejsce w dniu [...] października. Nie przedstawiono zaś żadnych innych okoliczności wskazujących, że Strona nie mogła złożyć odwołania od powyższej decyzji po dniu doręczenia tej decyzji tj. dniu 11 października 2023 r. Sąd zatem w pełni zgadza się z argumentacją DIAS zawartą w kontrolowanym orzeczeniu, że powołane okoliczności nie uprawdopodobniają, iż uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której Skarżąca nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.