III SA/Wa 848/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant p. o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia H. B. (dalej zwanej "Skarżącą"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. , wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Minister wyjaśnił, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne (zabezpieczające), stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej (zabezpieczającej). Stąd też podniesione przez Skarżącą zarzuty dotyczące decyzji o zabezpieczeniu nie podlegają badaniu w niniejszym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą" lub "u.p.e.a.". Oceniając natomiast prawidłowość dokonania zaskarżonej czynności zabezpieczającej, polegającej na zajęciu wierzytelności Skarżącej z rachunków bankowych, nie stwierdzono nieprawidłowości. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny zastosował środek zabezpieczenia wymieniony w art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych. Dokonując zajęcia wierzytelności zastosowano, zgodnie z art. 164 § 4 u.p.e.a., tryb postępowania określony w przepisach art. 80 § 1 i 3 ustawy. Zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych dokonano poprzez przesłanie do [...] S.A. w K. zawiadomienia z 26 marca 2013 r. o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności pieniężnej Skarżącej z rachunków bankowych do wysokości zabezpieczonych należności. Jednocześnie wezwano bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z zajętych rachunków bankowych, do wysokości zabezpieczonych należności pieniężnych, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie zabezpieczonych należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Podstawę dokonania zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych stanowiły zarządzenia zabezpieczenia z dnia 21 marca 2013 r. nr 9 – 11, wystawione na Skarżącą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., których odpisy doręczono Skarżącej wraz z ww. zawiadomieniem o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunków bankowych w dniu 27 marca 2013 r. Do zajęcia zabezpieczającego wierzytelności Skarżącej z rachunków bankowych wykorzystano obowiązujący w dacie dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej druk zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż dokonane zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. W dniu 3 stycznia 2014 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...]. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności jest nieprawidłowe, bowiem nie określono w nim prawidłowo rodzaju i wysokości zabezpieczonych obowiązków, Minister Finansów wskazał, że przepisy u.p.e.a. nie nakładają na organ obowiązku wskazania w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych rodzaju obowiązku podlegającego zabezpieczeniu. Informacja w tym zakresie zawarta jest w zarządzeniach zabezpieczenia, stanowiących podstawę dokonania zaskarżonej czynności zabezpieczającej, które Skarżąca otrzymała w dniu 27 marca 2013 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W zakresie kwoty zabezpieczonych obowiązków wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności Minister wyjaśnił, iż wysokość obowiązków podlegających zabezpieczeniu została określona zgodnie z informacją zawartą w tym zakresie w zarządzeniach zabezpieczenia z dnia 21 marca 2013 r., nr [...] – [...], stanowiących podstawę dokonania zaskarżonej czynności zabezpieczającej. Skarżąca, nie zgadzając się z wydanym postanowieniem Ministra, złożyła skargę do Sądu. Postanowieniu zarzuciła naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 i art. 166b u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Wskazała też na naruszenie art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 166 b w związku z art. 80 §1 - § 3 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a., poprzez błędne zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, iż zajęcie zabezpieczające narusza prawo, bowiem dokonane zostało na podstawie bezpodstawnie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. zarządzeń zabezpieczenia [...].o numerach [...], [...] i [...] z dnia 26 marca 2013 r. (brak w obrocie prawnym decyzji organu podatkowego w przedmiocie zabezpieczenia), a zawiadomienie z dnia 26 marca 2013 r. o zastosowaniu środka zabezpieczającego jest nieprawidłowe, bowiem nie określono rodzaju i wysokości zabezpieczanych obowiązków. Wskazała też na nieprawidłowe ustosunkowanie się przez Organy administracji obydwu instancji do treści skargi i wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne wydanych postanowień. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy). Skarga wniesiona w niniejszym postępowaniu nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające są zgodne z prawem. Przypomnieć należy, że instytucja skargi na czynność egzekucyjną (odpowiednio – zabezpieczającą), unormowana w art. 54 ustawy egzekucyjnej, służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, podnoszone zarzuty nie mogą natomiast dotyczyć tych ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, którym poświęcone są w inne przepisy ustawy egzekucyjnej. Powszechnie i zgodnie przyjmuje się, że nie można skutecznie wnieść skargi w trybie art. 54 ustawy, kiedy skarga taka sformułowana jest w oparciu o podstawy dotyczące zażalenia na postanowienie, żądanie umorzenia postępowania, wyłączenia rzeczy spod egzekucji, albo zarzutów unormowanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Skarga z art. 54 uznawana jest bowiem za środek o charakterze ultima ratio - służy on wtedy, gdy zobowiązany nie dysponuje żadnym innym środkiem obrony swoich praw. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest środkiem uniwersalnym, lecz ściśle sformalizowanym i ograniczonym. Z tych względów konieczne było w sprawie ograniczenie się do zbadania przez Organ nadzoru (Dyrektora Izby Skarbowej w W.), czy zastosowano istniejący środek egzekucyjny (zajęcie pieniędzy z rachunku bankowego), czy do dłużnika zajętej wierzytelności (banku) przesłano zawiadomienie o zajęciu, czy zawiadomiono zobowiązanego (Skarżącą) o zajęciu. Na te pytania odpowiedzieć należało twierdząco. Ponadto przesłane zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym odpowiadają wzorcom ustalonym w przywołanych w zaskarżonym postanowieniu przepisach wykonawczych, zawierają one wszystkie konieczne elementy, nie mają przez to żadnych wad formalnych. Tych okoliczności Skarżąca zresztą nie kwestionowała. Powyższe uwagi Sądu stanowią wystarczające wyjaśnienie przyczyn oddalenia skargi. Wspomniany tryb procedowania Organów (na podstawie art. 54 ustawy egzekucyjnej) wynikał z żądania samej Skarżącej, która wyraźnie podała zakres przedmiotowy swojego żądania (k. 17 akt administracyjnych). Organy zostały więc związane tym zakresem przedmiotowym. Organ nadzoru prawidłowo zatem ograniczył się tylko do oceny dokonanej czynności. Doszukiwanie się innych nieprawidłowości, w tym objętych kwestami, jakie mogą być zgłaszane w ramach zarzutów z art. 33 ustawy, było niedopuszczalne (Skarżąca wskazywała m.in. na przedawnienie zobowiązania). Zresztą ze skargi i z akt sprawy wynika, że Skarżąca już wniosła zarzuty, a nawet wniosła do tutejszego Sądu skargi na postanowienia wydane w przedmiocie zarzutów, które zostały przez Sąd oddalone w odrębnych postępowaniach. Sąd, w związku ze złożonym wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania skarg kasacyjnych od tych wyroków oddalających skargi, wyjaśnia, że te postępowania nie pozostają z niniejszym w żadnym związku, toteż oddalił wniosek o zawieszenie (postanowienie z dnia 27 maja 2015 r.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.