III SA/Wa 859/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oddala skargę III SA/Wa 859/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] października 2005 r., którą odmówił skarżącemu Z. w K. wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki, w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na przegląd przewodów kominowych w budynkach administrowanych przez skarżący zakład. Z akt sprawy wynika, że skarżący zakład pismem z dnia 29 sierpnia 2005 r. zwrócił się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w wnioskiem o wyrażenie zgody na zastosowanie trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na przegląd przewodów kominowych w budynkach administrowanych przez skarżący zakład. Wniosek ten skarżący zakład uzasadniał tym, że w celu wykonania przeglądu przewodów kominowych dwukrotnie przeprowadził postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego, jednakże obydwa te postępowania zostały unieważnione. W ostatnim postępowaniu nie wpłynęła żadna oferta. Z tego względu zdaniem skarżącego zakładu zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm., w dalszej cześci uzasadnienia powoływanej jako u.P.z.p.). Zgodnie z treścią tego przepisu zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, jeżeli w prowadzonych kolejno postępowaniach o udzielenie zamówienia, z których co najmniej jedno prowadzone było w trybie przetargu nieograniczonego albo przetargu ograniczonego, nie zostały złożone żadne oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. odmówił skarżącemu zakładowi wyrażenia zgody na udzielenie zamówienia z wolnej ręki. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z treścią przepisu art. 10 ust. 1 u.P.z.p. podstawowymi trybami udzielenia zamówienia publicznego są przetarg nieograniczony i przetarg ograniczony. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 u.P.z.p. zamawiający w uzasadnionych przypadkach przewidzianych w ustawie może korzystać z innych trybów udzielenia zamówienia publicznego. Dalej w uzasadnieniu decyzji organ wskazywał, że zamówienie z wolnej ręki stanowi szczególny tryb udzielenia zmówienia publicznego i może on być zastosowany , gdy zastosowanie przetargu lub innego konkurencyjnego trybu udzielenia zmówienia publicznego nie jest możliwe. Zamówienie z wolnej ręki może zostać zastosowane w przypadkach wymienionych w przepisach art. 67 ust. 1 u.P.z.p. Organ podnosił, że w sprawie prowadzono dwa postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Pierwsze postępowanie zostało unieważnione na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p. z powodu złożenia jednej oferty w, której oferowana cena za wykonanie usługi przeglądu przewodów kominowych przewyższała cenę zaoferowaną przez zamawiającego. Drugie postępowanie zostało unieważnione na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 u.P.z.p. z powodu braku ofert. W tym stanie faktycznym organ nie mógł udzielić zamawiającemu zezwolenia na zawarcie umowy z wolnej ręki w oparciu o przepis art. 67 ust. 1 pokt 4 u.P.z.p. Na podstawie wymienionego przepisu możliwe jest udzielenie zgody na zawarcie umowy , której przedmiotem jest realizacja zamówienia publicznego, z wolnej ręki w sytuacji, gdy łącznie spełnione zostały następujące warunki: - prowadzono postępowania w celu udzielenie zamówienia publicznego i co najmniej jedno z nich prowadzone było w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego - w postępowaniach tych nie złożono żadnych ofert lub wszystkie oferty zostały odrzucone - pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione Organ wskazywał, że zaistniały w sprawie stan faktyczny różnił się od stanu faktycznego opisanego w przepisie art. 67 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p., gdyż w sprawie w pierwszym postępowaniu złożono jedną ofertę i ze względu na tę okoliczność organ nie mógł wyrazić zgody na udzielenie przez skarżący zakład zamówienia z wolnej ręki. Następnie skarżący zakład na podstawie art.127 § 3 K.p.a. złożył do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący zakład podnosił, że obowiązek dokonywania przeglądów przewodów kominowych ciąży na nim na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Wykonanie tego obowiązku ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobom użytkującym lokale administrowane przez skarżący zakład. Zakład wskazywał, że w warunkach panujących na S. gdzie działalność górnicza wywiera niekorzystny wpływ na stan techniczny budynków, potrzeba wykonania corocznych przeglądów przewodów kominowych jest podyktowana potrzebą ochrony zdrowia ludzkiego. Z tego powodu zdaniem zakładu organ winien był udzielić zgody na zamówienie z wolnej ręki na podstawie przepisu art. 67 ust. 1 pkt 3 u.P.z.p.. Zgodnie z treścią tego przepisu możliwe jest udzielenie zamówienia z wolnej ręki ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, i jednocześnie wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia. Wymienioną na wstępie decyzją Prezes Urzędu Zamówień Publicznych utrzymał w mocy decyzję, której dotyczył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył te same argumenty co w decyzji ją poprzedzającej a także stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do udzielenia zamówienia z wolnej ręki, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 u.P.z.p. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał, że potrzeba zamówienia wyniknęła z sytuacji wyjątkowej, której wnioskodawca nie mógł przewidzieć i która nie wyniknęła z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy a wnioskodawca nie mógł zachować przy tym terminów określonych dla innych trybów zamówienia. W ocenie organu zaistniała w sprawie sytuacja nie miała cech sytuacji wyjątkowej, której wystąpienia wnioskodawca w ogóle nie mógł przewidzieć. Dalej organ w uzasadnieniu decyzji wskazywał, że w niniejszej sprawie właściwszym trybem udzielenia zamówienia publicznego od trybu wnioskowanego przez skarżący zakład byłby określony w art. 62 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p. tryb negocjacji bez ogłoszenia. Na wymienioną na wstępie decyzję Z. w K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca podniosła te same argumenty, które wcześniej podnosiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Skarżący zakład zwrócił się do organu o wyrażenie zgody na udzielenie zamówienia publicznego z wolej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p. Zgodnie z treścią tego przepisu zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, jeżeli w prowadzonych kolejno postępowaniach o udzielenie zamówienia, z których co najmniej jedno prowadzone było w trybie przetargu nieograniczonego albo przetargu ograniczonego, nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie zostały złożone żadne oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.P.z.p. ze względu na ich niezgodność z opisem przedmiotu zamówienia, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione. W rozpoznanej sprawie organ w pełni zasadnie twierdził, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego zakładu o wyrażenie zgody na udzielenie zamówienia publicznego z wolej ręki, gdyż w prowadzonych przez zakład postępowaniach w formie przetargu nieograniczonego została zgłoszona jedna oferta, która nie mogła zostać przyjęta z tego powodu, że cena podana w tej ofercie przewyższała kwotę, którą zamawiający mógł przeznaczyć na wykonanie zamówienia. Zatem w rozpoznanej sprawie organ słusznie wskazywał, że nie mógł zastosować w stosunku do skarżącego przepisu art. 67 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p. z tego powodu, że w sprawie w toczących się postępowaniach dotyczących zamówienia publicznego została złożona jedna oferta. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zakład podnosił, że organ mógł wyrazić zgodę na udzielenie zamówienia z wolnej ręki na podstawie przepisu art. 67 ust. 1 pkt 3 u.P.z.p. Zgodnie z tym przepisem zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia. W ocenie Sądu organ zasadnie wskazywał, że strona skarżąca nie wykazała, że znalazła się w sytuacji wyjątkowej, której nie mogła przewidzieć, i która nie wyniknęła z przyczyn leżących po jej stronie i nie mogła zachować przy tym terminów określonych dla innych trybów zamówienia. W ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła sytuacja, której skarżący zakład nie mógł przewidzieć i która uniemożliwiała mu zachowanie terminów wymaganych dla innych trybów zamówienia. Zdaniem Sądu za tego rodzaju sytuację nie można uznać okoliczności zgłoszenia w pierwszym przetargu oferty, która przewyższała kwotę, którą zamawiający mógł przeznaczyć na wykonanie zamówienia oraz niezgłoszenie żadnej oferty przy drugim przetargu. Zdaniem składu orzekającego skarżący zakład jako jednostka z sektora publicznego obowiązana do udzielania zamówień przy zastosowaniu przepisów o zamówieniach publicznych, dysponował wystarczającym doświadczeniem z zakresu udzielania zamówień publicznych, które pozwalało mu przewidzieć sytuację, która zaistniała w rozpoznanej sprawie. Z tego względu należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzją organ prawidłowo uznał, że w realiach rozpoznanej sprawy do skarżącego nie mógł mieć zastosowania przepis art. 67 ust. 1 pkt 3 u.P.z.p. W realiach niniejszej sprawy na ocenę wniosku strony skarżącej o wyrażenie przez organ zgody na udzielenie zamówienia z wolnej ręki nie mogło mieć wpływu to, że obowiązek wykonania prac objętych zamówieniem wynikał z przepisów prawa budowlanego i związany był z obowiązkiem zapewnienia przez skarżący zakład bezpieczeństwa mieszkańcom administrowanych przez zakład lokali. Skoro w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła podstawowa przesłanka opisana w art. 67 ust. 1 pkt 3 u.P.z.p. w postaci wyjątkowych nieprzewidywalnych okoliczności uniemożliwiających skarżącemu skorzystanie z podstawowych trybów udzielenia zamówienia publicznego, to organ nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego zakładu z powodu innych okoliczności podnoszonych w skardze. W tym miejscu należy wskazać, że organ twierdząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że do skarżącego zakładu mógł mieć zastosowanie przepis art. 62 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p. na podstawie, którego skarżący zakład mógłby udzielić zamówienia publicznego, którego dotyczy rozpoznana sprawa w drodze negocjacji bez ogłoszenia wykazał brak konsekwencji w ocenie stanu faktycznego, jaki zaistniał w rozpoznanej sprawie. Powołany przepis zastosowanie trybu negocjacji bez ogłoszenia uzależnia od wystąpienia przesłanki w postaci pilnej potrzeby udzielenia zamówienia niewynikającej z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której wcześniej nie można było przewidzieć i z powodu której nie można było zachować terminów określonych dla przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem. Tak więc skoro organ oceniając możliwość zastosowania w stosunku do skarżącego zakładu przepisu art. 67 ust. 1 pkt 3 u.P.z.p. stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła sytuacja wyjątkowa, której skarżący nie mógł przewidzieć, i która uniemożliwiała zachowanie terminów przewidzianych dla innych trybów udzielenia zamówienia, to za nieuzasadnione należało uznać twierdzenie organu, że w stosunku do skarżącego możliwe jest zastosowanie przepisu art. 62 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p., gdyż przesłanką zastosowania tego przepisu jest również wystąpienie w przypadku zamawiającego sytuacji wyjątkowej, której nie mógł on przewidzieć i która uniemożliwiła mu skorzystanie z innych trybów udzielenia zamówienia niż tryb negocjacji bez ogłoszenia. W ocenie Sądu opisana niekonsekwencja organu w ocenie stanu faktycznego sprawy nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jak już wskazano organ prawidłowo ocenił wniosek strony skarżącej o wyrażenie zgody na udzielenie zamówienia z wolnej ręki. Z tego względu uchybienie to należy ocenić jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, które nie miało wpływu na wynik sprawy. Skoro uchybienie to nie miało wpływu na ocenę zgłoszonego przez stronę skarżącą wniosku o udzielenie zamówienia z wolnej ręki, to uchybienie to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w dalszej części uzasadniania powoływanej jako p.p.s.a.) nie mogło stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły naruszenia prawa stanowiące podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.