III SA/Wa 845/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę III SA/Wa 845/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzył T. G. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 1999 roku do października 1999 roku w łącznej kwocie 8.687,34 zł. Rozstrzygnięcie to zapadło na skutek rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 22 grudnia 2004 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G., decyzji z dnia [...] listopada 2004 roku Nr [...], w której odmówiono umorzenia wskazanej wyżej należności za okres od stycznia do października 1999r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiony został dotychczasowy przebieg postępowania. Prezes ZUS wskazał, iż Skarżący wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2004 roku wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział G., o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 1999 roku do października 1999 roku w łącznej kwocie 8.687,34 zł. Z uwagi na niewłaściwe udokumentowanie przesłanek uzasadniających umorzenie określonych w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 roku Nr 137, poz. 887), powoływanej dalej jako ustawa ubezpieczeniowa, organ decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku odmówił umorzenia wnioskowanych przez Stronę należności. W następstwie tego, Strona skarżąca w dniu 22 grudnia 2004 roku wystąpiła o ponowne rozpoznanie sprawy. W ocenie organu wniosek ten został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia, co spowodowało wszczęcie postępowania sądowego. Postępowanie to zakończone zostało wydaniem w dniu [...] czerwca 2005 roku postanowienia przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z siedzibą w G., sygnatura [...]. W orzeczeniu tym postanowiono zwrócić akta sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. celem nadania biegu odwołaniu Skarżącego z dnia 22 grudnia 2004 roku. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezes ZUS znał, iż Strona skarżąca wykazała, iż stan jej zdrowia oraz trudna sytuacja materialna pozwala na zastosowanie wobec niej norm wynikających z § 3 pkt 1 ppkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 roku Nr 141, poz. 1365). Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 83 ust. 4 w związku z art. 28 powołanej powyżej ustawy ubezpieczeniowej. Powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując na obraźliwe - w jej ocenie - sformułowania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, to jest zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji oraz zasady dochodzenia prawdy obiektywnej. Wskazując na te zarzuty Strona skarżąca wniosła o uchylenie z uzasadnienia sformułowań ją obrażających oraz uznanie, że w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. nastąpiły nieprawidłowości. Autor skargi w jej uzasadnieniu podniósł, iż nie otrzymał decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku Nr [...], o jakiej mowa w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Doręczono mu natomiast decyzję z dnia [...] listopada 2004 roku oznaczoną tym samym numerem. W dalszej części uzasadnienia skargi Strona skarżąca argumentowała, iż treść postanowienia Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z siedzibą w G., (sygnatura [...]) z dnia [...] czerwca 2005 roku, w której nakazano zwrócić akta sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., celem nadania biegu odwołaniu skarżącego z dnia 22 grudnia 2004 roku świadczy o bałaganie i nieładzie panującym w organie. Rozpoznając niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona i wobec tego podlega oddaleniu. Przede wszystkim wskazać należy, iż wniesiona do WSA skarga dotyczy nie samego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] października 2005r. - jest ono bowiem korzystne dla Skarżącego - a zawartego w tej decyzji uzasadnienia. Zarzuty skargi dotyczą użytych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia obraźliwych, w ocenie autora skargi, określeń. Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.), określa jakie elementy powinna zawierać decyzja administracyjna. Wśród nich ustawodawca wymienia uzasadnienie decyzji, którego najistotniejszym elementem są fakty i okoliczności, które organ uznał za udowodnione (uzasadnienie faktyczne), jak również wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (uzasadnienie prawne). Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji stanowi integralną część tego aktu i może być przedmiotem postępowania odwoławczego oraz skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ( por. teza druga wyroku NSA z dnia 15 listopada 2000r., I SA/Gd 668/98, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 1996r.,SA/Bk 120/95 LEX nr 26787). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zasługują na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty, które w istocie swej sprowadzają się do nieuzasadnionego - w ocenie Skarżącego obarczenia go odpowiedzialnością za istniejący nieład w Oddziale ZUS, niedotrzymywanie terminów ustawowych oraz braki w dokumentacji stanowiącej podstawę do podjęcia decyzji w rozpoznawanej sprawie. Powołane przez Stronę okoliczności, w tym również "nieścisłość" polegająca na wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzji ZUS nr [...] jako decyzji z dnia [...] listopada 2005, a nie z 2004r., pozostają bez wpływu na wynik sprawy, która w postępowaniu administracyjnym zakończyła się w sposób korzystny dla Strony. Zaskarżona decyzja zawiera bowiem korzystne dla Skarżącego rozstrzygnięcie - decyzją tą umorzone zostały należności Strony z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP oraz FGŚP za okres oraz w kwotach zgodnych z wnioskiem Strony. Nie zasługuje również na uwzględnienie wniosek Strony o uchylenie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji sformułowań ją obrażających oraz o uznanie, iż ZUS oddział w G. nastąpiły nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy i zastępowania w tym procesie organu. Zakres dokonywanych przez WSA ustaleń zdeterminowany jest poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest oceny z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności ( por. K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002, nr 7-8, s. 51). Zatem dokonywanie przez WSA samodzielnych ustaleń, jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreślano, iż sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny z prawem tejże decyzji ( por. wyrok NSA z 7 lutego 2001r. V SA, 671/00, LEX nr 50 129). Wojewódzki Sąd Administracyjny, który stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako u.p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, stwierdził natomiast, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umarzając należności, których umorzenia odmówił uprzednio ZUS w decyzji z dnia [...] listopada 2004r., nr [...], winien był stosownie do art. 138 § okt 2 k.p.a. uchylić rzeczoną decyzję ZUS i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy. Jak wynika natomiast z sentencji zaskarżonej decyzji, Prezes ZUS zmienił decyzję z dnia [...] listopada 2004r. w ten sposób, iż umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP. We wskazanym wyżej zakresie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Sąd oceniając wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania, stwierdził, iż nie miało ono jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Zauważyć nadto należy, iż zakres dokonywanej przez sąd administracyjny kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu administracji, które w istocie swej - tak jak w rozpoznawanej sprawie - jest korzystne dla Strony - zdeterminowany jest treścią przepisu art. 134 § 2 u.p.p.s.a, statuującego zasadę zakazu reformationis in peius. Przepis ten stanowi, iż sąd administracyjny, może wydać orzeczenie na niekorzyść Skarżącego tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się nie tylko kwalifikowanych naruszeń prawa, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ale również takich naruszeń prawa, które skutkowałyby jej uchyleniem stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c u.p.p.s.a. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. oddalił skargę.