III SA/Wa 855/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-15

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający znaczący majątek, ale jednocześnie zadłużony i osiągający niski dochód na członka rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od opłat sądowych w rozumieniu art. 212 § 1 u.p.p.s.a. (wpis i opłata kancelaryjna) ze względu na jego trudną sytuację finansową, mimo posiadania majątku, co wynikało z niskiego dochodu na członka rodziny i zadłużenia. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy, co oznaczało brak ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go niskim dochodem na osobę w rodzinie (351 zł). Posiada dom, nieruchomość rolną i ciągnik, jest zadłużony na 5500 zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, deklarując dochód brutto 671 zł. Wniosek został częściowo uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od opłat sądowych w rozumieniu art. 212 § 1 u.p.p.s.a., tj. w wpisu i opłaty kancelaryjnej; 2. Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od opłat sądowych w rozumieniu art. 212 § 1 u.p.p.s.a., tj w wpisu i opłaty kancelaryjnej; 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie A. P. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca"), po uprzednim pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania i po szeregu czynności wstępnych, złożył na urzędowym formularzu PPF z 5 czerwca 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił wysokością dochodu na jedna osobę w rodzinie (351 zł). Posiada dom o powierzchni 115 m. kw., nieruchomość rolną o powierzchni 8,96 ha, ciągnik rolniczy. Nadto jest zadłużony na łączną kwotę 5500,- zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z zoną i synem ([...] r.). Zadeklarował dochód brutto w gospodarstwie domowym na kwotę 671 z (dochód z gospodarstwa rolnego oraz z tytułu stypendium socjalnego). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100,- zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Zważywszy jednak na to, że sytuacja majątkowa skarżącego, z uwagi na rodzaj prowadzonej przez niego działalności, nosi cechy stałości, referendarz sądowy zadecydował o rozciągnięciu zwolnienia także na wszystkie opłaty sądowe w ogóle, w tym opłatę kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia. Referendarz sądowy wskazuje, ze sytuacja majątkowa strony, przy tożsamym stanie faktycznym, była wielokrotnie badana przez Sąd, który uznawał jej prawo do skorzystania ze zwolnienia od kosztów sądowych. Nadto, na fakt nienajlepszej sytuacji majątkowej strony wskazuje i przedmiot sprawy (postępowanie egzekucyjne), wielkość i tytuł dochodzonych należności (868 tytułem podatku rolnego), rodzaj podjętych czynności egzekucyjnych (zajęcie diet w K.) oraz dochodowość profilu prowadzonego gospodarstwa rolnego ([...] i [...]) treść protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z 19 maja 2010 r., zawartego w aktach administracyjnych sprawy. Niezależnie od tego referendarz sądowy nie kwestionuje prawdziwości oświadczeń majątkowych strony wskazując jednak na błąd w ustaleniach sumy przypadającej na członka rodziny, będący wynikiem złego wyniku działania dzielenia uzyskiwanej kwoty brutto przez liczbę członków we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając jednak na uwadze fakt, że prawidłowa kwota tym bardziej nie odpowiada wysokości minimum socjalnego, referendarz sądowy uznał, ze nie jest to okoliczność uzasadniająca odmowę przyznania prawa pomocy. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło