III SA/Wa 86/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej "K.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.p.e.a.") Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r., którym oddalono skargę A. M. (zwanej dalej "skarżącą") na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Z przesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., działając jako organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2001 r. w dniu 11 września 2003 r. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku A. M., doręczając tytuły wykonawcze skarżącej. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] ZUS Oddział w P., Inspektorat w Z. poinformował organ egzekucyjny, że wysokość świadczenia od 1 lipca 2007 r. wynosi miesięcznie 711,54 zł, potrącenie zostało wprowadzone począwszy od miesiąca lipca 2007 r. oraz potrącenie dokonywane będzie zgodnie z art. 139 i art. 140, z zastrzeżeniem art. 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Następnie dnia 13 sierpnia 2007 r. organ egzekucyjny zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia z uwagi na przedawnienie należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2001 r. W dniu 19 czerwca 2007 r. skarżąca wniosła skargę na powyższą czynność, żądając jej uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 8 § 1 u.p.e.a. poprzez zajęcie świadczenia przedemerytalnego, które jej zdaniem, "z uwagi na swój okresowy charakter nie podlega egzekucji administracyjnej" oraz naruszenie art. 79 § 1 ww. ustawy, ponieważ w zawiadomieniu o zajęciu brak jest określenia, jaka część świadczenia została zajęta. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. dokonując oceny prawidłowości i zgodności z prawem zakwestionowanej czynności egzekucyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w P. oddalił skargę jako bezzasadną. W zażaleniu z dnia [...] września 2007 r. skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze. Kolejno Minister Finansów nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. i postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego obejmuje tę część przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji. Ponadto, zdaniem organu, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w art. 10 § 1 określa, iż świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. Dłużnik zajętej wierzytelności obowiązany jest zatem dokonywać potrąceń ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego zgodnie z zasadami określonymi w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych. Tym samym w ocenie organu nieuzasadniony jest zarzut skarżącej naruszenia przepisu art. 8 § 1 u.p.e.a. poprzez zajęcie świadczenia przedemerytalnego, ponieważ takie świadczenie nie jest zwolnione spod egzekucji na mocy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ wskazał, iż w zawiadomieniu o zajęciu organ egzekucyjny nie określa, jaka część świadczenia zostaje zajęta, bowiem nie jest w posiadaniu informacji o wysokości otrzymywanego przez skarżącą świadczenia. Informacje te posiada ZUS, który po odebraniu zawiadomienia o zajęciu określa kwotę świadczenia, jaka może być przekazana organowi egzekucyjnemu w związku z dokonanym zajęciem. Dalej organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono również uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej. Druk zajęcia odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzajów druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), podpisany został przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a ponadto w dniu 4 czerwca 2007 r. doręczony został za potwierdzeniem odbioru dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz dnia 8 czerwca 2007 r. skarżącej. Na powyższe postanowienie Ministra Finansów skarżąca złożyła skargę z dnia 6 grudnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację prezentowaną w skardze na czynność egzekucyjną oraz w zażaleniu dotyczącą naruszenia art. 8 § 1 u.p.e.a., dokonując zajęcia świadczenia, które z uwagi na okresowy charakter nie podlega egzekucji administracyjnej i art. 79 § 1 u.p.e.a. poprzez brak określenia w zawiadomieniu o zajęciu świadczenia wysokości jego zajęcia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga składana w trybie art. 54 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej, w rozumieniu przepisów u.p.e.a. Tak więc, tylko w powyższych ramach prawnych ma miejsce wykonywana w trybie art. 54 u.p.e.a kontrola przez organy nadzoru czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organy egzekucyjne. W niniejszej sprawie została złożona skarga na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia przedemerytalnego. Przy czym strona skarżąca wskazywała na brak podstaw prawnych do zajęcia świadczenia przedemerytalnego ze względu na okresowy charakter tego świadczenia oraz naruszenie art. 79 § 1 u.p.e.a w związku z nie określeniem w zawiadomieniu o zajęciu świadczenia części świadczenia jaka została zajęta. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, należy zauważyć, iż zgodnie z art. 10 § 1 u.p.e.a świadczenia emerytalne i rentowe egzekucji podlegają. Co prawda art. 13 § 1 u.p.e.a dopuszcza możliwość wyłączenia określonego przedmiotu spod egzekucji, ale przepis ten stosuje się w sytuacji, kiedy powstaje wątpliwość, czy określone prawo lub dobro należące do zobowiązanego podlega egzekucji administracyjnej czy też jest wyłączone. W rozpatrywanej sprawie wątpliwości takich być nie mogło. Jak wskazano wyżej, emerytury i renty spod egzekucji z mocy prawa wyłączone nie zostały. Egzekucja w takich wypadkach odbywa się na zasadach określonych w art. 79 u.p.e.a. Skoro organ egzekucyjny, co wynika z treści postanowienia, nie znalazł innej możliwości zaspokojenia roszczeń wierzyciela, to nie można temu postanowieniu postawić zarzutu naruszenia prawa z tego powodu, że egzekwuje się należne wierzycielowi kwoty. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku wskazania w zawiadomieniu o zajęciu egzekucyjnym jaka część świadczenia została zajęta, Sąd podziela argumentację Ministra Finansów, iż zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego obejmuje tę część przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w art. 10 § 1 określa, iż świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. Dłużnik zajętej wierzytelności obowiązany jest zatem dokonywać potrąceń ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego zgodnie z zasadami określonymi w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.04.39.353). Z akt sprawy wynika, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał potrącenia wysokości kwot zgodnie z art. 139 - 141 cyt. ustawy. Ponadto, w zawiadomieniu o zajęciu organ egzekucyjny nie określa, jaka część świadczenia zostaje zajęta, bowiem nie jest w posiadaniu informacji o wysokości otrzymywanego przez skarżącą świadczenia. Informacje te posiada ZUS, który po odebraniu zawiadomienia o zajęciu określa kwotę świadczenia, jaka może być przekazana organowi egzekucyjnemu w związku z dokonanym zajęciem - art. 79 § 4 pkt 2 u.p.e.a. W związku z powyższym postanowienie wydane przez Ministra Finansów nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).