III SA/Wa 863/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003, 2004 i 2005 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżąca, E.P., na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że jej dochody wynoszą 19.000 zł brutto. Syn Skarżącej otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 1.800 zł Wynagrodzenie Skarżącej jest obciążone zajęciem w wysokości 50%, a całkowity dochód pozostały do dyspozycji Skarżącej po odliczeniu zajęć to kwota 6.200 zł. Natomiast za trzy miesiące kwota ta ulegnie zmniejszeniu do 5.600 zł. Rachunki bankowe Skarżącej zostały zajęte w toku czynności egzekucyjnych. Skarżąca oświadczyła, że nie jest możliwe wygospodarowanie środków na uiszczenie wpisu należnego od skargi, z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie Skarżącej oraz osób jej bliskich. Z kosztów tych Skarżąca nie może zrezygnować ani ich czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Wnioskodawczyni wskazała, że jej syn jest studentem i z tego tytułu ponosi miesięczne wydatki na czesne, materiały edukacyjne oraz bilet miesięczny w kwocie 1.020 zł. Skarżąca natomiast ponosi koszt około 700 zł z tytułu zakupu leków oraz wizyt lekarskich spowodowanych operacją onkologiczną. Koszt utrzymania mieszkania Skarżąca określiła na około 1.600 zł. Skarżąca opiekuje się również chorymi rodzicami wykonując także obowiązek alimentacyjny. Z uwagi na okoliczność, że rodzice nie są w stanie samodzielnie się poruszać, Skarżąca zatrudnia opiekunkę, która wspomaga ich w podstawowych czynnościach życia. Skarżąca określiła łączny miesięczny dochód rodziców z tytułu renty na kwotę około 2.000 zł. Skarżąca podniosła, że do powyższych kosztów należy doliczyć również kwotę 3.500 zł ponoszoną na utrzymanie Skarżącej i jej syna. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącej okazały się niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, referendarz sądowy wezwał Skarżącą do przedstawienia dokumentów i oświadczeń obrazujących jej sytuację majątkową. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Skarżącej adwokat M. Z. oświadczyła, że ani Skarżąca ani jej syn nie korzystają z pomocy społecznej. Skarżąca utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 13.172,23 zł (obecnie z uwagi na zajęcia komornicze jest to kwota 6.494,43 zł). zaś jej syn uzyskuje rentę rodzinną w kwocie 1.873,68 zł, ponadto osiąga dochody z najmu (w roku 2010 – 5.056 Sygn. akt III SA/Wa 863/11 zł) oraz z dorywczych nieregularnych prac zleconych ( w 2011 r. – 5.300 zł). Skarżąca ponosi wydatki w kwocie 1.500 zł na opiekę ( leki, zakupy, opłaty) nad rodzicami. Skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej z uwagi na śmierć męża w 2009 r. Do wyjaśnień tych zostały dołączone zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT-36 Skarżącej oraz jej syna za lata 2009 i 2010. Z zeznań tych wynika, że Skarżąca w 2010 r. uzyskała dochód w kwocie 263.512,99 zł. Skarżąca przedstawiła również swoje oraz syna, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. Ponadto Skarżąca przedstawiła wyliczenie kosztów utrzymania, z którego wynika, że z tytułu opłat za: gaz, "ing1", "ing2", szambo, śmieci, "komórka", telefon w sieci N., Internet w sieci O., energię, bankowej opłaty za prowadzenie konta, C. plus, S. - ochrona, usługi księgowe oraz "evipress [...]" Skarżąca ponosi koszty około 3.000 zł. opłatę za gaz za okres od października do grudnia Skarżąca poniosła w kwocie 1.524,61 zł Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Sygn. akt III SA/Wa 863/11 Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 200 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca w innej prawie zawisłej przed tut. Sądem (sygn. akt III SA/Wa 864/11) zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zatem łączny wpis w obu sprawach wyniesie 300 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżąca będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową jej oraz jej rodziny, dokumenty przesłała i w sposób rzetelny przedstawiła swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżąca z tytułu wynagrodzenia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 6.494,43 zł (po odliczeniach komorniczych). Ponosi koszty utrzymania mieszkania, leczenia, pomocy schorowanym rodzicom. Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym (pełnoletni i studiujący) syn uzyskuje dochody z tytułu renty rodzinnej – 1800 zł, wynajmu mieszkania – 5.056 zł (za 2010 r.) oraz dochód z prac dorywczych – 5.300 zł (w okresie pięciu miesięcy 2011 r.). Sygn. akt III SA/Wa 863/11 Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą oraz jej pełnomocnika, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 200 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżąca jest zobowiązana. Z analizy dokumentów źródłowych wynika bowiem, że Skarżąca ponosi również wydatki, których nie można nazwać mianem niezbędnych. Do wydatków tych można przykładowo zaliczyć wpłatę zaliczki w wysokości 1.894 zł za wyjazd na L.. Wpłata została dokonana na rachunek bankowy biura podróży N.. Ponadto jak wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego na konto Skarżącej za kwiecień 2011 r. tytułem wynagrodzenia wpłynęła kwota 14.346,84 zł. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.