III SA/Wa 864/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant E.R., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2007 r. sprawy ze skargi D.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia "[...]" lutego 2007 r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2005 roku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w W. z dnia "[...]" lipca 2006 r. nr "[...]", 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 162 § 1 i § 2, art. 219 oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "Ordynacja podatkowa"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług ( dalej – podatku VAT) za okres od stycznia do marca 2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż w dniu 10 czerwca 2005 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w W. wpłynął wniosek D.R. z siedzibą na W. (Skarżącej w niniejszej sprawie) o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2005 r., w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 152, poz. 1478), zmienionego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 851) o tym samym tytule. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, wniosek Skarżącej, nie spełniał wymogów formalnych określonych w wyżej powołanych rozporządzeniach Ministra Finansów. Z tego też względu, organ podatkowy pismem z dnia 9 grudnia 2005r. (doręczonym Skarżącej w dniu 19 grudnia 2005 r.), na podstawie art. 169 Ordynacji podatkowej wezwał Skarżącą, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, uzupełniła złożony wniosek o prawidłowe zaświadczenie wskazujące, że podmiot uprawniony do zwrotu podatku VAT jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr. 89, poz. 851 – określanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku VAT"). Dodatkowo wezwano Skarżącą do podania nazwy i adresu banku, na który ma być dokonany zwrot podatku VAT wraz z aktualnym numerem rachunku bankowego w formacie IBAN. W wezwaniu organ podatkowy poinformował Skarżącą o skutkach nie usunięcia w terminie braków formalnych wniosku. Organ przyjmujący wniosek podkreślił, że z treści zaświadczenia, węgierskiego organu podatkowego, załączonego do wniosku o zwrot podatku VAT, nie wynika, iż Skarżąca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Pismem z dnia 5 czerwca 2006 r., pełnomocnik Skarżącej, wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT, załączając do pisma załączniki uzupełniające wniosek, złożony w dniu 10 czerwca 2005r., tj. oryginał pisma Urzędu Kontroli Podatków i Finansów Republiki W. oraz tłumaczenie przysięgłe ww. pisma. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniósł, iż wniosek o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do marca 2005 r. został złożony w wymaganym terminie, tj. w dniu 10 czerwca 2005 r. Wezwanie do uzupełnienia wniosku dotyczyło kwestii formalnych, a mianowicie sformułowania użytego w zaświadczeniu wydanym przez Urząd Kontroli Podatków i Finansów Republiki W. Zgodnie z pismem wyjaśniającym tegoż Urzędu zakwestionowane sformułowanie (obliged to tax payment) ma szersze znaczenie niż podatek VAT. Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, iż spółka nie mogąc uzyskać zaświadczenia określonego w wezwaniu z dnia 9 grudnia 2005 r. z przyczyn od niej niezależnych, wniosła o przedłużenie terminu wskazanego w wezwaniu z dnia 9 grudnia 2005 r. Wskazała przy tym, iż jest podmiotem zagranicznym, po raz pierwszy ubiegającym się o zwrot podatku VAT w Polsce, nie posiadała więc informacji, w jakim czasie po uzyskaniu przedłużenia terminu, powinna uzupełnić informacje wymienione w tym wezwaniu. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do marca 2005 r. Zdaniem organu pierwszej instancji, Spółka nie uprawdopodobniła, że naruszenie terminu nastąpiło bez jej winy oraz nie dopełniła przesłanki jednoczesnego dokonania czynności, dla której przewidziano termin. Nie złożyła prawidłowego zaświadczenia, z którego by wynikało, że Skarżąca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji podkreślił, iż spółka nie złożyła prawidłowego zaświadczenia zgodnego z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku VAT. Na postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji Skarżąca wniosła zażalenie, w którym zwróciła się o dołączenie zaświadczenia dostarczonego w dniu 23 czerwca 2006 r. w celu uzupełnienia wniosku o zwrot podatku VAT za I kwartał 2005 r. oraz o ponowne rozpatrzenie wniosku za 2004 r. z uwzględnieniem dostarczonych do dnia złożenia niniejszego zażalenia, dokumentów i wyjaśnień. Wskazała, iż zaświadczenie wystawione przez węgierski organ podatkowy zawiera informację, że Skarżąca spółka jest zarejestrowana w kraju siedziby jako podatnik podatku, podaje rodzaj prowadzonej działalności (reklama) i numer identyfikacji podatkowej oraz zawiera informację, że zostało ono sporządzone na potrzeby zwrotu podatku VAT. Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia 15 lutego 2007 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w W. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, zgodnie przepisem art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił przy tym, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jest terminem ustawowym zawitym. Uchybienie tego terminu powoduje, że dokonanie czynności jest prawnie bezskuteczne i w takiej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. Natomiast przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o zwrot VAT w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że naruszenie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., o braku winy nie świadczą ani argumenty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu, ani w zażaleniu Skarżącej. W ocenie organu odwoławczego, w złożonym wniosku, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy, nie uwiarygodniła stosowną argumentacją staranności o dochowanie czynności procesowej, jak również nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, iż przeszkoda uniemożliwiająca złożenie zażalenia w terminie była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W skardze Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 162, art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej oraz przepisów § 2, § 5 oraz § 6 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług, a także przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 125 Ordynacji podatkowej, określających ogólne zasady postępowania podatkowego. W uzasadnieniu skargi powtórzono w głównej mierze argumentację przedstawioną w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Bezsporne, zdaniem Skarżącej jest to, że Spółka złożyła stosowny wniosek o zwrot podatku VAT według ustalonego wzoru w przewidzianym terminie. Organ podatkowy jednakże podważył treść zaświadczenia wskazując, że nie zostało literalnie stwierdzone, iż Skarżąca jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej jakoby nie uprawdopodobniła braku swojej winy i nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, iż przeszkoda uniemożliwiająca złożenie zażalenia w terminie, była od niej niezależna i istniała przez cały czas. Przedstawiła bowiem w trakcie postępowania oryginalne pismo wystawione przez organy podatkowe na W. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, w którym to piśmie organy te potwierdziły, że poprawienie zaświadczenia zgodnie z wymogami polskich organów podatkowych jest niemożliwe. Zdaniem Skarżącej, udowodnione zostało, że po jej stronie wystąpił obiektywny brak możliwości dotrzymania terminu do przedstawienia zaświadczenia, gdyż organ kompetentny do jego wystawienia odmówił wykonania tej czynności. Tym samym zaistniałe w sprawie przeszkody do złożenia w terminie poprawnego zaświadczenia, powstały niezależnie od woli podatnika. Spółka podniosła również, że poinformowała Urząd o niemożliwości dotrzymania 7 - dniowego terminu do uzupełnienia wniosku, prosząc jednocześnie o przedłużenie tego terminu. Pomimo, że podatnik nie otrzymał żadnej pisemnej odpowiedzi na ww. pismo o przedłużeniu terminu, to kontakty telefoniczne oraz wizyty w urzędzie skarbowym wskazywały na fakt, że urząd podatkowy przychylił się do wniosku Spółki o przedłużenie terminu. Tym samym, Spółka nie miała świadomości uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Spółka podkreśliła również, że organy podatkowe w toku postępowania przed wydaniem postanowienia, miały obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, przestrzegać przepisów procesowych oraz prawidłowo stosować przepisy prawa materialnego, ze szczególnym uwzględnieniem zasady szybkości postępowania, biorąc pod uwagę, że zwrot podatku dla podmiotu zagranicznego powinien zostać dokonany w terminie 6 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem ( legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzić należy, iż narusza ono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie zważyć należy, że kontroli sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku firmy D.R. z siedzibą w B. o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do marca 2005 r. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy postępowanie w sprawie było prawidłowo prowadzone przez organ podatkowy pierwszej instancji w trybie art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji czy zasadna była odmowa przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku ww. firmy o zwrot podatku VAT. Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo podkreślił w zaskarżonym postanowieniu, że przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest w przypadku, gdy strona w postępowaniu podatkowym nie dopuściła się niedbalstwa skutkującego uchybieniem terminu. Jednakże, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę, nie wziął pod uwagę okoliczności, że do przywrócenia terminu na podstawie powołanego przepisu Ordynacji podatkowej wymagane jest jedynie uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności lecz tylko wiarygodność – prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Z tego względu, zachowanie szczegółowych reguł dowodowych nie jest wymagane, ilekroć przepisy prawa przewidują uprawdopodobnienie. Zdaniem Sądu, okoliczności zgłoszone przez pełnomocnika Skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu w stopniu dostatecznym odpowiadały uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenia, że Skarżąca dopuściła się lekkiego niedbalstwa i nie wyjaśniła kiedy i jakie podejmowała kroki zmierzające do uczynienia zadość wezwaniu, a więc o niewystarczającym uprawdopodobnieniu przez Skarżącą okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu dowodzą, że organ podatkowy w rozpatrywanej sprawie, uzależnił przywrócenie terminu od udowodnienia przez podatnika tej okoliczności. Takim działaniem, organ podatkowy naruszył art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zasadny jest także zarzut Skarżącej o naruszeniu przez organy podatkowe art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy winien wydać postanowienie o pozostawieniu podania ( wniosku Skarżącej ) bez rozpatrzenia. Tymczasem w sprawie postępowanie przebiegało w sposób następujący: Wniosek w sprawie zwrotu podatku VAT został złożony dnia 10 czerwca 2005 r. Dnia 19 grudnia 2005 r. Skarżąca otrzymała wezwanie od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, w którym to wezwaniu Naczelnik wezwał ją do uzupełnienia wniosku o prawidłowe zaświadczenie wskazujące, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby, wraz z tłumaczeniem przysięgłym tego dokumentu. Wezwał też Skarżącą do podania nazwy i adresu banku wraz z aktualnym numerem rachunku. Tego samego dnia, tj. 19 grudnia 2005 r. Skarżąca poinformowała na piśmie organ podatkowy pierwszej instancji, że ze względu na okres przedświąteczny nie jest możliwe dotrzymanie 7 dniowego terminu do dostarczenia dokumentów wymaganych wezwaniem. Do dnia 5 czerwca 2006 r. Skarżąca podejmowała działania zmierzające do uzyskania od organu podatkowego na W., zaświadczenia spełniającego wymogi wezwania z dnia 9 grudnia 2005 r. Jak wynika z zestawienia poniższych dat, przez okres 5,5 miesiąca organ podatkowy, nie skierował do Skarżącej żadnego pisma dotyczącego przedłużenia terminu. Zgodnie z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy powinien wydać postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Słuszny jest więc zarzut strony, naruszenia przez organ podatkowy tego przepisu jak również przepisów art. 120, art. 121, art. 122 i art. 125 Ordynacji podatkowej. Ma rację Skarżąca, że organy podatkowe w toku postępowania przed wydaniem postanowienia, miały obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, przestrzegać przepisów procesowych oraz dbać o zasadę szybkości postępowania, biorąc pod uwagę, że zwrot podatku dla podmiotu zagranicznego powinien zostać dokonany w terminie 6 miesięcy czego w rozpatrywanej sprawie zabrakło. Niezasadny jest natomiast zarzut Skarżącej, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego tj. § 2, § 5 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom ( Dz. U. Nr 89, poz. 851). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.