III SA/Wa 843/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 24 czerwca 2015r., sygn. akt III SA/Wa 843/15 sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 24 czerwca 2015r., sygn. akt III SA/Wa 843/15 M.K. (dalej zwany "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r. Postanowieniem z 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. W dniu 29 czerwca 2015 r. Skarżący na urzędowym formularzu PPF złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W dniu 14 lipca 2015 r. Skarżący na urzędowym formularzu PPF złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 31 sierpnia 2015 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r. wraz ze skargą kasacyjną od ww. postanowienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż odpis postanowienia WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi Skarżący odebrał w dniu 29 czerwca 2015 r. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 29 lipca 2015 r. Skarżący, wobec przymusu adwokackiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej i wobec braku środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, w okresie biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej złożył pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. (złożone na Biurze podawczym Sądu w dniu 16 lipca 2015 r.) wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. ustanowił dla Skarżącego adwokata z urzędu. Pełnomocnik powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, iż w wypadku ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego w trybie art. 244 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 ww. ustawy) jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Pełnomocnik Skarżącego otrzymał pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia 18 sierpnia 2015 r. informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem Skarżącego w dniu 26 sierpnia 2015 r. Tym samym w ocenie pełnomocnika Skarżącego, brak jest winy w uchybieniu terminu oraz zachowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) dalej w skrócie zwana Ustawą zmieniającą, dokonano nowelizacji ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) – dalej w skrócie zwanej p.p.s.a. Zgodnie z art. 2 Ustawy zmieniającej, przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zmiany w p.p.s.a., które zostały dokonane Ustawą zmieniającą weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015r. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W myśl art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Na wstępie należy wyjaśnić, iż na skutek nowelizacji p.p.s.a. na podstawie art. 1 pkt 57 Ustawy zmieniającej został zmieniony przepis art. 194 § 1 p.p.s.a m.in. poprzez dodanie po pkt 1 pktu 1a zgodnie z którym zażalenie przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie podstawą prawną postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi był przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. Tym samym z uwagi na treść art. 2 w związku z art. 1 pkt 57 ustawy nowelizującej należy przyjąć, iż od dnia 15 sierpnia 2015 r. środkiem zaskarżenia od powyższego postanowienia z dnia 24 czerwca 2015 r. na gruncie obecnie obowiązujących przepisów jest zażalenie. W związku z tym Sąd uznał, iż pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia 31 sierpnia 2015 r. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi, zaś skarga kasacyjna wniesiona wraz z powyższym wnioskiem jest w istocie zażaleniem od powyższego postanowienia. Wobec powyższego pełnomocnik Skarżącego wnosząc wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 843/15 spełnił warunki formalne wymienione w art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie ww. postanowienie WSA zostało doręczone Skarżącemu na adres pełnomocnika do doręczeń w dniu 29 czerwca 2015 r. Zażalenie pełnomocnika Skarżącej na powyższe postanowienie zostało złożone na biurze podawczym Sądu osobiście w dniu 31 sierpnia 2015 r. a więc z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie Skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, iż przyczyną uchybienia terminu w niniejszej sprawie był przymus adwokacki przy sporządzeniu skargi kasacyjnej zaś pełnomocnikiem Skarżącego został ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. Pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia 18 sierpnia 2015 r. informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem Skarżącego otrzymał w dniu 26 sierpnia 2015 r. Sąd zauważa, iż na dzień doręczenia Skarżącemu postanowienia z dnia 24 czerwca 2015 r. środkiem zaskarżenia od tego orzeczenia była skarga kasacyjna, której sporządzenie jest objęte tzw. przymusem adwokackim W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i § 3. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący był adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, albo spełniał inne kryteria zawodowe pozwalające na sporządzenie skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. wyznaczyła pełnomocnika do reprezentowania Skarżącego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zasadniczy wpływ na uchybienie terminu miała zmiana przysługującego środka zaskarżenia, a tym samym terminu do jego wniesienia dokonana na podstawie Ustawy zmieniającej p.p.s.a. Okoliczność ta była niezależna od Skarżącego i jego pełnomocnika. Zdaniem Sądu, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd z urzędu ustała w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość jego wniesienia. Powyższa okoliczność według Sądu ustała w dniu 26 sierpnia 2015 r. tj. w dniu w którym otrzymał listownie informację z Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącego, gdyż od tej daty pełnomocnik Skarżącego mógł podejmować czynności procesowe w jego imieniu, w tym wnieść zażalenie. W związku z powyższym Sąd uznał, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu bez winy pełnomocnika Skarżącej. Tym samym wobec uprawdopodobnienia braku winy oraz dochowania przez pełnomocnika Skarżącego wymogów formalnych, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.