III SA/Wa 840/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-21
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Tomasz Sałek, Piotr Dębkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej może zostać umorzone z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które nie zostało formalnie stwierdzone w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie ulgi podatkowej (np. rozłożenia na raty) nie jest bezprzedmiotowe, dopóki zobowiązanie podatkowe, którego dotyczy, nie zostało prawomocnie stwierdzone jako przedawnione w odrębnym postępowaniu. Zarzuty dotyczące przedawnienia powinny być badane w postępowaniu wymiarowym, a nie w postępowaniu o udzielenie ulgi, które może jedynie czerpać z wyników postępowania wymiarowego, np. umarzając postępowanie w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie co do części uregulowanej należności i rozłożył na raty pozostałą część. Skarżący wniósł odwołanie, domagając się umorzenia postępowania, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązania i doręczeń. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc analogiczne zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowych oddala skargę
Decyzją z [...] marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej: DUKS) z [...] listopada 2016 r. określającą M.C. (dalej: Skarżący) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.
W dniu 10 kwietnia 2017 r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek M.C. o rozłożenie na raty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.
Decyzją z [...] października 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) umorzył postępowanie co do części należności, która została przez Skarżącego uregulowana oraz rozłożył na raty pozostałą część należności wraz z odsetkami za zwłokę zgodnie ze złożonym wnioskiem. NUS ustalił ponadto wysokość opłaty prolongacyjnej oraz terminy płatności, wysokość poszczególnych rat, kwoty odsetek i opłaty prolongacyjnej.
Na powyższą decyzję Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania.
M.C. zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie:
- art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "Op"), poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i w związku z tym wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych tej sprawy i uznanie, że zobowiązanie podatnika nie uległo przedawnieniu;
- art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Op, poprzez uznanie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu, w sytuacji gdy pismo organu nie spełniało wymagań formalnych aby uznać je za zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a ponadto zostało doręczone z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika;
- art. 145 § 2 w zw. z art. 212 Op, poprzez pominięcie ustanowionego w sprawie pełnomocnika podczas próby zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które to naruszenie skutkuje tym, że pismo nie weszło do obrotu prawnego w sposób wymagany przepisami prawa.
Decyzją z [...] stycznia 2018 r. DIAS, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 Op, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.C., działający za pośrednictwem pełnomocnika – doradcy podatkowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie.
Skarżący postawił analogiczne zarzuty jak te, które podniósł w złożonym uprzednio odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Niniejsza sprawa dotyczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 Op organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieregulowanych w terminie zaliczek na podatek.
Skarżący złożył stosowny wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowych, który został uwzględniony przez NUS. Jednakże już na etapie odwołania Skarżący uznał, że postępowanie podatkowe w sprawie złożonego przezeń wniosku winno zostać umorzone.
Zgodnie z art. 208 § 1 Op, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydane decyzje o umorzeniu postępowania.
Zdaniem Sądu powołany przepis znajduje zastosowanie do spraw ulg podatkowych. Bezcelowym jest bowiem procedowanie w sprawie ulgi w spłacie zaległości, która nie istnieje, gdyż zobowiązanie przekształcone uprzednio w ową zaległość uległo przedawnieniu.
W ocenie Skarżącego, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż przedawnieniu uległo zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., określone na mocy decyzji DUKS z [...] listopada 2016 r.
Sąd zauważa jednak, że Skarżący, z niezrozumiałych przyczyn, formalnego stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania za 2010 r. oczekuje w postępowaniu dot. rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Świadczą o tym stawiane zarzuty odwołania, powtórzone w złożonej skardze. Skarżący pomija jednak, że rolą organów w tym postępowaniu nie jest badanie czy zobowiązanie określone w innym akcie uległo przedawnieniu. Nie jest to również rolą Sądu kontrolującego legalność decyzji w sprawie ulgi podatkowej.
Oczywistym jest, że w razie powzięcia informacji o wygaśnięciu zobowiązania na skutek przedawnienia dalsze procedowanie w sprawie ulgi byłoby bezcelowe, a zatem w takim wypadku postępowanie należałoby umorzyć. Skarżący pomija jednak, ze jak dotąd żaden organ lub sąd nie stwierdził prawomocnie wygaśnięcia zobowiązania M.C. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. na skutek przedawnienia.
Z kolei okoliczności podniesione w skardze, które miałyby świadczyć o tymże przedawnieniu, nie mogą być oceniane w tym postępowaniu lecz podlegały analizie w postępowaniu wymiarowym. To w postępowaniu wymiarowym z urzędu badana jest kwestia przedawnienia zobowiązania, którego to postępowanie dotyczy. Postępowanie w sprawie ulgi podatkowej może natomiast jedynie czerpać z wyników postępowania wymiarowego, np. organ może umorzyć postępowanie w sprawie ulgi w następstwie stwierdzenia w decyzji wymiarowej wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, którego dotyczył wniosek o udzielenie ulgi.
Sądowi wiadomo jest natomiast z urzędu, że na decyzję wymiarową została złożona skarga, którą tut. Sąd uwzględnił wyrokiem z 21 września 2018 r., III SA/Wa 1870/17. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd przyznał rację Skarżącemu w kwestii braku zawieszenia postępowania z przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Op. Sąd wskazał, że organy nie spełniły wymogu z art. 70c Op, gdyż stosowne zawiadomienie doręczyły podatnikowi z pominieciem ustanowionego pełnomocnika.
W powołanym wyroku Sąd zostawił jednak otwartą kwestię wygaśnięcia zobowiązania, gdyż nie wykluczył, że mogło dojść do zawieszenia lub przerwania biegu przedawnienia z innych przyczyn. Na chwilę obecną wygaśniecie zobowiązania za 2010 r. nie zostało zatem formalnie stwierdzone. Z tych przyczyn, wbrew zarzutom skargi, postępowanie w sprawie ulgi nie było (ani nie jest) bezprzedmiotowe, zaś organ odwoławczy w pełni zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uwzględniającą wniosek Skarżącego o rozłożenia na raty zaległości podatkowej.
Sąd rozpoznając sprawę, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Dokonując powyższego stwierdzenia Sąd ma na względzie stan faktyczny ustalony prawidłowo w sprawie, a także brak innych uchybień o charakterze proceduralnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej "Ppsa"), należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło