III SA/Wa 856/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-22
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Beata Sobocha, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy podatnik jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości, stanowi pomoc publiczną, która musi być zgodna z przepisami prawa unijnego?Ratio decidendi
Rozłożenie na raty zaległości podatkowej stanowi pomoc publiczną, jeśli podatnik jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, a ulga przyznawana jest na warunkach korzystniejszych niż rynkowe, co może zakłócać konkurencję. W takiej sytuacji, aby ulga mogła zostać przyznana, musi być zgodna z przepisami prawa unijnego dotyczącymi pomocy publicznej. Jeśli ulga nie spełnia tych wymogów, organ podatkowy nie może jej przyznać, nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.Stan faktyczny
Związek "P." z siedzibą w W. złożył wniosek o rozłożenie na 24 raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r., uzasadniając to trudną sytuacją finansową i działalnością statutową. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania ulgi, podobnie jak Dyrektor Izby Skarbowej w W., który uznał, że wnioskowana ulga stanowi pomoc publiczną niedopuszczalną w świetle prawa unijnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną kwalifikację jego działalności jako przedsiębiorcy i pominięcie przepisów dotyczących działalności kulturalnej i oświatowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Związku [...] "P." z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. oddala skargę
Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, decyzją z dnia [...] września 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił Skarżącemu – Związkowi [...] z siedzibą w W., rozłożenia na 24 miesięczne raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że Skarżący wystąpił z prośbą o rozłożenie na 24 raty zapłaty zaległości podatkowej, w oparciu o art. 67a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p.". Skarżący uzasadniał wniosek trudną sytuacją finansową, uniemożliwiającą jednorazowe uregulowanie przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Podniósł, iż jest organizacją non profit i od kilkunastu lat prowadzi działalność w większości statutową, która nie generuje zysku, lecz przynosi straty pomimo pozyskiwania środków z różnych dotacji i wypracowania własnych z tytułu wynajmu odzyskanych w latach 90-tych nieruchomości. Dodatkowym problemem utrzymania płynności finansowej są podejmowane starania w celu utrzymania tych nieruchomości w nienaruszonym stanie poprzez przeprowadzenia niezbędnych napraw i remontów z uwagi na grożące niebezpieczeństwo użytkowania. Natomiast organ pierwszej instancji nie uznał powyższej argumentacji za zasadną i odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej ulgi.
W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i pozytywne załatwienie sprawy. Skarżący zarzucił błędne rozpoznanie przyczyn powstania zaległości podatkowych jak też przyczyn aktualnej sytuacji finansowej, a także brak rozpoznania wynikającego z działalności statutowej interesu publicznego wyrażającego się w służbie społeczeństwu, poprzez pracę nad rozwojem młodzieży w tym niepełnosprawnej, jak też tzw. trudnej oraz osób starszych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji.
Dyrektor odwołał się do art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b § 1 O.p., a także art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) – dalej "u.p.p.". Wyjaśnił, że zasady dopuszczalności udzielania pomocy publicznej określają przepisy art. 16, art. 36, art. 73 oraz art. 86-89 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Według organu działania jak rozłożenie zaległości na raty na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 O.p., o ile podstawą ich zastosowania jest pozytywna ocena przedsiębiorcy w zakresie możliwości regulowania przez niego zobowiązań podatkowych w dłuższym okresie (tzw. test prywatnego kredytodawcy), nie stanowią pomocy publicznej. Jest to pewna forma kredytowania przedsiębiorcy, a organ podatkowy pobiera przy tym opłatę prolongacyjną będącą swoistym oprocentowaniem zbliżonym do obowiązującego na rynku finansowym.
Organ odwoławczy podkreślił jednak, że gdy ocena przedsiębiorcy wypadnie negatywnie, rozłożenie należności na raty uznane musi być za pomoc publiczną. Podejmując decyzję na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67b § 1 pkt 1 O.p. obowiązkiem organu podatkowego jest zatem przede wszystkim prawidłowe przeprowadzenie postępowania podatkowego w celu ustalenia, czy wnioskowana przez podatnika ulga stanowi czy nie stanowi pomocy publicznej i czy podatnik spełnia określone w przepisach art. 67b § 1 O.p. warunki do zastosowania określonego wsparcia, a następnie oceny przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził dalej, że stosowanie optymalizacji uzależnione jest od oceny, czy sytuacja przedsiębiorcy daje pozytywne rokowanie co do realnych możliwości zapłaty należnych podatków w przyszłości. Ocena, czy Skarżący będzie w stanie spłacić zaległe podatki, sprowadza się do porównania wielkość ciążących na nim zaległości z tą częścią dochodu, którą będzie mógł przeznaczyć na ich spłatę. Kwota przedmiotowej zaległości podatkowej o rozłożenie na raty której wystąpił Skarżący wynosiła 109.100 zł. Do tej kwoty należy dodać odsetki od zaległości oraz opłatę prolongacyjną należną w przypadku rozłożenia na raty zapłaty tej zaległości.
Według Dyrektora z zebranego materiału dowodowego wynikało natomiast, iż w latach 2011-2013, uzyskując znaczne przychody, Skarżący wygenerował straty z tytułu prowadzonej działalności. Wygenerowanie strat potwierdzają również sprawozdania finansowe sporządzone na dzień 31 grudnia 2011 r., 31 grudnia 2012 r. i 31 grudnia 2013 r. Ze sprawozdań tych wynikało ponadto, iż zobowiązania krótkoterminowe, w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń, znacznie się zwiększyły. Zgromadzone dane świadczyły zdaniem organu o tym, że skala zaległych obciążeń podatkowych w porównaniu z zasobami finansowymi i majątkowymi firmy jest tego rodzaju, że nie rokuje, aby Skarżący był w stanie powyższe zaległości w rozsądnym terminie spłacić.
W ocenie organu odwoławczego wskazywana przez Skarżącego okoliczność, że część nieruchomości znajduje się w ofercie sprzedaży nie daje gwarancji, aby w zaproponowanym terminie dokonał on spłaty przedmiotowych zaległości podatkowych, bowiem okoliczność ta wskazuje jedynie na możliwość uzyskania w przyszłości dodatkowych środków finansowych na spłatę posiadanych zaległości podatkowych. Natomiast obecne dochody nie dają gwarancji spłaty zadłużenia w nowych terminie płatności, gdyż przeznaczane są zgodnie z oświadczeniem Skarżącego na działalność statutową.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przyznanie Skarżącemu wnioskowanego rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług odbyłoby się na warunkach korzystniejszych niż rynkowe. Zatem ulga ta stanowić będzie pomoc publiczną i będzie podlegała regulacjom u.p.p., bowiem w efekcie powodowałaby zmniejszenie obciążeń finansowych w zakresie odsetek za zwłokę oraz poprzez wstrzymanie działań egzekucyjnych, co niewątpliwie przysparzałoby korzyści finansowych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
Według organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie występują przejściowe trudności, gdyż trudności z płynnością finansową Skarżącego trwają już od 2011 r. W związku z tym trudności ze spłatą zobowiązań podatkowych nie mają charakteru przejściowego, lecz stały i pogłębiający się. Dyrektor zauważył ponadto, że Skarżący wystąpił o rozłożenie na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za odpowiednie okresy rozliczeniowe 2011 r., 2012 r. i 2013 r. w ramach pomocy de minimis. Organy podatkowe nie przychyliły się jednak do jego wniosków i odmówiły udzielenia wnioskowanych ulg. Skarżący na dzień 31 października 2014 r. oprócz przedmiotowych zaległości podatkowych posiadał ponadto zaległości w podatku od towarów i usług za luty oraz miesiące od kwietnia do sierpnia 2014 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w takiej sytuacji ewentualne wsparcie ze strony organów podatkowych nie dawało gwarancji poprawy sytuacji finansowej. Realizacja tego żądania wypaczyłaby sens jak i założenia regulacji dotyczącej rozkładania należności na raty, jako działania optymalizującego spłatę zaległości. Wnioskowana ulga w przypadku jej udzielenia przyzna Skarżącemu przywilej zwalniający go z obciążeń, które normalnie powinny być uiszczone do dnia 25 kwietnia 2014 r. i umożliwi zapłatę zobowiązania w terminie późniejszym i udzielona będzie na warunkach korzystniejszych od rynkowych, ponadto przyznana będzie przez państwo, jak i wpłynie na konkurencję na rynku wspólnotowym, a wreszcie będzie miała charakter selektywny.
Według Dyrektora wnioskowana przez Skarżącego ulga wypełnia kryteria wsparcia, o których mowa w art. 107 i art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz oficjalnych tłumaczeń decyzji Komisji Europejskiej i wyroków Trybunału Sprawiedliwości, zatem jest pomocą publiczną. Mając zaś na uwadze, iż Skarżący wniósł o pomoc na podstawie art. 67b § 1 pkt 1 O.p., to wnioskowana pomoc jest niedopuszczalna. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że rozpatrywanie wniosku o udzielenie ulgi w oparciu o określone w O.p. przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, w przypadku przedsiębiorców, następuje po stwierdzeniu, że dana ulga jest dopuszczalna w ramach wskazanych przez Skarżącego przeznaczeń pomocy lub nie stanowi pomocy publicznej. W razie zaś ustalenia, że podatnikowi nie przysługuje wnioskowana pomoc, brak jest podstaw do rozpatrywania wniosku w oparciu o kryteria określone w art. 67a § 1 O.p.
W konsekwencji zdaniem Dyrektora nie było potrzeby analizowania przesłanek z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że subiektywna ocena własnego interesu poczyniona przez Skarżącego w złożonym wniosku i odwołaniu, nie mogła mieć decydującego znaczenia w kwestii dotyczącej udzielenia ulg. Zarzut błędnego rozpoznania przyczyn powstania zaległości podatkowych, jak też przyczyn aktualnej sytuacji finansowej, a także brak rozpoznania, wynikającego z działalności statutowej, interesu publicznego wyrażającego się w służbie społeczeństwu był zatem bezzasadny.
W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
1) art. 67b O.p., poprzez jego zastosowanie i uznanie, że Skarżący jest w pierwszej kolejności przedsiębiorcą, podczas gdy jego działalność gospodarcza jest jedynie działalnością pomocniczą względem działalności statutowej skierowanej na kulturę, oświatę i wychowanie;
2) art. 67b § 1 pkt 3d O.p., poprzez jego pominięcie i niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia, mimo istnienia przesłanek do udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty ze względu na prowadzenie działalności kulturowej, edukacyjnej i oświatowej;
3) art. 67a § 1 pkt 2 O.p., poprzez uznanie, że przyczyny powstania zaległości podatkowej muszą mieć charakter wyjątkowy bądź losowy, oraz że w przypadku Skarżącego takie przyczyny nie wystąpiły;
4) art. 67a § 1 pkt 2 O.p., poprzez nieuznanie istnienia interesu publicznego uzasadniającego wniosek o rozłożenie zapłaty zaległości podatkowej na raty;
5) art. 67a § 1 pkt 2 O.p., poprzez nieuwzględnienie, mimo jego uznania, istnienia ważnego interesu podatnika uzasadniającego wniosek o rozłożenie zapłaty zaległości podatkowej na raty.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej "k.p.a.", polegające na niedokonaniu czynności zmierzających do dokonania ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji finansowej Skarżącego, a także istnienia zarówno interesu publicznego jak i interesu podatnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu jest zgodnie z treścią tego przepisu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, by organy podatkowe dopuściły się naruszeń prawa, skutkujących potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji. Przede wszystkim w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, następnie ustalenia te prawidłowo odniosły do przywołanych w decyzjach przepisów prawa, by ostatecznie nie uwzględnić wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowych.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zasadniczego zarzutu skargi, tj. niewłaściwej kwalifikacji wniosku, dokonanej z pominięciem art. 67b § 1 pkt 3d O.p. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67b §1 pkt 1 ustawy O.p. tj. zgodnie z wnioskiem Skarżącej. Zgodnie z w/w przepisem udzielenie ulgi w formie rozłożenia zapłaty zaległości podatkowej na raty wraz z odsetkami za zwłokę następuje na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, która nie stanowi pomocy publicznej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Natomiast przepis art. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej określa zakres jej stosowania odwołując się do art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską TWE, a obecnie art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TFUE, w którym mowa jest o pomocy przyznawanej przez Państwo członkowskie przedsiębiorcom. Przepis ten formułuje kryteria pozwalające zakwalifikować określone przedsięwzięcia ze strony Państwa jako pomoc publiczna. Użyte słowo "przedsiębiorstwo" należy rozumieć szeroko, jako obejmujące swym zakresem wszelkie kategorie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą bez względu na formę organizacyjno-prawną i sposób finansowania (art. 2 pkt 16 ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej).
W niniejszej sprawie stroną postępowania jest Stowarzyszenie, którego przedmiotem działalności jest wynajem powierzchni w posiadanych nieruchomościach. Zgodnie z rejestrem REGON (stan danych na dzień 07.11.2014 r.) - PKD 9499Z działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej nie sklasyfikowana. Natomiast przedmiotem postępowania wszczętego na żądanie Strony jest udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za III/2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę w formie rozłożenia na 24 raty jego zapłaty, na podstawie art. 67b § 1 pkt 1 w związku z art. 67a §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Z tych względów, zarówno na podstawie krajowych, jak i unijnych przepisów prawa, Skarżąca, jako prowadząca działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości w celach komercyjnych, jest przedsiębiorstwem i tym samym może być beneficjentem pomocy publicznej. A zatem za nieuzasadnione należy uznać stanowisko Skarżącej, iż ze względu na fakt, że prowadzona działalność jest działalnością pomocniczą, służącą finansowaniu jej działalności statutowej, art. 67b §1 ustawy O.p. nie ma zastosowania.
W tym miejscu powtórzyć należy, że postępowanie dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych realizowane jest na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Organ podatkowy prowadzący postępowanie związany jest wnioskiem podatnika.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca wnioskowała o zastosowanie ulgi nie stanowiącej pomocy publicznej. W konsekwencji organy podatkowe związane treścią wniosku zobligowane były do zbadania czy przyznanie ewentualnej ulgi nie stanowiącej pomocy publicznej jest zgodne z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TFUE. W sytuacji, gdy organ doszedł do przekonania, że wnioskowana ulga jest niedopuszczalna nie jest uprawniony do automatycznego przekwalifikowania wniosku i rozpoznania tego wniosku w ramach innego przeznaczenia. Dla udzielenia ulgi niezbędny jest bowiem wniosek przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu organ podatkowy nie jest uprawniony do zmiany treści żądania strony, nawet jeśli w jego ocenie byłoby to dla niej korzystne. Wskazać trzeba, że właśnie samowolna zmiana przez organ przeznaczenia pomocy określonego we wniosku Skarżącej musiałaby być uznana za działanie contra legem, skoro postępowanie o udzielenie ulgi jest wszczynane na wniosek i jego ramy wyznacza treść wniosku strony inicjującej to postępowanie. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 67b §1 pkt 3d ustawy O.p. jest bezzasadny.
Nie jest też zasadny zarzut Skarżącej o naruszeniu art. 67a § 1 O.p. Sąd wskazuje, że organ podatkowy rozważył i zweryfikował możliwość udzielenia pomocy niestanowiącej pomocy publicznej, a zatem według uregulowania zawartego w art.67b § 1 pkt 1 O.p. Dokonana z tego punktu widzenia analiza stanu prawnego, prawidłowo odniesionego do sytuacji ekonomicznej Spółki, musi być uznana za prawidłową. Organ odwoławczy zasadnie wskazał na wynikającą z art. 87 ust. 1 TWE (obecnie art. 107 ust. 1 TFUE) zasadę, że – z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w Traktacie – każda pomoc udzielona przez Państwo Członkowskie lub ze środków państwowych, w jakiejkolwiek formie, która narusza lub grozi naruszeniem konkurencji przez uprzywilejowanie niektórych przedsiębiorstw lub produkcji niektórych towarów, powinna być uznana za niezgodną z zasadami wspólnego rynku w zakresie, w jakim wpływa ona negatywnie na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi. Prawidłowy jest zatem wniosek wyprowadzony z powyższej regulacji, iż co do zasady ulgi udzielane przez organy podatkowe przedsiębiorcom - a takim podmiotem jest Skarżąca - stanowią pomoc publiczną, o ile jednocześnie spełnione są warunki wymienione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ich analiza doprowadziła organ odwoławczy do słusznego wniosku, iż sytuacja ekonomiczno-finansowa Skarżącej dowodzi bezsprzecznie spełnienia owych warunków.
Rozłożenie na raty płatności podatku stanowi bez wątpienia pomoc udzieloną przez państwo, w ramach której przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż występujące na rynku, co wyraża się w odstąpieniu od konieczności jednorazowej i we wcześniejszym terminie zapłaty podatku i zaniechaniu naliczania odsetek obciążających w tożsamych przypadkach podmioty, którym ulgi takiej nie udzielono, na rzecz opłaty prolongacyjnej w wysokości jedynie 50% stawki odsetek za zwłokę. Omawiana ulga nie ma obligatoryjnego zastosowania do wszystkich przedsiębiorców z tej branży, co wypełnia warunek selektywności. Wreszcie spełniony jest – w okolicznościach faktycznych sprawy - ostatni warunek zakwalifikowania przedmiotowej pomocy jako publicznej, a mianowicie groźba zakłócenia (nie musi to być realne zakłócenie) konkurencji i wpływanie na wymianę handlową. Udzielenie ulgi w formie rat stawia Skarżącą w sytuacji korzystniejszej niż sytuacja podmiotów terminowo płacących należny podatek, co może prowadzić do zakłócenia konkurencji. Podkreślić przy tym należy, że w świetle orzecznictwa ETS wystarczającym jest, aby pomoc udzielona podmiotowi działającemu na rynku krajowym mogła skutkować (potencjalnie) trudnościami dla przedsiębiorców, którzy zechcą wejść na ten rynek (por. sprawa C-280/00 Altmark).
Zwrócić też należy uwagę zawartą w preambule do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 zasadę, wedle której opuszczanie rynku przez przedsiębiorstwa nieefektywne jest zjawiskiem normalnym, a wspomaganie przedsiębiorstw przez Państwo nie może być normą (pkt 4).
Skoro zatem regułą jest zakaz pomocy państwa przedsiębiorcom, a przyznanie tej pomocy – wyjątkiem, to w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy prawidłowo przez organ odwoławczy zinterpretowanych, zasadnie wykluczono możliwość uznania omawianej ulgi za pomoc niebędącą pomocą publiczną.
Opisane szczegółowo przez organ i nie podważone skutecznie przez Skarżącą w toku postępowania dane opisujące sytuację ekonomiczno-finansową Stowarzyszenia nie pozwalają zarazem na uznanie skierowanej do niej – potencjalnie - pomocy w postaci rozłożenia na raty płatności podatku jako optymalizacji poboru należności w rozumieniu Obwieszczenia Komisji Europejskiej o zastosowaniu zasad z zakresu pomocy państwa wobec środków dotyczących bezpośredniego opodatkowania działalności gospodarczej (OJC 384/3, 10.12.1998), która to optymalizacja nie jest pomocą publiczną i mógłby mieć do niego zastosowanie art. 67b § 1 pkt 1 O.p., ale tylko w przypadku spełnienia określonych w w/w Obwieszczeniu warunków. Zatem, nie każde rozłożenie na raty może być uznane za optymalizację ze skutkiem w postaci możliwości zastosowania art. 67b § 1 pkt 1 O.p., lecz tylko takie, które odpowiada przesłankom określonym w Obwieszczeniu. Zgodnie z nim pomoc mająca charakter optymalizacji może być skierowana jedynie do przedsiębiorcy znajdującego się w przejściowych trudnościach, który wcześniej nie korzystał z ulg albo czyni to sporadycznie dotrzymując warunków ich udzielenia; nadto za działania optymalizacyjne mogą być uznane tylko przypadki rozłożenia na raty bieżących zaległości (maksymalnie z okresu 3 miesięcy) a okres ich spłaty nie jest dłuższy niż 6 miesięcy. Analiza powyższych warunków prowadzi do jednoznacznego i niedającego się podważyć wniosku, że udzielenie wnioskowanej ulgi na warunkach proponowanych przez Skarżącą nie mogło być uznane za działanie optymalizacyjne, a to oznacza, że musiało zostać zakwalifikowane jako działanie o charakterze pomocowym.
Zatem już tylko z tej przyczyny uwzględnienie wniosku nie było możliwe w świetle przesłanek określonych w art. 67b § 1 pkt 1 O.p., co czyni bezprzedmiotowymi dalsze rozważania odnośnie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Przyznanie ulgi opisanej w tym przepisie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że tego rodzaju pomoc może być przyznana zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego. Dopiero po stwierdzeniu, że dana ulga mieści się w kategorii pomocy nie będącej pomocą publiczną, dalsze postępowanie w sprawie jest oparte wyłącznie o przepisy Ordynacji podatkowej (art. 67a § 1) i organ byłby obowiązany do rozważania przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego".
Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania uznając, że wskazane przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. odpowiadają przepisom art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W ocenie Sądu postępowanie poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia zostało przeprowadzone prawidłowo, materiał dowodowy był kompletny i został prawidłowo oceniony, bez uszczerbku dla zasady swobodnej oceny dowodów. Zatem zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. należy uznać za bezzasadny.
Uwzględniając przedstawione powyżej rozważania, skierowane na ocenę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego i procesowego w myśl kryteriów sądowej kontroli działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd nie dopatrzył się podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji. Konieczność taka występuje jedynie w przypadku, gdy w badanej sprawie Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu – odpowiednio - mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź też naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Nie dopatrując się wskazanych okoliczności Sąd na podstawie art. 151 tego Prawa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło