III SA/Wa 840/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący J. M. poinformował, że utrzymuje się jedynie z renty rodzinnej w kwocie 961 zł. Kwota ta wystarcza na minimalne przeżycie. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał formularz PPF, w którym wyjaśnił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ani nie osiąga dochodów z żadnych innych – poza wymienioną rentą – źródeł. Renta ta podlega zajęciu komorniczemu. Majątek Skarżącego nie jest dzierżawiony. Do majątku tego zaliczył dom oraz działkę zabudowaną młynem wraz z zapleczem magazynowo-socjalnym. Skarżący wskazał, że nie posiada rachunków bankowych. Ciąży na nim zadłużenie w kwocie 255.000 zł i kwota ta objęta jest postępowaniami egzekucyjnymi. Skarżący nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Koszty związane z utrzymaniem wynoszą 500 zł i składają się na nie opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki i miał węglowy. Skarżący przedstawił odpis skrócony aktu zgonu żony, decyzję o waloryzacji renty, odcinek przekazu pocztowego, zeznanie podatkowe. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należy wyjaśnić, iż co prawda Skarżący nie wypełnił rubryki 4 formularza PPF, niemniej referendarz sądowy przyjął, że granice jego żądania są tożsame z tymi, które zakreślił on w formularzu złożonym w toczącej się równolegle sprawie III SA/Wa 839/13. W rezultacie referendarz sądowy odstąpił od wzywania Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku, uznając, iż wiążący jest dla niego zakres żądania wytyczony w formularzu wypełnionym tego samego dnia, choć do innej sprawy. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z udzielonych przezeń informacji wynika bowiem, że jedynym źródłem utrzymania Skarżącego jest renta wynosząca (po potrąceniu egzekucyjnym) 961 zł. Same tylko opłaty związane z energią elektryczną, gazem, wodą, ściekami i miałem węglowym pochłaniają – według oświadczenia – 500 zł. Uwzględniając powyższe oraz to, że kwota, którą Skarżący dysponuje - po opłaceniu opisanych wyżej wydatków - pozwala na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych uznać należało, iż wykazał on, że nie ma dostatecznych środków na prowadzenie sprawy przed sądem. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Jednocześnie referendarz sądowy nie wyciągnął negatywnych konsekwencji z faktu nienadesłania dokumentów potwierdzających wysokość wydatków, dając wiarę oświadczeniu Skarżącego, że koszty utrzymania wynoszą 500 zł. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.