III SA/Wa 846/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych skargę oddala. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku, Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art.28 ust.1 oraz art.32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz.887 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku T. K. odmówił umorzenia należności - wynikających z przeniesienia odpowiedzialności na T. K. byłego członka zarządu Sp. z o.o. "A" - z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od czerwca 2003 roku do kwietnia 2004 roku i od czerwca 2004 roku do kwietnia 2005 roku w łącznej kwocie 13 141,24 zł (kwota główna plus odsetki), składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 984,56 zł za okres od czerwca 2004 roku do kwietnia 2005 roku (kwota główna plus odsetki) oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 306,87 zł za okres od lipca 2005 roku do kwietnia 2005 roku (kwota główna plus odsetki). W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że T. K. od dnia 21 listopada 2002 roku pełnił funkcję Prezesa w Spółce z o.o. "A", która prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do KRS [...]. Spółka ta zatrudniała pracowników. Ostatni pracownik wyrejestrowany został w dniu [...] lipca 2005 roku. Na płatniku ciąży ustawowy obowiązek terminowego comiesięcznego rozliczania i opłacania składek, a niewywiązanie się z tego obowiązku powoduje powstanie zadłużenia. Z obowiązku tego Spółka nie wywiązała się co spowodowało powstanie zaległości. Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku, Nr [...] oraz decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku, Nr [...] odpowiedzialność za zobowiązania Spółki przeniesiona została na T. K. i stał się on odpowiedzialny za spłatę powstałych zaległości. Zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania nie wynika, by T. K. spełniał przesłanki do umorzenia należności wynikające z art.28 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie posiada on nikogo na swoim utrzymaniu. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi jego syn. Pobiera świadczenie rentowe, z którego prowadzona jest skuteczna egzekucja administracyjna. Wobec powyższego nie można mówić o całkowitej nieściągalności należności. Nie zostało też wykazane, by T. K. ze względu na swój stan finansowy nie był w stanie opłacić tych należności, gdyż pozbawiłoby go to możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Brak jest więc także podstaw do umorzenia zadłużenia na podstawie art.28 ust.3a i ust.3b ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył T. K. twierdząc, iż jego zdaniem zachodzą przesłanki do umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność ma miejsce wówczas, gdy dłużnik będący osobą prawną zostanie wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można byłoby egzekwować należności. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla L. z dnia [...] sierpnia 2005 roku został wykreślony z rejestru osób prawnych jako wspólnik Spółki z o.o. "A". Nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości jak i rzeczy ruchomych. Nie posiada własnego mieszkania, samochodu, umeblowania, wyposażenia technicznego, biżuterii. Nie ma możliwości przeniesienia zobowiązania na osoby trzecie. Mieszka u syna, który przebywa za granicą i powraca do kraju w styczniu 2006 roku w związku z czym będzie musiał opuścić mieszkanie, którym się opiekuje i wynająć pokój. Jest osobą chorą po przebytym udarze, wymagającą ciągłej opieki lekarskiej i stałego pobierania leków. Utrzymuje się z renty w wysokości 500 zł. Na leki wydaje regularnie kwotę około 180 - 200 zł. W miesiącu styczniu dojdzie koszt wynajęcia pokoju w kwocie 200 zł i na życie pozostanie mu 100 zł. Z renty prowadzona jest egzekucja komornicza związana ze spłatą należności w Urzędzie Skarbowym, która będzie prowadzona do końca jego życia, gdyż zajmowane kwoty pokrywają jedynie koszty komornika i odsetki w niepełnej wysokości. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zna opnie i postanowienia Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. o braku możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji z tytułu składek ZUS. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku, Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 roku. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Nadto stwierdził, że interpretacja postanowień Komornika Sądowego o braku możliwości skutecznej egzekucji jest nieprawidłowa. W przedstawionych postanowieniach Komornik informuje jedynie tylko o zakończeniu postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do konkretnych tytułów wykonawczych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. K. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, iż decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygająca wniosek o umorzenie zaległości jest tzw. decyzją uznaniową, a nie decyzją związaną. Mimo zaistnienia przesłanek do umorzenia zaległości organ administracji może, ale nie musi wydać decyzję o umorzeniu zaległości. Sąd administracyjny kontrolując decyzję odmawiającą umorzenia zaległości nie posiada kompetencji do nakazania organowi administracji by zaległości te umorzył. Żaden przepis prawa nie daje sądowi administracyjnemu takich uprawnień. Sądowa kontrola decyzji w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek polega na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. W wyroku z dnia 28 kwietnia 2003 roku, sygn. akt II SA 2486/01 (LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany - Sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie w prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy zgromadzony został w sposób pełny i wyczerpujący. Został też należycie przeanalizowany. Organ administracji odniósł się do podnoszonych przez wnioskodawcę zarzutów. Okoliczność, iż wniosek o umorzenie zaległości nie został uwzględniony sama w sobie nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wierzyciel będący podmiotem publicznym jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przeciwieństwie do wierzyciela występującego w stosunkach zobowiązaniowych o charakterze cywilnoprawnym nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną. Składki na ubezpieczenie społeczne służą gromadzeniu środków na wypłaty rożnego rodzaju świadczeń w tym rent i emerytur. Powszechnie wiadomym jest, iż środków pochodzących ze składek ma wypłaty te brakuje. Zakład Ubezpieczeń Społecznych mimo tego, że otrzymuje duże dofinansowanie z budżetu państwa z trudem realizuje nałożone na niego obowiązki. Nie można zdaniem Sądu czynić Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych zarzutu z faktu, iż stara się odzyskać należne mu zaległe składki nawet jeśli z tych zaległych składek odzyskuje niewielkie kwoty. Interes społeczny jakim jest zapewnienie środków na wypłaty rent i emerytur będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia skarżącemu zaległych składek, mimo trudnej sytuacji w jakiej się znajduje. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu nie można uznać za rozstrzygnięcie o charakterze dowolnym. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.