III SA/Wa 854/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę III SA/ Wa 854/12 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. Minister Finansów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z pózn. zm., zwanej dalej "K.p.a.") oraz art. 17, 18 i art. 23 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm., zwanej dalej "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę A.S. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] obejmujących zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 1999 i 2000 prowadzi egzekucję do majątku A.S. (zwaną dalej także "Zobowiązaną"). Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanej w dniu 28 listopada 2005 r. W celu realizacji ww. tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...] dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę A.S. u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Spółce z o.o. "I" z siedzibą w G., o czym powiadomił Zobowiązaną w dniu 28 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 8 lipca 2010 r. zatytułowanym "Skarga na Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego" A.S., reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika, wniosła skargę na dokonane ww. zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2010 r. zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz wniosek o wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia skarg na decyzje stanowiące podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi Zobowiązana zakwestionowała wymagalność dochodzonych zaległości. Wskazała, iż decyzje stanowiące podstawę prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego "rażąco naruszają prawo i zostaną uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, a konsekwencje poniesie Skarb Państwa". Ponadto podniosła, iż "dotychczasowe działania organów skarbowych spowodowały wielomilionowe straty finansowe, które działaniami organów skarbowych jeszcze się pogłębiają". W dniu 31 sierpnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. rozpoznał ww. pismo z dnia 8 lipca 2010 r. w części dotyczącej skargi na czynności egzekucyjne i wydał postanowienie, którym oddalił wniesioną skargę uznając, iż czynności zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonano zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu 13 września 2010 r. Zobowiązana zaskarżyła powyższe postanowienie i wniosła zażalenie do Ministra Finansów. W zażaleniu A.S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia do czasu rozpatrzenia skarg w przedmiocie wymagalności dochodzonych zaległości przez WSA Gliwice oraz NSA w Warszawie. Ponownie podniosła, iż nie posiada zaległości wobec Skarbu Państwa, a decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych rażąco naruszają prawo i zostaną uchylone oraz, że dotychczasowe działania organów skarbowych spowodowały wielomilionowe straty finansowe. Ponadto wskazała, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest z naruszeniem prawa, bo przez kilka organów jednocześnie, co pozbawia ją możliwości prawidłowej obrony. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. uznał, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę A.S. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotem postępowania jest postanowienie wydane na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do powołanego przepisu prawa zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powołany przepis prawa stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W trybie powołanego przepisu prawa nie podlegają natomiast rozpatrzeniu kwestie materialnoprawne dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości. Kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym trybie postępowania. Na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego kwestie te podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 34 u.p.e.a. jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ponadto kwestie te podlegają rozpatrzeniu na podstawie art. 59 u.p.e.a. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika natomiast, iż dochodzone zaległości są wymagalne. Postępowanie w przedmiocie wymagalności dochodzonych zaległości toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie zostało zakończone. W dniu 4 lutego 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt II FKS 1806/09 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/GI 1396/06 oddalającego skargę w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, zaś wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1807/09 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/GI 1397/06 oddalającym skargę w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Oceniając z kolei dokonaną czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę pod względem wykonawczym Minister Finansów nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. "egzekucja z wynagrodzenia za pracę". Stosując ww. środek egzekucyjny zastosowano tryb postępowania określony w art. 72 i 73 u.p.e.a. Zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonano poprzez przesłanie do pracodawcy Zobowiązanej - "I" Spółki z o.o. w G. ul. [...] - zawiadomienia z dnia 18 czerwca 2010 r. o zajęciu tej części wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji na pokrycie egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych należności oraz kosztami egzekucyjnymi. Podstawę dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę stanowiły ww. tytuły wykonawcze wystawione na Zobowiązaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., których odpisy doręczono Zobowiązanej w dniu 28 listopada 2005 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Do zajęcia wynagrodzenia za pracę wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"). O zajęciu wierzytelności z wynagrodzenia za pracę powiadomiono Zobowiązaną w dniu 28 czerwca 2010 r., zaś dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 24 czerwca 2010 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż ww. zajęcie okazało się nieskuteczne. Dłużnika zajętej wierzytelności pismem z dnia 8 lipca 2010 r. poinformował organ egzekucyjny, iż Zobowiązana otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie wolnej od egzekucji. W dniu 27 stycznia 2012 r. A.S. (zwana dalej jako "Skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2011r. W skardze Skarżąca podnosi, iż zaskarżone postanowienie wydano z rażącym naruszeniem prawa, nie przywołując jednak konkretnych przepisów prawa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Analiza dokonanych czynności egzekucyjnych doprowadziła Sąd do wniosku, że czynności te zostały prawidłowo przeprowadzone. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Zauważenia wymaga, że w treści skargi, skierowanej do Sądu, Skarżąca nie zarzuca jakichkolwiek wad czynności egzekucyjnych lecz – podobnie jak w postępowaniu odwoławczym – kwestionuje co do zasady wymagalność dochodzonych zaległości wskazując, iż decyzje stanowiące podstawę prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego "rażąco naruszają prawo (...)". Już na wstępie podkreślić trzeba, iż – jak słusznie wskazał zaskarżony organ - art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W trybie powołanego przepisu prawa nie podlegają natomiast rozpatrzeniu kwestie materialnoprawne dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości albowiem kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym trybie postępowania. Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r. (III SA 1503/03, LEX nr 113578), z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, oraz że skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów. Kwestie dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 33 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Powołany przepis w punkcie 1 stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stwierdzić należy, że na żadną z powyższych przesłanek Skarżąca nie powołała się. Również Sąd, badając powyższe okoliczności z urzędu, nie stwierdził wystąpienia którejkolwiek z wymienionych przesłanek. Z analizy akt sprawy wynika, że zajęcia wynagrodzenia za pracę dokonano poprzez przesłanie do pracodawcy Skarżącej - "I." Spółki z o.o. w G. zawiadomienia z dnia 18 czerwca 2010 r. o zajęciu tej części wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji na pokrycie egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych należności oraz kosztami egzekucyjnymi. Podstawę dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę stanowiły ww. tytuły wykonawcze wystawione na Zobowiązaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., których odpisy doręczono Zobowiązanej w dniu 28 listopada 2005 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Stosując ww. środek egzekucyjny zastosowano tryb postępowania określony w art. 72 i 73 u.p.e.a., a więc zgodny z obowiązującymi przepisami. Do zajęcia wynagrodzenia za pracę wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. O zajęciu wierzytelności z wynagrodzenia za pracę powiadomiono Zobowiązaną w dniu 28 czerwca 2010 r., zaś dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 24 czerwca 2010 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż ww. zajęcie okazało się nieskuteczne. Dłużnika zajętej wierzytelności pismem z dnia 8 lipca 2010 r. poinformował organ egzekucyjny, iż Zobowiązana otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie wolnej od egzekucji. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, że w sprawie niniejszej egzekucja jest dopuszczalna, co wynika z analizy przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Na tym tle wskazać należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, natomiast ma obowiązek badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że przywołane przez Skarżącą sprawy zawisłe przed WSA w Gliwicach i – według twierdzeń Skarżącej – w NSA w Warszawie dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów nie mogą mieć wpływu na rozpoznanie sprawy niniejszej. Skoro zatem nie stwierdzono wad dokonanych czynności egzekucyjnych, a zarzuty materialnoprawne nie mogły zostać uwzględnione, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.