III SA/Wa 843/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-21

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (adwokata) w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jego sytuacja finansowa, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych, nadal uzasadniała potrzebę wsparcia profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie adwokata jest niezbędne do skorzystania z prawa do kontroli sądowej w drodze skargi kasacyjnej, której sporządzenie wymaga przymusu adwokackiego zgodnie z art. 175 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący wskazał na brak środków finansowych na profesjonalnego pełnomocnika, przedstawiając szczegółowo swoją trudną sytuację materialną związaną z pracą i kosztami utrzymania w Australii, spłatą kredytu hipotecznego i alimentami w Polsce. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r. postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata - We wniosku z 30 czerwca 2015 r. skarżący – M.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata). W uzasadnieniu wskazał na konieczność wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd I instancji postanowienia odrzucającego skargę oraz brak środków na ustanowienie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i ucząca się córką. Oświadczył, że ani on, ani jego żona nie posiadają żadnych oszczędności ani majątku w kraju, czy też za granicą, gdzie obecnie pracują. Bieżące wynagrodzenia skarżącego i jego żony są przeznaczane na comiesięczne wydatki związane z prowadzeniem trzyosobowego gospodarstwa domowego, spłatę kredytu hipotecznego, alimenty dla dzieci, opłaty za ubezpieczenie kredytu, obowiązkowe ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia i ciągłe naprawy samochodu (rok prod. 2003), opłaty za energię, wodę, gaz oraz żywność. Z uwagi na trudną sytuację finansową skarżący i jego rodzina korzystają z wypoczynku wakacyjnego jedynie raz na dwa lata. Skarżący wyjaśnił, że nie był w stanie w żaden sposób przygotować się na opłatę w wysokości (500 zł). W informacji dotyczącej stanu majątkowego skarżący wykazał dom o pow. 145 m², niewykończony, nienadający się do zamieszkania, obciążony kredytem hipotecznym (raty kredytu do 2033 r.). Skarżący wskazał, że jego żona zatrudniona jest w Ambasadzie RP w C. w charakterze pracownika krajowego. Wysokość jej wynagrodzenia za pracę jest niższa od ustawowej płacy minimalnej obowiązującej w Australii (ustawa ta nie ma zastosowania do pracowników Ambasady i członków jej rodzin). Skarżący wskazał, że osiąga dochód miesięczny brutto ( w przeliczeniu na PLN) w wysokości 18.000 a jego żona 5.500. Wyjaśnił, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, ani rachunku bankowego w Polsce. Oba rachunki małżonków zostały zajęte przez urząd skarbowy. Małżonkowie spłacają w Polsce kredyt hipoteczny z miesięczną ratą w wysokości 4.300 zł oraz płacą alimenty na 3 dzieci w wysokości 2.800 zł. Pozostałe bardzo wysokie koszty utrzymania w Australii przekraczają dochody małżonków. Są oni zadłużeni w banku australijskim na kwotę 5.574,20 AUD (ponad 15.000 PLN). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na wstępie należy poczynić uwagę natury ogólnej. Otóż na mocy postanowienia z 15 lipca 2015 r. Skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z czym sytuacja materialna Skarżącego była już przedmiotem analizy referendarza sądowego, w efekcie której - jak to wskazano wyżej - zwolniono go od kosztów sądowych. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku nie uległa zmianie. Z akt sprawy, w tym z akt administracyjnych wynika, że sytuacja finansowa zmusiła skarżącego do wyjazdu wraz z żoną i najmłodszą córką do Australii. W kraju skarżący pozostawił troje dorosłych, ale uczących się dzieci, na które płacą z żoną alimenty. Skarżący spłaca również kredyt hipoteczny zaciągnięty (w CHF) na budowę domu, którego wartość znacząco przewyższa wartość domu (zadłużenie wynosi 1,2 mln zł). Poza tym, budowa tego domu nie została ukończona i dom nie nadaje się do zamieszkania. W celu spłaty zobowiązań w kraju małżonkowie zadłużają się w Australii, choć na mniejsza skalę z nadzieją spłaty zobowiązań przed powrotem do kraju. Podkreślić również trzeba, że wysokości wynagrodzenia w Australii, które w przeliczeniu na PLN uzyskuje skarżący wraz żoną nie można automatycznie przekładać na realia polskie. Obydwoje małżonkowie zatrudnieni są w Ambasadzie RP w C. . Wynagrodzenie skarżącego jest – jak wskazuje skarżący – "równe pensji lokalnej sprzątaczki i niższe od pensji lokalnego kierowcy", pensja żony skarżącego "stanowi 1/3 pensji lokalnej sprzątaczki i jest dużo niższa od ustawowej płacy minimalnej 2.760 AUD tj. 7.840 PLN". Powyższa różnica wynika przede wszystkim z wysokości cen obowiązujących w Australii. Skarżący od dwóch lat nie jest w stanie zaoszczędzić żadnych pieniędzy, a cały dochód przeznaczany jest na comiesięczną egzystencję. Warto też zauważyć, że w aktach administracyjnych znajdują się wydruki z porównaniem wysokość wynagrodzeń w Polsce i w Australii oraz wykaz najniższych cen podstawowych produktów (przykładowo bochenek chleba w Australii kosztuje 14 zł, kg marchwi – 9,80 zł, buraków/cebuli – 8,40 zł, mąka – 8,37 zł, ryż – 10,22 zł, proszek do prania 1,5 kg – 47,60 zł). W związku z powyższym, miesięczne niezbędne koszty utrzymania rodziny skarżącego wynoszą 19.570 PLN (w tym, na spłatę kredytu hipotecznego w kraju, obowiązkowe ubezpieczenia, opłaty za media, alimenty na dzieci) i przewyższają uzyskiwane dochody (por. oświadczenia k- 58-63 akt admin.) W tym stanie rzeczy, wskazać należy, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jego ustanowienie umożliwi Skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie postanowienia z 24 czerwca 2015 r. Jest to o tyle istotne, że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim" czyli wprowadzonym przepisem art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło