III SA/Wa 846/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Prezydent Miasta C. (dalej także jako "Prezydent"), decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], ustalił Skarżącemu J. D. łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. Decyzja zawiera pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Decyzja została przesłana Skarżącemu za pośrednictwem poczty i doręczona i w dniu 10 listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej jako "SKO") postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. Nr [...], na art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej jako "O.p."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem SKO, 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 223 § 2 O.p. rozpoczął się następnego dnia po dniu odebrania decyzji tj. z dniem 11 listopada 2015 r., upłynął zaś w dniu 24 listopada 2015 r. Zatem odwołanie, które zostało wniesione w dniu 27 listopada 2015r., zostało złożone po upływie 14 dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 O.p. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Strona, w skardze do Sądu, zwróciła się o: 1. o uchylenie Postanowienia z [...] grudnia 2015 r. i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. w kwocie 3.824,00 zł. 2. o rozpatrzenie we własnym zakresie przez WSA lub przez SKO odwołania od decyzji wymiarowej z [...] października 2015 r. Nr [...] Zdaniem Skarżącego, zakwestionowana "decyzja wymiarowa łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. obraża zasady światowego systemu prawnego, a nade wszystko ustawodawstwo odnoszące się do ciężarów fiskalnych o charakterze publiczno-prawnym w Unii Europejskiej, do której akces Rzeczypospolita Polska przyjęła na mocy Traktatu o Członkostwie". Zarzucił "zniewolenie fiskalne", przejawiającego się, na skutek skarżonej decyzji organu I instancji, obowiązkiem podatkowym po jego stronie w podatku od nieruchomości i podatku rolnym od nieruchomości położonej w C. przy ul. O. [...] Skarżący poinformował, że odwołanie od skarżonej decyzji wniesione zostało w terminie czternastodniowym "z uwzględnieniem skutków niedziel jako dni ustawowo wolnych od pracy". Zarzut, że inaczej potwierdza to stempel pocztowy nie został uwiarygodniony, nie przeprowadzono w tym zakresie żadnego badania, np. choćby przez porównanie z potwierdzeniem nadania przesyłki poleconej skarżącego. SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p., będącego podstawą prawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia, wskazuje jednoznacznie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec niezłożenia przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu – i w konsekwencji jego nieuwzględnienia - nie tylko był uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. "o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania". Przy czym nawet stwierdzenie uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku o jego przywrócenie – który w sprawie nie został złożony - nie jest działaniem przedwczesnym. Sąd wskazuje, że unormowane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ma charakter deklaratoryjny. Uprawniony organ administracji stwierdza w nim jedynie uchybienie przewidzianego przez Ordynację podatkową terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Dlatego, skoro z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący odebrał decyzję Prezydenta z [...] października 2015 r. w dniu 10 listopada 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 14 akt administracyjnych), natomiast odwołanie z 23 listopada 2015 r. (k 16 akt sądowych) złożył na poczcie 27 listopada 2015 r., co wynika z wyraźnego stempla nadawczego na kopercie, to oczekiwania Skarżącego, co do obowiązku rozpoznania odwołania przez SKO – były nieuzasadnione. Należy podzielić pogląd Skarżącego, że wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze odwołania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania może bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy do wniesienia środka odwoławczego został przez stronę zachowany. Skarżący pomija jednak okoliczność, że czynności takie zostały dokonane, co wynika z treści zaskarżonego postanowienia. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało podjęte bowiem po przeprowadzeniu stosownego postępowania. Wobec braku wykazania przez Skarżącego, na jakimkolwiek etapie postępowania, momentu złożenia odwołania, należało uznać, że datą tą jest dzień oznaczony stemplem nadawczym na kopercie zawierającej odwołanie. Data ta została oznaczona w sposób jednoznaczny i wyraźny oraz – jak wskazało SKO – została potwierdzona poprzez opcje "śledzenia przesyłek", na stronie internetowej Poczty Polskiej ( odpowiedź na skargę, k 7 akt sądowych). Sąd zauważa, że Skarżący, pomimo powoływania się w treści skargi na datę wynikającą z potwierdzenia nadania – nie przedstawił tego potwierdzenia nadania. Stąd skutki prawne wynikające z tego dokumentu nie mogą mieć oczekiwanego przez Stronę wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a rezygnacja z przeprowadzania jakiegoś dowodu, czy – nawet - odmienna od oczekiwań strony ocena dowodu nie musi automatycznie oznaczać naruszenia reguł postępowania dowodowego, w tym zasady praworządności (art. 120 O.p.) czy zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Wbrew twierdzeniu Skarżącego w liczeniu terminu zostały uwzględnione niedziele i dni wolne od pracy. Dlatego, skoro, jak wynika z art. 12 § 5 O.p., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej. Zarazem, niemożliwe było postulowane w skardze do Sądu rozpoznanie "wniosku o przywrócenie terminu", jeżeli Skarżący nie złożył tego wniosku na etapie postępowania podatkowego, nie wspominając już o uprawdopodobnieniu okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Wbrew zarzutom skargi nie jest, w ocenie Sądu, wadą stosowanie przepisów procedury "w ściśle formalnym brzmieniu". Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie treści przepisów prawa. Postępowanie podatkowe nie jest oparte na zwyczaju wypracowanym przez organ i stronę, czy – tym bardziej – na oczekiwaniach strony, ale regulowane przepisami prawa, jednakowymi w odniesieniu do wszystkich uczestników tego postępowania. Sposób zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 O.p. jest następstwem istniejących w sprawie okoliczności faktycznych (uchybienia terminowi), jest ściśle determinowany treścią przepisów prawa i nie zależy od uznania organu podatkowego, ani od uznania – Strony: niezłożenie odwołania w przewidzianym terminie czternastu dni powoduje skutek stwierdzenia uchybienia terminowi. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.