III SA/Wa 853/16

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 26/5/2017 r. po rozpoznaniu wniosku B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) w sprawie ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/1/2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a ustanowić stronie pełnomocnika z urzędu, tj radcę prawnego Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Skarżąca, tj B.K. zwróciła się (ponownie) do Sądu, na formularzu PPF z 7/4/2017 r z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co uzasadniła powołaniem się na: - niewywiązanie się przez Państwo z obowiązku aktywizacji zawodowej osób chorych; - stan osamotnienia społecznego; - brak dochodów i majątku; - korzystanie z pomocy opieki społecznej. Przedstawiła kalkulacje kosztów życia i wskazała, ze utrzymuje się z opieki społecznej. Skarżąca utrzymuje się z pomocy społecznej w wysokości 300 zł i pomocy żywnościowej z "PKPS". Na leki wydaje kilkadziesiąt złotych miesięcznie, czynsz wynosi 157 zł. Opłaty pokrywa OPS. Referendarz sądowy wskazuje, że postępowanie dowodowe i ocena prawna sytuacji Skarżącej został już dokonana (prawomocnie) przez urzędnika sądowego w postanowieniu z 11/5/2016 r. Zrazem nie zaszły okoliczności, a przynajmniej takiego stanu nie zadeklarowała Skarżąca składając oświadczenia pod groźbą odpowiedzialności karnej (por. rubryka 13 formularza z 7/4/2017 r.). W niniejszym postępowaniu, referendarz sądowy podziela też pogląd, że skarżąca, jako osoba cierpiąca na przewlekłe schorzenia ma ograniczoną możliwość podjęcia działalności zarobkowej. Ograniczenie (wrodzone) aktywności życiowej nie powinno skutkować wykluczeniem społecznym strony, przejawiającym się w odcięciu dostępu do instytucji wymiaru sprawiedliwości z uwagi na brak środków na wpis od skargi czy pomoc profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy w sprawie występuje przymus adwokacki (art. 173 §, art. 175 § 1, art. 177 § 1 u.p.p.s.a.). Prorocze okazały się być stwierdzenia zawarte w przywołanym postanowieniu, zgodnie z którymi "wątpliwe jest, by sytuacja strony zmieniła się na jej korzyść w najbliższym czasie. Nie wskazuje na to też ani stan zdrowia strony, ani perspektywy rozwoju działalności, którą prowadzi". Odpadły również, z uwagi na przymus adwokacki obowiązujący w sprawie, okoliczności uzasadniające możliwość odmowy przyznania stronie prawa pomocy w zakresie działania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, referendarz sądowy, uwzględniając też regułę adhibe rationem difficultatibus, nakazującą odwołanie się do racjonalnego wnioskowania w razie trudności (w niniejszej sprawie trudności w zakresie oceny zakresu przyznania prawa) pomocy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.